Maak uw keuze

Geschiedenis     ▲
De naam is af te leiden van het Germaanse 'anda werpua', anda = tegenoverliggend; werpua = aangeworpen land, en komt voor in een Vita van de heilige Eligius, begin 8ste eeuw. Waarschijnlijk is er ook een Latijnse etymologie, waarin het zou gaan om een nederzetting aan beide oevers van de stroom. Romeinse en Frankische nederzettingen volgden elkaar op. Na de verwoesting door de Noormannen, 836, werd de stad heropgebouwd door Friezen en Franken, en ca. 1000 bouwde de Duitse keizer bier een burcht tegen de expansie van de graaf van Vlaanderen. In 1291 kreeg Antwerpen stadsrecht en in 1355 een nieuwe, tweede, omwalling. Wegens de gunstige verkeersligging tussen Engeland en Duitsland werd de stad een der hoofdplaatsen van het hertogdom Brabant. Na de ondergang van Brugge, eind 15de eeuw, en dank zij trouw aan de Habsburgse vorsten kreeg Antwerpen ruime privileges. Tussen 1500 en 1560 steeg de bevolking van 40 000 tot ca. 100 000 inwoners, van wie 15% vreemdelingen, en werd de stad het centrum van het West-Europese handelskapitalisme. In de 16de eeuw hadden twee uitbreidingen plaats, één onder leiding van Gillis van Schoonbeke, die 2000 huizen bouwde, rond huidige Sint-Jacobs- kerk.
In de Tachtijarige Oorlog werd de stad door Parma, 1585, op de Staatsen veroverd en, weer bij Spanje gevoegd. Ca. 60 000 kooplieden, ambachtslieden en kunstenaars, namen in de loop van de volgende jaren de vlucht naar Holland. Bij de Vrede van Münster in 1648 werd de Schelde gesloten en Antwerpen leidde in de 17de en 18de eeuw  een kwijnend bestaan. Met de Franse Revolutie kwam hierin verandering: de Schelde werd open verklaard en vooral na afkoop van de Scheldetol ging, de stad opnieuw een grote bloei tegemoet. Vanaf 1920 werd de haven met binnendokken en in noordelijke richting  uitgebouwd. Na de Tweede Wereld oorlog versnelde deze evolutie en werd ook de linkeroever aangesproken,  zowel voor haveninfrastructuur als industriële vestigingen.
Kerkelijke bouwkunst    ▲
Onze-Lieve-Vrouwekathedraal, Handschoenmarkt
Deze grootste gotische kerk in de Lage Landen is opgetrokken in Brabantse gotiek, bouwfasen 15de en 16de eeuw. Talrijke architecten waren bij de bouw betrokken: van Thienen, Appelmans, Spoorwater en de families De Waghemakere en Keldermans. Wegens snelle bloei van de stad werd de kerk telkens vergroot tot ze haar huidige vorrn had, met 7 beuken en een volledige kapellenkrans. Van de geplande twee westtorens werd alleen de noordelijke afgebouwd, 123 m hoog; hoogste toren in de Nederlanden. Na de restauratie van schip en zijbeuk, 1983, kreeg de kerk haar enorme ruimtewerking, maar ze zal haar lengteprofiel van basilica slechts terugkrijgen na de restauratie van koor en dwarspanden, voorzien voor de jaren negentig. De kerk bezit enkele meesterwerken van P.P. Rubens: de Kruisoprichting, 1610, de Kruisafneming, 1612, en de Hemelvaart van Maria, 1626. Opvallend zijn de twee grote zijkapellen niet barokinrichting: de Venerabelkapel (rechts) en de Mariakapel, links. In het schip: praalgraf van Isabella van Bourbon (1478; Jacques de Gérinnes, biechtstoelen, 17de eeuw; H.F. Verbrugghen, en een albasten Maas-Madonna, begin 14de eeuw. In de noordelijke toren een grote beiaard; maandagavond beiaardeoncerten. Internet: www.dekathedraal.be
Sint-Andrieskerk, St.-Andriesstraat
Laat-gotische, door Domien de Waghemakere opgetrokken 16de-eeuwse parochiekerk in het volkskwartier. Baroktoren, 1756-1763. Schitterend portiekaltaar van Pieter Verbruggen, 1655; onderbouw en W. Kerricx, 1726; bovenbouw, afkomstig uit de Sint-Bernardusabdij van Hemiksem. Schilderijen van Maarten de Vos, Frans Francken, Otto van Veen, Jan Cossiers. Gedenksteen, 1620, voor Maria Stuart, met een in koper gedreven portret van de hand van Pieter Pourbus.
