HUY, Ned.: Hoei, provincie Luik

Is gelegen aan de samenvloeiing van Hoyoux en Maas, en is zowel op de linker- als op de rechteroever van de Maas gebouwd. De linkeroever wordt ook wel Petit-Huy genoemd. Huy is een oude nederzetting uit de 7de eeuw. Er waren toen munterijen en men deed aan wijnbouw. De invallen van de Noormannen verwoestten de kern op de linkeroever die tijdelijk werd verlaten. In 985 werd het graafschap Huy aan de prins-bisschoppen van Luik geschonken. Op de hoge rots op de rechteroever bouwden zij een burcht van waaruit zij de scheepvaart op de Maas controleerden. Huy werd eind 10de eeuw een centrum van geelgieterij. In 1066 schonk prins-bisschop Theodinus  de stad een vrijheidskeur die tot een der oudste van Europa wordt gerekend. De inwoners kregen een betere rechtsbedeling maar moesten de helft van hun onroerend bezit aan de prins-bisschop afstaan! Ca. 1400 had de stad een brug over de Maas en telde ze ca. 7000 inwoners. Na de 15de eeuw trad verval in ten gevolge van de oorlogen tussen de Bourgondische hertogen en de prins-bisschoppen van Luik. De citadel werd in 1717 ontmanteld.
Notre-Dame
Met de collegiale kerk werd in 1311 begonnen; het koor was gereed in 1377 en de overwelving dateert uit de 16de eeuw. Het is een der mooiste kerken van de Maasgotiek, een kleine kathedraal, 72 m lang, 25 m breed en 25 m hoog. In de westtoren, 41 in hoog, vroeger met spits, bevindt zich een prachtig roosvenster uit de 14de eeuw, Li Rondia genoemd. De westtoren bezit ook een beiaard met 42 klokken; daarvan zijn er nog 19 van Hemony. Naast de viering staan nog twee torens aan weerszijden van het koor. De kerk is gebouwd boven een belangrijke Romaanse crypte uit 1066. Deze crypte, van het hallentype, is gebouwd naar het voorbeeld van die van Spiers. Haar gewelven bereiken een hoogte van 5,7 m. In deze crypte worden de relieken bewaard. Aan de uitgang aan de rue du Pont is een gebeeldhouwd portaal, Portail de Bethlehem, met eind 14de-eeuwse afbeeldingen van de Geboorte van Christus,  de Aanbidding der Koningen en de Moord op de Onnozele Kinderen. Het koor van de kerk wordt afgesloten door drie 20 in hoge glasramen. De gewelven hebben prachtige fresco's uit de 16de eeuw, en er zijn een paar mooie beeldhouwwerken te zien. De Notre-Dame bezit een belangrijke kerkschat, waarvan de vier reliekschrijnen het opvallendst zijn. Die van Sint-Menegold en Sint-Domitianus dateren uit ca. 1176 en zouden het werk zijn van Godfried van Hoei. Het reliekschrijn van Notre-Dame is 13de-eeuws en dat van Sint-Marcus begin 13de-eeuws. Hier denkt men aan Nicolas van Verdun en aan Rijnlandse invloeden, mede dank zij de oosterse motieven.
Andere kerkelijke bouwwerken
Het gotische kerkje Saint-Menegould is 15de-eeuws en heeft een 14de-eeuwse toren. Het bezit een grafmonument, 1687, van de hand van Jean Delcour. De kerk Saint-Pierre bezit een Romaanse doopvont. De kapel Notre-Dame-de-la-Sarte, 17de eeuw is een bedevaartplaats.
Stadhuis
Dit in 1766 opgetrokken gebouw in Louis-XV-stijl, heeft een dubbele trap en het wapen van de stad in het gevelfronton. Er is eveneens een klokkenspel aanwezig, afkomstig uit een verdwenen belfort.
Li Bassinia
Voor het stadhuis op de Grote Markt. Een gotische koperen fontein uit 1406 waarvan alleen het middenstuk met het sierlijke hoornblazertje, plaatselijk Cwerneu genoemd, is bewaard gebleven. De fontein, de trots van Huy, werd herhaaldelijk gerestaureerd, o.m. in 1733.
Maison de Batta
Dit fraaie gebouw op de linkeroever van de Maas werd in Maaslandse renaissancestijl opgetrokken in 1575. Het was een refugiehuis van de abdij Val-Saint-Lambert in Luik.
Citadel
Op de rots aan de rechteroever stond de prins-bisschoppelijke burcht Li Tchestie, die in 1717 werd ontmanteld. De huidige gebouwen kwamen in 1818-1822 onder koning Willem 1 der Nederlanden tot stand.
Musée communal
Dit streekmuseum, gevestigd in een voormalig minderbroederklooster, bezit archeologische, religieuze en folkloristische collecties, alsmede werken van tin en glas. Allereerst zijn er de voorwerpen die aan de eens bloeiende wijncultuur herinneren, o.m. een wijnpers uit 1779. De wijnbouw te Huy is zeer oud. Het was de pinot noir uit Bourgondië die hier werd verbouwd. Tijdens de 17de eeuw verviel de wijnbouw, vanwege concurrentie met Franse wijnen en met de eigen productie van de abdijen en kloosters. Voorts is het museum gewijd aan de metaalbewerking ter plaatse. IJzererts was lokaal aanwezig, koper kwam uit Duitsland, tin uit Cornwall en te Huy werd alles bewerkt. De energie werd hydraulisch opgewekt door de snel stromende Hoyoux.
Omgeving
La Sarte, 2 km 0
Ligt op een hoogvlakte, aan het einde van de 3 km lange kabelbaan die over de Maas gaat. Hier bevindt zich een modern dominicanenklooster, La Sarte, van waaruit Pater Pire, Nobelprijs voor de Vrede 1958, zijn werk voor de vredesdorpen begon. Vandaar dat Huy tevens de naam draagt van 'Europa van het hart'.
Villers-le-Temple, 11 km NO
Hier bevond zich een commanderij van de tempeliers, na 1312 overgedragen aan de Johannieterorde van Malta. Deze bleef hier tot de Franse Revolutie. De eertijds Romaanse kerk Saint-Pierre werd in de 17de en 18de eeuw op ongelukkige wijze in barokstijl verbouwd door de commandeur van Villers, de markies van Breteuil. Alleen het koor is nog Romaans. De kerk bezit grafstenen Van tempeliers uit de 13de eeuw. Er is een Musée sur les Ordres du Temple et des Hospitaliers de Saint-Jeàn de Jérusalem in de commanderij ondergebracht.
Internet: http://www.huy.be/
** Zie hier voor: "Hoe maak ik een printversie van een pagina"?