|
GENT, prov.
Oost-Vlaanderen
Maak uw keuze
De
naam Gent betekent van Gand, wat in het keltisch "monding" betekent. Ca.
630 stichtte de heilige Amandus daar twee abdijen, Sint-Baafs aan de
samenvloeiing van Leie en Schelde en Sint-Pieter op de Blandijnberg, meer
zuidwaarts. Een eerste portus, van kooplieden, lag bij de
Sint-Baafs-abdij. Dat alles verdween bij de invallen van de Noormannen.
Nadien bouwde graaf Boudewijn II een versterkte burcht, castrum, op de
plaats waar thans het Gravensteen staat; daar vormde zich de definitieve
koopliedennederzetting, die weldra 80 ha besloeg. Al vlug was de stad
betrokken bij de handel tussen Engeland en het Duitse Rijk. De lokale
lakennijverheid bloeide als elders in Vlaanderen.
Drie sociale groepen
▲
Deze
leverden strijd: de poorterij of patriciërs, de ambachten of kleine
burgerij en de textielarbeiders, dagloonwerkers. Dit is zo gebleven tot in
de 20ste eeuw. Na de Guldensporenslag, 1302, werd de politieke macht van
de patriciërs gebroken. Gent stevende nu op politieke macht af en stelde
zich onafhankelijk op van het grafelijk gezag. Deze voortdurende strijd is
kenmerkend voor de Gentse mentaliteit. Jacob van Artevelde voer tijdens
zijn zevenjarig bewind, 1338-1345, een onafhankelijke koers tussen de
Vlaamse graaf en de koning van Frankrijk enerzijds en de Engelse koning
Edward III anderzijds. Na Artevelde kwamen de grote opstanden: tegen
Lodewijk van Male, 1379-1385, tegen Filips de Goede, 1453, bij de dood van
Karel de Stoute, 1477, tegen Maximiliaan van Habsburg, 1485, tegen Karel
V, 1540.
Veertiende eeuw
▲
In het begin van deze eeuw telde Gent 56.000 inwoners en was het, na
Parijs, de grootste stad benoorden de Alpen. Het verval trad in de 15de
eeuw in. In de Tachtigjarige Oorlog tegen Spanje was het een calvinistisch
bolwerk; Jan van Hembyze stichtte hier een republiek, 1577-1584, maar
Parma veroverde de stad, 1584, en bracht haar terug onder Spaans bewind.
Ca. 4000 Gentenaars emigreerden naar Zeeland. In de tweede helft van de
18de eeuw begon de wederopbloei van de stad met de katoennijverheid en
tijdens Napoleons bewind kende de stad een opmerkelijke opleving die zou
voortduren tijdens het Hollands Bewind, Rijksuniversiteit, 1817; kanaal
Gent-Terneuzen, 1825-1827; de Indische markt voor textielproducten. Gent
kende als eerste stad in Vlaanderen de arbeidersbeweging, Werkersverbond,
Vooruit, met Edward Anseele als grote socialistische voorvechter. Ook de
christelijke arbeidersbeweging ontstond in Gent, met als leider Arthur
Verhaegen, Antisocialistische Werkliedenbond, en de krant Het Volk. Ook in
de Vlaamse Beweging speelden de Gentse intellectuelen een belangrijke rol,
Willemsfonds. Vier hoofdkenmerken blijven het aanzicht van de stad
bepalen: het middeleeuwse centrum, de textielstad, de zeehaven en de
universiteitsstad.
Sinds de jaren tachtig vindt in Gent tweejaarlijks een prestigieuze
expositie plaats: Flanders' Technology International.
Kerkelijke bouwkunst
▲
Sint-Baafskathedraal, St.-Baafs-plein
De kerk werd hoofdzakelijk in de 14de en 15de eeuw opgetrokken en van een
kapellenkrans voorzien in de 16de eeuw. Het interieur toont pronkstukken
van barokkunst: hoofdaltaar, begin 18de eeuw; H.Fr. Verbrugghen,
preekstoel, 1745; L. Delvaux, praalgraf van bisschop Triest, 1624- 1625;
Fr. en H. Duquesnoy. Maar het belangrijkste kunstwerk is ongetwijfeld het
veelluik van de gebroeders Van Eyck, De Aanbidding van het Lam Gods in,
1432 opgeleverd, nog steeds een der wonderen van de westerse cultuur. De
kerk bezit andere opmerkelijke schilderstukken: De bekering van Sint Bavo
van P.P. Rubens (1623-1624) en een Passieretabel van Joos van Wassenhove
(1470).
