|
Aken, de stad in het
hart van Europa en keizerstad op het drielandenpunt
Nederland-België-Duitsland, is landschappelijk bijzonder aantrekkelijk
gesitueerd aan de voet van de Eifel, nabij de Belgische Ardennen en de
Nederlandse provincie Limburg. Al vroeg heeft Karel de Grote zijn stempel
op de stad gedrukt - hij was een prominente badgast in Bad Aachen en liet
hier zijn lievelingspalts bouwen. De Dom die in 1978 als het eerste Duitse
bouwwerk op de UNESCO-werelderfgoedlijst werd geplaatst, vormt samen met
het gotische stadhuis nog steeds het hart van de oude stadskern van Aken.
Eveneens het bekijken en bezoeken waard zijn de Carolus Thermen en de
bekende speelbank.
Toppers
De Dom van Aken; Het gotische stadhuis; De domschatkamer; Het
Drielandenpunt en Het kuurgebied Monheimsallee.
Bezienswaardigheden
DOM (Münsterplatz) - zie
plattegrond
De Dom van Aken is een absolute 'must' voor alle cultuurhistorisch
geïnteresseerden. De kiem van de keizerstad Aken (Lat.: Aqua Granni.
bron van de Keltische god der geneeskunde Grannus). Hier bevonden zich
de warme bronnen waaruit later de Thermen van de Romeinse legioenen
ontstonden. Pepijn (714768), de vader van Karel de Grote, bouwde het
terrein, met aula, koningsbad en kapel, om tot koninklijk verblijf. In
de door Karel de Grote gebouwde dom werden van 936 (Otto I) tot 1531
(Ferdinand I) dertig Duitse koningen en keizers gekroond (later werd
Frankfurt de kroningsstad). Karel de Grote en Otto III zijn in de dom
bijgezet.
Bouwgeschiedenis
Van 786 tot omstreeks 800 door Karel de Grote gebouwd als paltskapel, op
de plaats van de oudere kerk uit de tijd van Pepijn. In de 14de en in de
18de eeuw is het westwerk ingrijpend gewijzigd door de bouw van een
toren met pinakels. Van 1355-1414 is de paltskapel vergroot door de bouw
van het koor aan de oostzijde. De zes, deels twee verdiepingen hoge
kapellen werden gedurende de 15de-18de eeuw toegevoegd. Het
oorspronkelijke tentdak van de octogoon werd in 1664 vervangen door een
gevouwen koepeldak. Na 1945 herstel van de oorlogsschade. Tegenwoordig
kathedraal van het in 1930 gestichte bisdom Aken.
Bouwstijl en bouwbeschrijving
De twee verdiepingen hoge octogoon - de kern van de huidige dom, met
buitenmuren in de vorm van een zestienhoek - is naar Byzantijns model
gebouwd. De San Vitale, hofkerk van keizer Justinianus I, en het twee
verdiepingen hoge mausoleum van de Oostgotische koning Theodorik (beide
in Ravenna) zijn te zien als voorbeelden. Karel de Grote, die met de
bouw van de dom wilde demonstreren dat hij zich als opvolger van de
Romeinse keizers beschouwde, liet voor de bogen van de dubbele galerijen
zelfs antieke zuilen uit Ravenna en Rome halen. De 31,5 m hoge
koepelbouw, lange tijd de hoogste ten noorden van de Alpen, wordt
omsloten door een omgang van twee verdiepingen. Met de bouw van het
gotische hallenkoor, 1355-1414, werd de centraalbouw van de kapel naar
het oosten doorbroken. Deze vergroting was noodzakelijk vanwege de
plechtigheden bij de keizerskroningen en de steeds toenemende stroom
pelgrims naar het graf van de in 1165 heilig verklaarde keizer Karel.
Interieur
en inrichting
De bogen van de galerijen en omgangen van de
octogoon zijn naar het
voorbeeld van Ravenna uit blokken in twee verschillende kleuren
opgebouwd. De openingen op de tweede verdieping zijn voorzien van
bronzen hekwerk (vroeger verguld), afkomstig uit Karolingische
werkplaatsen. Daar staat ook Karels keizerstroon
met, zoals de troon van koning Salomo, zes treden. Het bovendee1 van de octogoon en het plafondgewelf zijn voorzien van mozaïeken. Het
plafondmozaïek werd ten tijde van keizer Barbarossa zwaar beschadigd
toen deze in 1165 de grote luchter, doorsnede 4,20 m, liet ophangen.