Sint-Augustinuskerk, Kammenstraat
Vroeg-barokke kerk, gebouwd door Wenzel Coebergher in 1615-1618. Gerestaureerd, thans museum. Slechts geopend voor speciale tentoonstellingen.
Sint-Carolus-Borromeuskerk, Conscienceplein
Voormalige jezuïetenkerk, in 1614-1621 gebouwd door Fr. d'Aguilon en Pieter Huyssens; schitterende barokkerk met open tribunes en drie absiden, zijkapellen en grote en kleine sacristie. Rubens ontwierp waarschijnlijk de westgevel en het interieur. Na een brand (1718) werd het hele interieur opnieuw ontworpen door J.P. van Baurscheit de Oude en Michiel van der Voort, 18de eeuw.
Sint-Jacobskerk, St. Jacobsstraat
Laat-gotische, 16de-eeuwse kerk, gebouwd door Herman I , Domien en Herman II de Waghemakere en R. Keldermans in de Nieuwstad. Typisch zijn de talrijke portiekaltaren in de zijbeuken. Het marmeren hoogaltaar (1685) is van Artus II Quellien de Jonge en W. Kerricx; koorafsluiting, 1669-1670; Sebastien de Neve,  met orgel, dubbelfront, van J.B. Forceville, 1726. Rijk barok meubilair.
Sint-Michielskerk, Amerikalei
Neo- romaanse, neo-Byzantijnse kerk aan de Amerikalei, ontworpen door architect Frans van Dijck, 1893-1897. Inrichting, o.m. sierlijk beeldhouwwerk,  van de hand van Bruno Gerrits, Venetiaanse mozaïeken van de firma Salviate.
Sint-Pauluskerk, Nossestraat
Laatgotische, voormalige dominicanenkerk, in de 16de eeuw opgetrokken onder leiding van Domien de Waghemakere, in het voormalige havenkwartier. Heeft een rijk barokinterieur: preekstoel van Artus II Quellien, beelden en schilderijen van Rubens, Van Dyck, Jordaens enz., westelijk doksaal met orgel door Nicolaas van Haeghen, 1658; biechtstoelen en altaren van Pieter Verbruggen de Oude. De kerk is na de brand van het dak in 1968 in restauratie. Aan de zuidgevel: een Calvarieberg, 18de eeuw, uiting van volksdevotie.
Andere kerkelijke bezienswaardigheden    ▲
Uit het Ancien Régime dateren: de Sint-Annakapel, Keizerstraat, uit 1513 niet laatgotisch gewelf en een barokportaal, 1681, en fraai interieur.
Bourgondische Kapel, Lange Nieuwstraat, uit het einde van de 15de eeuw met laatgotische wandschilderingen
Begijnhof aan de Rodestraat: enkele gerestaureerde panden, de pastorie en een Calvarieberg.
Capucinessenklooster,  Sint-Rochusstraat, uit de 17de eeuw met kapel. Uit de 19de eeuw stammen vele nieuwe kerken in de 19de-eeuwse wijken.
Bezienswaardig zijn o.m. de neoromaanse kerken: Sint-Catharinakerk op het Kiel, eind 19de eeuw, de Heilige-Geestkerk, 1909; Mechelsesteenweg, en Sint-Jozefkerk, 1862). Van de talrijke neogotische gebouwen vermelden wij de Sint-Antoniuskerk, 1910,  en de Sint-Joriskerk,  1847-1850.
Er is ook een Joodse Synagoge uit 1893, verder de moderne Christus-Koningkerk, 1929,  van Frans Smolderen, gebouwd voor de Wereldtentoonstelling, en de Sint-Walburgiskerk, 1936,  van Flor van Reeth.