Begijnhoven
Aan het St.-Elisabethplein ligt het voormalig Groot-Begijnhof, in 1234
door gravin Johanna van Constantinopel gesticht. Bewaard gebleven zijn een
aantal barokhuizen en de Sint-Elisabethkerk, 17de eeuw verbouwd. Voorts is
er het Klein Begijnhof, Lange Violettenstraat,, gesticht ca. 1240, tussen
1600 en 1700 opnieuw ingericht. De Onze-Lieve-Vrouwe-ter-Hoye, 1658-1720,
heeft een renaissance- en barokinterieur.
Sint-Jacobskerk, St.-Jacobsplein
Torens, onderbouw van het dwarsschip en vieringtoren zijn laatromaans;
schip en koor zijn gotisch, 13de eeuw, kooromgang en kapellen zijn eind
15de-eeuws. Van het meubilair zijn belangrijk:
laatrenaissance-sacraments-toren, 1593, grafmonument van Palfijn, 1784; K.
van Poucke, doksaal met orgel, van Peteghem.
Sint-Martinaskerk, van Akkergem
Laatromaanse kruisbasiliek, 12de eeuw, in de 16de eeuw omgebouwd tot een
hallenkerk.
Sint-Michielskerk, St.-Michielshelling
Laatgotische kerk, 15de en 16de eeuw, die in haar huidige toestand nog
jongere delen bevat. Ze bezit een Christus aan het Kruis van A. van Dyck.
De kerkschat omvat fraai zilverwerk uit de 17de en 18de eeuw en relikwieën
uit vroegchristelijke tijden.
Sint-Niklaaskerk, Korenmarkt
Voornaam voorbeeld van Scheldegotiek. Er werd begonnen met het schip in
1225; dwarsbeuk, vieringtoren en koor volgden in 1225-1235; eind 13de eeuw
was het geheel voltooid. Door grondige restauratiewerkzaamheden, begonnen
in de jaren veertig, is de kerk soms gesloten. De kerk bezit het enige
grote Cavaillé-Coll-orgel, 1854, van België. Meer dan de andere kerken
bepaalt de Sint-Niklaas het ware architecturale aanzicht van het trotse
13de-eeuwse Gent.
Sint-Pietersabdijkerk
Kerk van de voormalige Sint-Pietersabdij op de Blandijnberg. Het Romaanse
bouwwerk werd in de 17de eeuw vervangen door een fraaie barokkerk van P.
Huyssens. Het basilicale koor werd in de 18de eeuw verbonden met een
centraalbouw, met koepel en westgevel, 1799. Fraai orgel van Ch. Van
Peteghem, 1846. Van de imposante abdijgebouwen is een groot deel bewaard
gebleven; ze worden thans als expositieruimte gebruikt, of tijdens het
Festival van Vlaanderen als polyvalente concertruimte.
Andere kerken
Bijzonder mooi is de Sint-Annakerk, in neogotische stijl gebouwd,
1853-1859, met muurschilderingen en inrichting van Matthias Zens.
Sint-Coletakerk, 1890, en de Sint-Jan-Baptistkerk, 1860, zijn
eveneens neogotisch.
Burgerlijke bouwkunst
▲
Belfort en Lakenhalle, in het centrum van de Gentse Kuip.