Deze aan een 27 m lange ijzeren ketting hangende luchter symboliseert de
muren en kantelen van het Hemelse Jeruzalem, inscriptie. In het
hallenkoor staat het hoofdaltaar met aan de voorkant het antependium, 17
in goud gedreven reliëfs met voorstellingen van Christus, het
lijdensverhaal en de vier evangelistensymbolen, in 1020 geschonken door
keizer Hendrik II. In het midden van de koorruimte staat de in zilver
gedreven Karelschrijn, 1200-1215, vervaardigd in opdracht van keizer
Frederik II, die bij zijn kroning in Aken tot Duitse koning zelf het
gebeente van keizer Karel aan de nieuwe sarcofaag toevertrouwde. In de
arcadenbogen van de schrijn voorstellingen van de acht opvolgers van
Karel, op de dakkanten scènes uit het 1even van de keizer. (De Romeinse
sarcofaag uit de 2de eeuw waarin Karel oorspronkelijk was bijgezet,
bevindt zich thans in de Michaëlskapel van de dom. De door keizer
Hendrik II in 1014 geschonken kansel die oorspronkelijk in het centrum
van de octogoon stond, werd bij de inrichting van het koor als
preekstoel daarheen overgebracht, boven de deur van de sacristie. De verguldkoperen platen zijn versierd met antieke alexandrijnse ivoren
reliëfs, oosterse schaakstukken en mohammedaanse sierstukken uit het
bezit van de keizer. In de koorruimte staan tegen de pijlers tussen de
vensters de beelden van Karel de Grote, met het model van de paltskapel
op de arm, de Moeder Gods en de apostelen, 1ste helft 15de eeuw. In de
Karolingische voorhal bevindt zich de zgn. wolvin, Romeins, 2de eeuw.
De bronzen deuren van de ingang zijn uit de tijd van Karel de Grote.
De schatkamer van de dom
is een der rijkste van Duitsland. Tot de topstukken behoren het zgn.
Lothariuskruis, omstreeks 1000, met de Augustuscamee, Romeins, 1ste
eeuw; het schatkamerevangeliarium met de beroemde miniatuur van de
evangelisten achter hun schrijftafeltjes, 9de eeuw; de zgn. jachthoorn
van Karel de Grote, van ivoor, 'Olifant' uit het Roelantslied,
waarschijnlijk Siciliaans, 11de eeuw. Andere belangrijke stukken zijn
het gouden plat van een hoek, omstreeks 1000, met Byzantijns ivoor; een portretaquamanile, Karel de Grote, ogen ingelegd met zilver,
waarschijnlijk in het kroningsjaar 1215 door Frederik II geschonken; de Mariaschrijn in de vorm van een kerk met dwarsbeuken, van zilver, koper
en email. De relikwiebuste van Karel IV, ter gelegenheid van
diens kroning in 1349 geschonken, zou het schedeldak van Karel de Grote
bevatten.
Raadhuis, Markt
Gebouwd op de fundamenten van de aula van Karels paleis, waarvan de
Granustoren behouden is. In de 14de eeuw kreeg de stad de aula in bezit
en liet haar in gotische stijl verbouwen tot een raadhuis. Op de
bovenverdieping de rijkszaal voor het kroningsmaal van de Duitse
koningen, Barokke veranderingen van de façade werden in de 19de eeuw
ongedaan gemaakt, regotisering. De Karelcyclus van A. Rethel, 1816-1859, in de rijkszaal is de belangrijkste historische
wandschildering in de Duitse kunst van de 19de eeuw. Van de acht
schilderingen, 1840-1851, zijn er nog vijf over. Bekend is vooral: 'Otto III opent het graf van Karel de Grote'.
Elisenbrunnen, Friedrich- Wilhelm Platz
Met de aanleg werd begonnen in 1822. Gebouwd van 1825-1827 naar een
gewijzigd ouder ontwerp van Schinkel.
Musea en tentoonstellingen
Het Suermondt-Ludwig-Museum herbergt schilderkunst en beeldhouwwerken
van de Middeleeuwen tot heden en in het Internationale Krantenmuseum
worden eerste edities van de internationale pers getoond. Het Ludwig Forum
voor Internationale Kunst is een podium voor kunstenaars en kunstwerken
evenals een ontmoetingsplek voor beeldende en uitvoerende kunst. Een goede
kijk op de wooncultuur van de 18e eeuw biedt het Couven-Museum. Een
highlight: Sophie Calle-retrospectieve in het Ludwig Forum voor
Internationale Kunst, een groots opgezette retrospectieve expositie van de
Franse kunstenares die bekend staat als bewonderaarster van een
subjectieve en vertellende fotografie.
Parken en plantsoenen
In het kuurgebied Monheimsallee - het sociale middelpunt van de stad -
met Kurhaus, park
Ligging en aanrijroute
Station Aken: ICE-/IC-/EC-aansluitingen -
Per auto: E314, E40, A4, A44/46 -
Vliegvelden: Maastricht-Aken, 40 km, Luik Keulen-Bonn, Düsseldorf -
Internet: http://www.aachen.de/
**
Uw accommodatie in Aken kunt u goed boeken via
Hotels/Aken. De best beoordeelde
hotels zijn gerangschikt per thema!
** In geheel Duitsland kunt U goed boeken via
Hotels.Appart./Duitsland.
** Via
Hotels.Appart.Wereldwijd kunt u goed zoeken naar een accommodatie in
71 landen.
** Hoe we met
Google naar afbeeldingen van Toulouse Lautrec zochten.
** Hoe kunnen we werken met
"Google Aangepast Zoeken"?
**
Kunsthistorische schets geeft een eenvoudig totaal overzicht.
** Bij plaatselijke
Toeristenbureaus vindt u de internet adressen van alle
Duitse dorpen en steden!
** Voor algemene info
over Duitsland, zie aldaar.
** Kaart met de mooiste
vakantieregio's
** Met het vernieuwde zoekveld kunt u zoeken in "Stedentips".
** Uw iPad en
Stedentips, een ideale combinatie!
▲
|