Burgerlijke bouwkunst     ▲
Stadhuis, Grote Markt
Dit is het belangrijkste renaissancemonument in de Lage Landen; het werd opgetrokken onder leiding van Cornelis II Floris de Vriendt van 1561 tot 1565. Met zijn horizontaal werkende gevelordonnantie en verticaliserende middenrisaliet, waarin klassieke elementen zijn ver werkt, is het een typisch Vlaamse variant van de Florentijnse paleizenbouw. In de gevel: Maria, patrones van de stad, tussen Justitia en Prudentia, en wapenschilden van Filips II, het hertogdom Brabant en het markgraafschap Antwerpen. Van het 16de-eeuwse interieur is bijzonder weinig bewaard gebleven.
Aan de noordzijde is de Grote Markt geflankeerd door laatgotische Gildenhuizen. Enkele zijn in de 19de en 20ste eeuw gerestaureerd. Voor het stadhuis bevindt zich de Brabofontein van Jef Lambeaux, 1887; Brabo is de legendarische held die de hand van de reus Antigoon afhouwde en die in de Schelde wierp, Hand-werpen.
Brouwersbuis of Waterhuis, Brouwersstraat
Gebouw uit ca. 1555 dat de watervoorziening regelde voor de veertig brouwerijen die de urbanist Van Schoonbeke daar bij elkaar wilde hebben. Tot in de jaren 1930 voorzag het omwonenden van water.
Voormalig Koninklijk Paleis, Meir 50
Vroeger Huis van Susteren, in 1745- 1750 door Jan Pieter van Baurscheit de Jonge in fraaie rococostijl gebouwd.
Osterriethhuis, Meir 85
Eveneens door Jan Pieter van Baurscheit de Jonge gebouwd, 1749. Sterk geaccentueerde rniddenrisaliet, waarbij de schelpvorm, rococo,  opvalt.
Prinsenhof of Hof van Liere, Prinsstraat
Groot patriciërshuis, met drie ruime binnenpleinen, dat in 1515-1520 werd gebouwd door Domien de Waghemakere. In de 17de eeuw verbouwd tot jezuïetencollege, in 1929 wederom in handen van de jezuïeten en thans zetel van de UFSIA, universiteit
Steen, aan de Scheldekaaien
Sterk verbouwd, heterogeen kasteel, met resten van de 13de-eeuwse burcht van de rnarkgraaf van Antwerpen. Beneden aan de ingangstrap het beeld van Lange Wapper, 1963; Albert Poels, de legendarische kwelduivel.
Torengebouw
Het oudste torengebouw, 87 m hoog, van Europa werd in 1929-1932 opgetrokken onder leiding van Fr. Smolderen, Van Averbeke en Van Hoenacker. Gerenoveerd.
Vleeshuis, Vleeshouwersstraat
Gilde- en verkoophalle voor het beenhouwersgilde, in Brabantse baksteengotiek met speklagen in 1501 - 1503 door Herman de Waghemakere en diens zoon Domien gebouwd. Centraal Station, 1905
Ontworpen door de architect Delacenserie, met geweldige koepel, 75 m: een van de betere gebouwen uit het industriële tijdperk.
Musea    ▲
Archief en Museum voor het Vlaams Cultuurleven, Minderbroedersstraat
Centraal archief voor literatuur in Vlaanderen. Permanente tentoonstelling van het Vlaams cultuurleven van 1750 tot heden.
Kon. Museum voor Schone Kunsten, L. de Waelplein
Gebouw uit 1884- 1890. Verzameling, grotendeels bestaande uit de in 1815 teruggekregen schilderijen die door de Fransen in 1794 waren geroofd uit kloosters en kerken; legaat Van Ertborn; schenkingen Van den Hecke-Baut de Rasmon, A. Franek en Ludo van Bogaert. Hoofdaccent: Vlaamse Primitieven, Van Eyck, Madonna bij de Fontein, R. van der Weyden, Het Sacramentsaltaar, Rubens, Jordaens, Q. Matsys, Fouquel, Van Dyck; grote collectie Ja- mes Ensor en Vlaamse expressionisten.
Maagdenhuis, Lange Gasthuisstraat
Voormalig vrouwenweeshuis, 16de en 17de eeuw
Op de benedenverdieping en in de kapel: schilderijen, meubilair, Antwerps plateel.