De stadstoren is het symbool van de Gentse onafhankelijkheidszin. De
huidige bouw dateert deels nog uit de 13de en 14de eeuw; de stenen
bekroning is 19de-eeuws. De beelden die de vier hoektorentjes sierden
werden in 1912 gekopieerd; er is nog één origineel exemplaar, de Stenen
Man, die in de Abdij van Bijloke wordt bewaard. In het belfort hing de
stormklok 'Klokke Roeland', die het volk te wapen riep wanneer de vijand
de stad naderde. De stormklok werd in 1329 vernietigd; zijn opvolger
'Triomfante' bevindt zich in het parkje aan de voet van het belfort. Het
carillon op de vijfde verdieping heeft 45 klokken, deels door Hemony in
1659 gegoten.
De Lakenhalle is een klein gebouw rond het belfort. Er werd aan
begonnen in 1424, maar al in 1444 werd het werk stilgelegd.
Gerard de Duivelsteen, Limburgstraat
Begin 13de eeuw werd dit Romaanse bouwwerk opgetrokken voor Ser Gerard,
bijgenaamd 'de Dievel'. Van het oorspronkelijke gebouw bleven na de
restauratie in de 19de eeuw slechts de oostelijke vleugel en de donjon
bewaard. Thans Rijksarchief. Het geeft een goed beeld van een
patriciërswoning uit de bloeiperiode van Gent.
Gravensteen, St.-Veerleplein
Wat men thans ziet, is de 19de-eeuwse reconstructie van de burcht die
graat Filips van den Elzas vanaf 1180 liet optrekken. De donjon met oudere
onderbouw werd met twee verdiepingen verhoogd en bekroond met een
gekanteeld platform, waarvan elke boek met een kraagtoren is versterkt;
rondom het ovale binnenhof met de bijgebouwen loopt de zware, gekanteelde
omheiningsmuur, die loodrecht uit de slotgracht oprijst en met 24
kraagtorens is versterkt. Op deze wal springt het poortgebouw sterk naar
voren. Het eigenlijke grafelijke verblijf, meer op wooncomfort berekend,
werd ca. 1200 tegen de zuidkant van de donjon aangebracht. In 1353
verlieten de graven het Steen. Het gebouw was achtereenvolgens zetel van
de Raad van Vlaanderen, gevangenis, katoenfabriek, 19de eeuw. Het werd in
1887 door de stad Gent aangekocht, en tussen 1894 en 1913 door architect
J. de Waele in zijn oorspronkelijke, Romaanse staat teruggebracht. Er is
tegenwoordig een museum voor folterwerktuigen in ondergebracht.
Stadhuis, Botennarkt
Dit is een conglomeraat van gebouwen uit verschillende stijlperioden
waarin tijdens Gent 95 het Ancien Régime verscheidene diensten waren
ondergebracht: het Schepenhuis, bestaande uit het laatgotische schepenhuis
van der Keure, 1538; R. Kelderinans en D. de Waghemakere, en de
renaissance-Bollaertskamer, eind 16de eeuw; het Schepenhuis van Ghedeele,
1595-1620; de Conciergerie, 1700; de Staten van Vlaanderen, 16de-18de
eeuw; de Armenkamer, 1750. In het stadhuis werd in 1576 de Pacificatie van
Gent ondertekend.
Universiteitsbibliotheek, Rozier 9
Het gebouw met de 64 m hoge toren is een voorbeeld van functionalistische
architectuur van Henry van de Velde, 1935-1940.
Vleeshuis, Groentenmarkt
De vleeshal, werd door de stadsbouwmeester Gillis de Suttere in het begin
van de 15de eeuw opgetrokken. De voormalige Sint-Hubertuskapel heeft
gotische wandschilderingen, 1448.
Parken, straten en pleinen
Citadelpark
Het stadspark ontstond in 1874 op een heuvel tussen Leie en Schelde. Hier
bevindt zich o.m. het Floraliënpaleis, waar de beroemde
bloemententoonstellingen worden gehouden, om de 5 jaar; de eerst volgende
keer in 2005.
Graslei en Korenlei
Beide leien of losen laadkaden aan de Leie vormden het handelscentrum van
het middeleeuwse Gent. Hier staan de beroemde rijen historische pakhuizen.
