HEIST-OP-DEN-BERG, provincie Antwerpen

Heist-op-den-Berg ligt, zoals de naam al zegt, op een uit het tertiair daterende Diestiaanse heuvel, 45 m hoog. De plek was in de middeleeuwen een vrijheid die onder de heerlijkheid Mechelen ressorteerde.
Sint-Lambertuskerk
Uit witte zandsteen opgetrokken drieschepige kerk, 1587, met een zware westtoren. Toren en koor zijn uit de 14de eeuw. Er zijn een preekstoel van W.Kerricx en een marmeren madonnabeeld, toegeschreven aan Artus II Quellien.
Heemmuseum 'Die Swane', aan het Kerkplein
Is gewijd aan de volkscultuur, de geschiedenis en de gebruiken van de Zuiderkempen. Spoorwegmuseum, in bovenstaand pand gevestigd. Dit is eigenlijk de privé-collectie Nombluez, een verzameling miniatuur- en modelspoorwegen. Op afspraak te bezoeken.
Andere bezienswaardigheden
Een uitzichttoren, 79 m boven de zeespiegel, biedt een prachtig uitzicht over de omgeving: men ziet de torens van Antwerpen en Mechelen. Op de wegen naar Westerlo en Schriek staan nog enkele grote, oude hoeven.
Omgeving
Berlaar, 9 km NW
De Sint-Pieterskerk heeft een Romaanse onderbouw; de kerk werd in de 19de eeuw herbouwd. Bezienswaardig is het Hooghuis, een statige en met een gracht omgeven patriciërswoning uit de 16de eeuw; ook het interieur is goed bewaard gebleven. In de omgeving van Berlaar staan vele kasteelachtige huizen. In het neogotische Berlaarhof, weg naar Herenthout, sleet de Belgische heldentenor Ernst van Dyck zijn laatste jaren, 1923.
Booischot, 5 km ZO
De drieschepige Sint-Salvatorskerk is een neogotische schepping van architect Schadde. In een uitgestrekt bos, 39 ha, met eeuwenoude eikebomen ligt het Hof ter Laken. Er is tevens een Museum en Oud Kempisch Dorp met dierentuin.
Gestel, 8 km NW
Een deelgemeente van Berlaar met een bijzondere charme, zowel wat het landschap als de lustkastelen betreft. De beschermde gotische Sint-Lambertuskerk, 15de eeuw, heeft fraai meubilair uit de kartuize van Lier. Op het kerkplein staat een schandpaal, 1779. Van de kastelen zijn er twee zeker vermeldenswaard. Het Hof van Rameyen, eens een waterburcht van de Berthouts, stamt deels uit de 14de eeuw en werd in de 19de eeuw verbouwd. Hier woonde in 1643 Niklaas Rubens, de tweede zoon van de schilder. Het Gestelhof dateert uit 1562, maar werd in de 19de eeuw door architect Cuypers in Vlaamse neorenaissancestijl gerestaureerd.
Hallaar, 1 km N
Thans deel van Heist-op-den-Berg, bezit een prachtige Onze-Lieve-Vrouwekerk in Kempische gotiek, begin 16de eeuw; ze bevat een barok koorgestoelte, twee biechtstoelen, Mechels werk, begin 18de eeuw, een rocococommuniebank en eiken muurbeschotten met 18 panelen, 18de eeuw.
Hulshout, 6km O
De neogotische Sint Mattheuskerk, 1893, is bij kunst historici bekend door de twee prachtige retabels, afkomstig uit een vroegere kerk. Het retabel op het hoogaltaar is vierdelig en van Antwerpse makelij, 15de eeuw; voorts is er het retabel op het Sint-Mattheusaltaar, ca. 1500, met afbeeldingen uit het leven van de heilige. Het barokke meubilair van de kerk bevindt zich in het Museum Vleeshuis te Antwerpen.
Itegem, 3 km N, aan de Grote Nete
De Sint-Guibertuskerk met sierlijke barokke toren, 17de eeuw, bevat rococomeubilair, preekstoel, doksaal, biechtstoelen, en 17de-eeuwse schilderijen, o.m. een Christus aan het Kruis van J. Jordaens. De kastelen Isschot en La Garenne werden in de 19de eeuw gebouwd.
Schriek, 7 km Z
De Sint-Jan-Baptistkerk, vergroot in 1795 en 1844, heeft een zandstenen toren uit omstreeks 1500. Het barokmeubilair omvat vijf altaren en vijf biechtstoelen, ongewoon voor dit dorpje, en een preekstoel uit de 17de en 18de eeuw. De pastorie dateert uit 1755.
Wiekevorst, 7 km NO
De classicistische Sint-Jan-Baptistkerk, 18de eeuw, werd in 1864 grotendeels herbouwd, waarbij het koor vergroot en de kruisbeuk gewijzigd werd; de kerk kreeg ook een nieuwe toren. De Wimpelhoeve, met grote schuur, is een van de talrijke oude Kempische hoeven en woningen die in de gehuchten Hoogbraak en de Wimpel voorkomen.
** Zie hier voor: "Hoe maak ik een printversie van de pagina"?