Museum Brouwershuis, Adr. Bronwersstraat
Rosmolen en pompmechanisme uit 1856 voor de watervoorziening. Op de verdiepingen: 17de- eeuwse interieurs.
Museum Mayer van den Bergh, Lange Gasthuisstraat
Neogotisch gebouw, in 1900 opgetrokken voor de stichter van de collectie. Pronkstuk: Dulle Griet, van de hand van Pieter Bruegel de Oude. Voorts Q. Matsys, Vlaamse, Franse en Duitse oude meesters.
Museum Vleeshuis, Achter het stadhuis
Herkomst van de collectie: het Steen en de muziekinstrumenten deels van het Kon. Conservatorium. Overzicht van de kunstambachten, 1500- 18de eeuw, vooral een reeks oude klavecimbels en virginalen van Ruckers, Dulcken en Couchet; schilderijen, retabels, plateel, kunstvoorwerpen van metaal, meubilair; lapidarium.
Museum voor Hedendaagse Kunst, Zuiderdokken
Geopend in 1987 in pakhuis La Nationale; voormalige  graansilo uit 1922. Geen vaste collectie.
Nationaal Scheepvaartmuseum, Steen
Scheepsmodellen, documenten, iconografie, schilderijen achter glas met maritieme onderwerpen enz.; een Lloyds-register.
Openluchtmuseum voor Beeldhouwkunst Middelheim, Nachtegalenpark
Sedert 1950 ingerichte permanente tentoonstelling; biënnale, thematisch of nationaal, in de oneven jaren.
Plantin-Moretus Museum, Vrijdagmarkt, ook genoemd 'De Gulden Passer'.
Hier woonde en werkte Christophe Plantin en na hem het geslacht Moretus, 16de-19de eeuw. Het is het Mekka voor drukkers en uitgevers. In 30 zalen vinden we een bibliotheek van 30000 boeken, alle Plantin-uitgaven, en functionele ruimten als correctiekamer, winkel, drukkerij, loodgieters.
Provinciaal Diamantmuseum, Lange Herentalsestraat
Gebouw uit 1986. Collectie afkomstig uit het Sterckxhof. Reconstructie van het 19de-eeuwse atelier De Eendracht.
Provinciaal Museum Sterckxhof, Deurne
Kunstambachten uit Antwerpen. Thematische expositie van de collectie. De decoratieve elementen zijn afkomstig uit het 16de-eeuwse Van de Wervehuis; collectie zilver.
Provinciaal Museum voor Fotografie, Zuiderdokken
Pakhuis Vlaanderen, 1911. Herkomst collectie van de firma Gevaert en Sterckxhof. Chronologische ontwikkeling van de fotografie. Fotoalbum van de Wereldtentoonstelling in Londen, 1851; draagbare ontwikkelingskamer.
Rockoxhuis, Keizerstraat
Voormalige woning van burgemeester Nicolaas Rockox, 1603. Kleine, verzorgde collectie schilderijen en meubilair uit de 17de en 18de eeuw.
Rubenshuis, Wapper
Woning en atelier van Rubens, door hem gebouwd in 1611-1627. Totale reconstructie (gereed in 1948), vooral belangrijk voor de sfeer van een 17de-eeuwse patriciërswoning. Het atelier is origineel.
Zoo, naast Centraal Station
Behalve de dierentuin is er ook een museum met werken van dierenschilders, microscopen, opgezette dieren.

Omgeving van Antwerpen
 De naaste omgeving van Antwerpen biedt vele bezienswaardigheden. De streek ten noordoosten van de Scheldestad staat bekend onder de naam Voor-Kempen.
Deurne
vormt een bedrijvig deel van Antwerpen. Een bezoek aan het, tussen de Koning Boudewijn-autosnelweg en de Turnhoutse baan gelegen, park Rivierenhof is zeer de moeite waard. Het is 87 ha groot en heeft prachtig geboomte en waterpartijen; het ligt aan het Schijn, een zijrivierje van de Schelde. Het 18e eeuws kasteel is tot restaurant ingericht. Aangrenzend het museum Sterckshof, het voormalig slot Hooftvunder met een mooie folkloristische verzameling, en een interessante afdeling gewijd aan de fotografie. Gesloten van I november tot Palmzondag.