Aan de Graslei: een Romaans stapelhuis voor graan, Spijker genoemd, eind
13de eeuw; het Tolhuisje, 1682; het Gildenhuis van de Korenmeters, 1698;
het Gildenhuis van de Vrije Schippers, 1531. Aan de Korenlei: o.m. Het
Anker, Huis van de Onvrije Schippers, 1759, het Steen, ca. 1200 en
Romaans.
Hoogpoort, Botermarkt, Nederpolder
De Grote Sikkel, 14de eeuw, thans Kon. Muziekconservatorium; de
Achtersikkel, een oud Steen, 14de eeuw. Aan de Hoogpoort het
Sint-Jorishof, 15de eeuw, eens het schuttershof van het kruisbogengilde.
Aan de Botennarkt de Mammelokker de vroegere stadsgevangenis, 1741.
Nederpolder 1: het Hotel Van der Meersche, 16de-18de eeuw; Nederpolder 2:
de Kleine Sikkel, 13de eeuw, een Romaans patriciërshuis.
Kouter
Ook hier staan fraaie gebouwen: het Huis Falignan, 1755-1760, de
voormalige Hoofdwacht van de Oostenrijkse troepen, 1738-1739, de
neoclassicistische Opera, 1837-1839.
Prinsenhof
Het kasteel waar keizer Karel V geboren werd, is thans verdwenen. De
Donkere Poort is het enige overblijfsel. In de buurt ligt het Rabot, een
door twee dikke torens beschutte sluis, 1489-1491.
Vrijdagmarkt
In de middeleeuwen was dit plein het politieke centrum van de stad;
standbeeld van Jacob van Artevelde, 1863,. er staan ook fraaie oude
panden, o.a. het Toreken, 1451-1483. In de 19de en begin 20ste eeuw was
deze plaats het toneel van de sociale strijd tussen de patrons en de
arbeiders.
Musea
▲
Museum Arnold Vander Haeghen, Veldstraat 82
In het fraaie patriciërshuis uit 1746 van een der eerste Gentse
textielbaronnen woonde later het druk- kersgeslacht Vander Haeghen. Te
zien zijn o.a. schilderijen, geschiedenis van de letterkunde, de werkkamer
van de schrijver Maurice Macterlinek.
Museum voor Hedendaagse Kunst, Citadelpark
De tempel van conservator Jan Hoet is uitsluitend gewijd aan Belgische en
buitenlandse beeldende kunstenaars van na 1945.
Museum voor Wetenschap en Techniek, Korte Meer
Museum van de Rijksuniversiteit, gewijd aan weten- schap, techniek en
industrie.
Museum voor Schone Kunsten, Citadelpark
Schilderijen, tekeningen, wandtapijten enz. van de 14de tot de 19de eeuw;
o.m. Jeroen Bosch, Kruisdraging en Hiëronymus in gebed, de Latemse Scholen
en Emile Claus.
Museum voor Sierkunst, Jan Breydelstraat
Ondergebracht in de 18de-eeuwse patriciërswoning 'De Coninck', met een
rijke verzameling meubilair en andere voorwerpen, gerangschikt naar
stijlperiode, met inbegrip van de hedendaagse sierkunst.
Museum voor Volkskunde, Kraanlei
Een aantal huisjes in een 19de-eeuws beluik, hofje, herbergt een unieke
verzameling, met nadruk op het Gentse volksleven van ca. 1900.
Oudheidkundig Museum - Abdij van Bijloke, Godshuizenlaan
De Bijloke is een voormalige cisterciënzerinnenabdij, gesticht in de 13de
eeuw; van deze gebouwen resten nog de oostelijke vleugel, de zuidelijke
vleugel, de kruisgang, 14de-15de eeuw en de ziekenzaal. Opvallend is o.m.
het liggende beeld op het grafmonument van Hugo 11, kastelein van Gent,
1232.
Schoolmuseum Michel Thiery, St.-Pietersplein
Ondergebracht in een van de gebouwen van de voormalige Sint-Pietersabdij;
omvat alles wat, volgens de leraar en natuurvriend Thiery, de schoolgaande
jeugd zou moeten boeien. En dat is heel wat!
