AKEN, Aachen, deelstaat Noordrijn-Westfalen

Werelderfgoed: dom van AkenAken, de stad in het hart van Europa en keizerstad op het drielandenpunt Nederland-België-Duitsland, is landschappelijk bijzonder aantrekkelijk gesitueerd aan de voet van de Eifel, nabij de Belgische Ardennen en de Nederlandse provincie Limburg. Al vroeg heeft Karel de Grote zijn stempel op de stad gedrukt - hij was een prominente badgast in Bad Aachen en liet hier zijn lievelingspalts bouwen. De Dom die in 1978 als het eerste Duitse bouwwerk op de UNESCO-werelderfgoedlijst werd geplaatst, vormt samen met het gotische stadhuis nog steeds het hart van de oude stadskern van Aken. Eveneens het bekijken en bezoeken waard zijn de Carolus Thermen en de bekende speelbank.
Toppers
De Dom van Aken; Het gotische stadhuis; De domschatkamer; Het Drielandenpunt en Het kuurgebied Monheimsallee.
Bezienswaardigheden
DOM (Münsterplatz) - zie plattegrond
De Dom van Aken is een absolute 'must' voor alle cultuurhistorisch geïnteresseerden. De kiem van de keizerstad Aken (Lat.: Aqua Granni. bron van de Keltische god der geneeskunde Grannus). Hier bevonden zich de warme bronnen waaruit later de Thermen van de Romeinse legioenen ontstonden. Pepijn (714­768), de vader van Karel de Grote, bouwde het terrein, met aula, koningsbad en kapel, om tot koninklijk verblijf. In de door Karel de Grote gebouwde dom werden van 936 (Otto I) tot 1531 (Ferdinand I) dertig Duitse koningen en keizers gekroond (later werd Frankfurt de kroningsstad). Karel de Grote en Otto III zijn in de dom bijgezet.
Bouwgeschiedenis
Van 786 tot omstreeks 800 door Karel de Grote gebouwd als paltskapel, op de plaats van de oudere kerk uit de tijd van Pepijn. In de 14de en in de 18de eeuw is het westwerk ingrijpend gewijzigd door de bouw van een toren met pinakels. Van 1355-1414 is de paltskapel vergroot door de bouw van het koor aan de oostzijde. De zes, deels twee verdiepingen hoge kapellen werden gedurende de 15de-18de eeuw toegevoegd. Het oorspronkelijke tentdak van de octogoon werd in 1664 vervangen door een gevouwen koepeldak. Na 1945 herstel van de oorlogsschade. Tegenwoordig kathedraal van het in 1930 gestichte bisdom Aken.
Bouwstijl en bouwbeschrijving
De twee verdiepingen hoge octogoon - de kern van de huidige dom, met buitenmuren in de vorm van een zestienhoek - is naar Byzantijns model gebouwd. De San Vitale, hofkerk van keizer Justinianus I, en het twee verdiepingen hoge mausoleum van de Oostgotische koning Theodorik (beide in Ravenna) zijn te zien als voorbeelden. Karel de Grote, die met de bouw van de dom wilde demonstreren dat hij zich als opvolger van de Romeinse keizers beschouwde, liet voor de bogen van de dubbele galerijen zelfs antieke zuilen uit Ravenna en Rome halen. De 31,5 m hoge koepelbouw, lange tijd de hoogste ten noorden van de Alpen, wordt omsloten door een omgang van twee verdiepingen. Met de bouw van het gotische hallenkoor, 1355-1414, werd de centraalbouw van de kapel naar het oosten doorbroken. Deze vergroting was noodzakelijk vanwege de plechtigheden bij de keizerskroningen en de steeds toenemende stroom pelgrims naar het graf van de in 1165 heilig verklaarde keizer Karel.