Berchem
Liefhebbers van Jugendstil/Art Nouveau moeten een bezoek aan deze zuidoostelijke voorstad van Antwerpen niet overslaan. Hierbij gaat het speciaal om de wijk die zich rond het straatje Cogels Osylei heeft gevormd.
Schoten, 9 km ten noordoosten van Antwerpen
Is de voornaamste plaats in de zgn. Voor-Kempen, een streek van bossen, kastelen en villaparken. Van de laatste dienen genoemd te worden Calixberghe, den Horst en Ter List, Schoten is bekend door het ieder jaar in juli plaatsvindende internationale Volksdansfestival.
In het prachtige Peerdshos heeft men overal vrije wandelingen. In het dorp zelf is de 15e eeuwse St.-Cordulakerk bezienswaardig.
Brasschaat, elf km noordoostelijk van Antwerpen,
vindt u wandel- en fietsmogelijkheden. Het gemeentehuis en de VVV aan de Miksebaan verstrekken daar brochures over. Bij het Spon- en Recreatiecentrum worden fietsen verhuurd.
Lillo, ten noordwesten van Antwerpen, aan de Schelde,
ligt het oude vestingstadje Lillo. Van hieruit werd de toegang tot Antwerpen via de Schelde beheerst, samen met Fon Liefkenshoek aan de overzijde. Lillo bestond oorspronkelijk uit drie delen: Kruisweg, Oud-Lillo en Lillo-Fort. Slechts dit laatste bestaat nog. Bezienswaardig is de uit 1735 stammende windmolen 'De Eenhoorn' aan de ScheIdelaan.
Het poldermuseum is in 1963 vanuit Wilmarsdonk overgebracht naar Lillo-For, Tolhuisstraat 16. Allerlei zaken zoals huisgerei, klederdrachten, gravures, prenten en het polderarchief zijn in diverse kamers ondergebracht. U treft er bijvoorbeeld een oude herberg in oorspronkelijke stijl aan.
Het haventje is zeer romantisch. Vanaf de steiger, waar de toldiensten gevestigd zijn, heeft u een mooi uitzicht over de Schelde.
Door de Vlaamse Wandelaarsbond is een wandelbrochure uitgegeven: 'de vesting Lillo', te verkrijgen bij de Vlaamse Toeristenbond, St.-Jacobsmarkt 45, Antwerpen. In deze brochure vindt u een volledige beschrijving van de nog bestaande vestinggebouwen, wallen en monumenten.
Zandvliet
Verder stroomafwaarts, tegen de Nederlandse grens, ligt het stille polderdorpje Zandvliet. Het heeft zijn bekendheid gekregen door de gigantische sluiswerken in de Schelde. Deze sluizen, de grootste van Europa. maken Antwerpen bereikbaar voor schepen tot 100.000 ton. Verrassend is het overgaan van het vlakke polderland in de Zandvlietse Heide, ten oosten van het dorp. Een landschap, woest en zandig met verspreide dennenbossen, dat zich tot ver over de Nederlandse grens uitstrekt.
Kalmthout
Geen plaats om historische gebouwen te bekijken, want deze ontbreken geheel, wel vindt u er het Bijenteeltmuseum 'Apicultura" dat erg breed van opzet is. Verder kunt u er te voet het natuurreservaat de Kalmthoutse Heide doorkruisen. Dit natuurreservaat, het grootste en mooiste van de provincie Antwerpen, behoort tot de Kempen en is een gebied waar de moderne  mens verademen kan. Het gehele jaar door is deze heide aantrekkelijk; ieder seizoen geeft een eigen, aparte bekoring aan de bossen, heidevelden, stuifduinen en vennen, waar u nog allerlei, elders verdwenen, planten zult kunnen vinden. Zeer interessant is ook een bezoek aan het Arboretum, bij het station. Het bevat een verzameling van 4 à 5.000 inlandse en vreemde boomsoorten en heesters, waaronder 750 verschillende soorten rododendrons.
Het park 'De Mik' in St.-Maria ter Heide, 40 ha, en de Brechtse Heide, oostelijk van St. Job in 't Goor, bieden goede wandelmogelijkheden.