Stedelijk Museum voor Stenen Voorwerpen, Gandastraat 7
In de ruines van de Sint-Baafsabdij heeft men bij elkaar gezet wat was
overgebleven na de afbraak van de abdij op last van keizer Karel V, de
abdij had deelgenomen aan de opstand tegen de keizer in 1540. Voorts zijn
er imposante resten te zien van de Romaanse refter, de kapittelzaal, en de
laatgotische kruisgang.
Omgeving
▲
Deurle, 12 km ZW
Beroemd schildersdorp aan de Leie. Op het kerkhof de grafmonumenten van
o.a. Xavier de Cock, Jenny Montigny, Gustaaf de Smet, Leon de Smet, Albert
Clacys, Jef de Belder en vele anderen. Er zijn ook drie musea van de
zogenoemde Latemse Scholen: Museum Mevrouw Jutes Dhondt-Dhaenens, Museum
Gustaaf de Smet, Museum Leon de Smet.
Drongen, 4 km W
In 1138 werd hier een norbertijnenabdij gesticht; sedert de 16de eeuw in
handen van de jezuïeten. Sommige van de huidige gebouwen dateren uit de
17de en 18de eeuw.
Laarne, Slot van, 10 km 0
Prachtige middeleeuwse burcht en statig herenhuis uit de 18de eeuw; de
verzameling zilverwerk, Claude d'Allemagne, bedraagt meer dan 800
voorwerpen. Internet: http://www.laarne.be/
Lochristi, 9 km NO
Centrum van de bollencultuur rond Gent: azalea's en begonia's. Beroemde
bloemenfeesten in het laatste weekend van augustus. Internet:
http://www.lochristi.be/
Mariakerke, 7 km NW
De oorspronkelijk Romaanse Onze-Lieve- Vrouwekerk werd in Scheldegotiek
verbouwd, 13de eeuw. De 19de-eeuwse kunstenaar August van Assche
vergrootte de kerk en ontwierp het meubilair.
Sint-Amandsberg, 3 km NO
Hier bevindt zich het 'Campo Santo' van de Gentse bourgeoisie, schilders,
kunstenaars, schrijvers en notabelen. De neogotische architect A.
Verhaegen bouwde hier het nieuwe Begijnhof in de stijl van de 15de- eeuwse
begijnhoven. Het is een geslaagde poging. Er is ook een Begijnhofmuseum.
Jugendstil-villa's aan de Antwerpsesteenweg van de architect Jan Rooms.
Sint-Martens-Latem, 8 km W
Zoals in Deurle leefde hier, rond 1900, een schilderskolonie, de zgn.
Scholen van Sint-Martens-Latem. De dorpskerk is van oorsprong Romaans,
maar werd in de 17de, 18de en 19de eeuw verbouwd. Het Museum Minne-Gevaert
is gewijd aan het werk van de twee broers Minne. Internet:
http://www.sint-martens-latem.be/
Informatie
- Brochure Stad Gent, Toeristische gids, is zeer informatief.
O.a. belangrijke informatie over "Gent Museumpas"!
- Vraag ook om het foldertje Autocar Gent! Geeft de
aanrijroutes en parkeermogelijkheden.
- Dan is er nog de uitvoerige Sales guide voor Gent
& Oost-Vlaanderen, met uitputtende informatie op elk gebied
Internet:
http://www.genk.be/ Stad Genk/Gent
http://www.gent.be/
www.visitgent.be Infokantoor.
e-mail: toerisme@gent.be
www.debootjesvangent.be
Rederij Dewaele
www.tov.be Toerisme Oost-Vlaanderen
Websites van belangrijke musea
www.gent.be/gravensteen Het
Gravensteen
www.gent.be/spa Kunsthal
Sint-Pietersabdij
www.smak.be Stedelijk Museum voor Actuele
Kunst
www.miat.gent.be Museum voor
Industiele Archeologie en Textiel
www.huisvanalijn.be Het Huis van
Alijn
www.dewereldvankina.be
Natuurwetenschappelijk museum
** Zie hier
voor: "Hoe maak ik een printversie van een pagina"?
** Uw "Tablet-pc" en
Stedentips voor Trips, een ideale combinatie!
▲ |