Ten zuiden van St. Joh in " Goor ligt 's Gravenwezel met een l5e eeuws kasteel. Het kasteel en het slotpark zijn niet toegankelijk. De omgeving van 's Gravenwezel is rijk aan rododendrons die in de bloeitijd, mei-juni, een fantastisch aanzicht bieden.
OeIegem
Via Schilde, met een rustieke O.L. Vrouwekerk. komt u hier. De belangrijkste trekpleister van dit dorp vormt het kasteel in neorenaissancestijl. Het kasteel verkeert in uitstekende staat en vormt met zijn omgeving, het provinciaal domein Vrieselhof. een smaakvol geheel.
Wilrijk
Behoort tot de zuidelijke agglomeratie van Antwerpen en is gelegen aan de autosnelweg van Antwerpen naar Brussel. Bezienswaardig is de oude dorpskom, met de l8e eeuwse St.-Baafskerk. Bekend is Wilrijk om zijn Geitestoet, een begin september plaatsvindende folkloristische optocht. Naast de geit, een politiek symbool van Wilrijk, is Lange Wapper een van de hoofdfiguren in de stoet. Deze Antwerpse waterduivel werd te Wilrijk geboren; zijn standbeeld staat voor het Steen in Antwerpen.
Rupelmonde
Dit eeuwenoude vissers- en schippersdorp dankt zijn naam aan het feit dat het ligt tegenover de plaats waar de Rupel in de Schelde uitmondt, wel het "wiel" genaamd. Zijn bijnaam, de Mercatorstede, dankt het aan het feit dat in 1512 te Rupelmonde de beroemde aardrijkskundige Gerard de Cremer, later bekend onder de naam Gerardus Mercator. werd geboren. Zijn geboortehuis staat in de Kloosterstraat; zijn standbeeld op het Mercatorplein voor de O.L. Vrouwekerk.
Het loont alleszins de moeite een kijkje te gaan nemen in de kleine sfeervolle wijk 't Schelleke rond de haven; een bezoek aan het miniatuurmuseum het 'Loze Vissertje' is daartoe misschien een aanleiding. Overigens bij de monding van de Rupel rijzen drie monumentale schoorstenen op van een elektrische centrale. Zij kondigen het industriële gedeelte van de Schelde aan

Informatie    ▲
-  Bezoekersgids + Stadsplan, 12 Avonturen in Antwerpen, 38 pag.. is een handige gidsje. Het bevat 12 plattegronden met daarop aangegeven de uitgewerkte wandelroutes. 
-  VISIT Antwerpen, infogids vertelt u in 114 pag. zeer veel over de stad. Behandelt: o.a. Kunst, Diamant, Mode, Weer, Wandelen en flaneren etc. Zeer de moeite waard deze handzame gids.
-  De opmerkelijkste gids hebben we over gehouden aan het Rubensjaar 2004. Herontdek P.P. Rubens in Antwerpen. Wandelgids. Bij een Rubenswandeling door Antwerpen is deze gids onmisbaar. Het geheel is in een parcours gegoten. De teksten willen u de plekken helpen lezen.
-  Denkt u behoefte te hebben aan een gids, zie dan de Gidsenbrochure Antwerpen.
Internet    ▲
Email visit@antwerpen.be
http://www.antwerpen.be/musea
www.muhka.be Museum voor Hedendaagse Kunst Antwerpen
www.dekathedraal.be Onze-Lieve-Vrouwekathedraal 
www.topa.be Diverse kerken
www.zooantwerpen.be Zoo Antwerpen
www.jachthaven-antwerpen.be Jachthavens
www.pirateneiland.be Verken de woeste zeeën en ravotten in binnenspeelparadijs
www.nmbs.be Met de trein

** Uw accommodatie in België kunt U goed boeken via Hotels/België. Er zijn 1126  hotels/appartementen online boekbaar
** Uw accommodatie in Luxemburg kunt U goed boeken via Hotels/Luxemburg. Er zijn 142  hotels/appartementen online boekbaar.
** En via Hotels/Appartementen/Wereldwijd is het goed zoeken naar een accommodatie in 71 landen, waaronder Nederland 
** Uw "Tablet-pc" en Stedentips voor Trips, een ideale combinatie!