Karels keizerstroon in de Dom van AkenInterieur en inrichting
De bogen van de galerijen en omgangen van de octogoon zijn naar het voorbeeld van Ravenna uit blokken in twee verschillende kleuren opgebouwd. De openingen op de tweede verdieping zijn voorzien van bronzen hekwerk (vroeger verguld), afkomstig uit Karolingische werkplaatsen. Daar staat ook Karels keizerstroon met, zoals de troon van koning Salomo, zes treden. Het bovendee1 van de octogoon en het plafondgewelf zijn voorzien van mozaïeken. Het plafondmozaïek werd ten tijde van keizer Barbarossa zwaar beschadigd toen deze in 1165 de grote luchter, doorsnede 4,20 m, liet ophangen. Deze aan een 27 m lange ijzeren ketting hangende luchter symboliseert de muren en kantelen van het Hemelse Jeruzalem, inscriptie. In het hallenkoor staat het hoofdaltaar met aan de voorkant het antependium, 17 in goud gedreven reliëfs met voorstellingen van Christus, het lijdensverhaal en de vier evangelistensymbolen, in 1020 geschonken door keizer Hendrik II. In het midden van de koorruimte staat de in zilver gedreven Karelschrijn, 1200-1215, vervaardigd in opdracht van keizer Frederik II, die bij zijn kroning in Aken tot Duitse koning zelf het gebeente van keizer Karel aan de nieuwe sarcofaag toevertrouwde. In de arcadenbogen van de schrijn voorstellingen van de acht opvolgers van Karel, op de dakkanten scènes uit het 1even van de keizer. (De Romeinse sarcofaag uit de 2de eeuw waarin Karel oorspronkelijk was bijgezet, bevindt zich thans in de Michaëlskapel van de dom. De door keizer Hendrik II in 1014 geschonken kansel die oorspronkelijk in het centrum van de octogoon stond, werd bij de inrichting van het koor als preekstoel daarheen overgebracht, boven de deur van de sacristie. De verguldkoperen platen zijn versierd met antieke alexandrijnse ivoren reliëfs, oosterse schaakstukken en mohammedaanse sierstukken uit het bezit van de keizer. In de koorruimte staan tegen de pijlers tussen de vensters de beelden van Karel de Grote, met het model van de paltskapel op de arm, de Moeder Gods en de apostelen, 1ste helft 15de eeuw. In de Karolingische voorhal bevindt zich de zgn. wolvin, Romeins, 2de eeuw. De bronzen deuren van de ingang zijn uit de tijd van Karel de Grote.
De schatkamer van de dom
is een der rijkste van Duitsland. Tot de topstukken behoren het zgn. Lothariuskruis, omstreeks 1000, met de Augustuscamee, Romeins, 1ste eeuw; het schatkamerevangeliarium met de beroemde miniatuur van de evangelisten achter hun schrijftafeltjes, 9de eeuw; de zgn. jachthoorn van Karel de Grote, van ivoor, 'Olifant' uit het Roelantslied, waarschijnlijk Siciliaans, 11de eeuw. Andere belangrijke stukken zijn het gouden plat van een hoek, omstreeks 1000, met Byzantijns ivoor; een portretaquamanile, Karel de Grote, ogen ingelegd met zilver, waarschijnlijk in het kroningsjaar 1215 door Frederik II geschonken; de Mariaschrijn in de vorm van een kerk met dwarsbeuken, van zilver, koper en email. De relikwiebuste van Karel IV, ter gelegenheid van diens kroning in 1349 geschonken, zou het schedeldak van Karel de Grote bevatten.
Raadhuis, Markt
Gebouwd op de fundamenten van de aula van Karels paleis, waarvan de Granustoren behouden is. In de 14de eeuw kreeg de stad de aula in bezit en liet haar in gotische stijl verbouwen tot een raadhuis. Op de bovenverdieping de rijkszaal voor het kroningsmaal van de Duitse koningen, Barokke veranderingen van de façade werden in de 19de eeuw ongedaan gemaakt, regotisering. De Karelcyclus van A. Rethel, 1816-1859, in de rijkszaal is de belangrijkste historische wandschildering in de Duitse kunst van de 19de eeuw. Van de acht schilderingen, 1840-1851, zijn er nog vijf over. Bekend is vooral: 'Otto III opent het graf van Karel de Grote'.
Elisenbrunnen, Friedrich- Wilhelm Platz
Met de aanleg werd begonnen in 1822. Gebouwd van 1825-1827 naar een gewijzigd ouder ontwerp van Schinkel.
Musea en tentoonstellingen
Het Suermondt-Ludwig-Museum herbergt schilderkunst en beeldhouwwerken van de Middeleeuwen tot heden en in het Internationale Krantenmuseum worden eerste edities van de internationale pers getoond. Het Ludwig Forum voor Internationale Kunst is een podium voor kunstenaars en kunstwerken evenals een ontmoetingsplek voor beeldende en uitvoerende kunst. Een goede kijk op de wooncultuur van de 18e eeuw biedt het Couven-Museum. Een highlight: Sophie Calle-retrospectieve in het Ludwig Forum voor Internationale Kunst, een groots opgezette retrospectieve expositie van de Franse kunstenares die bekend staat als bewonderaarster van een subjectieve en vertellende fotografie.
Parken en plantsoenen
In het kuurgebied Monheimsallee - het sociale middelpunt van de stad - met Kurhaus, park      
Ligging en aanrijroute
Station Aken: ICE-/IC-/EC-aansluitingen  - Per auto: E314, E40, A4, A44/46  - Vliegvelden: Maastricht-Aken, 40 km, Luik Keulen-Bonn, Düsseldorf  - Internet: http://www.aachen.de/   

** Uw accommodatie in Aken kunt u goed boeken via Hotels/Aken. De best beoordeelde hotels zijn gerangschikt per thema!
** In geheel Duitsland kunt U goed boeken via Hotels.Appart./Duitsland.
** Via Hotels.Appart.Wereldwijd kunt u goed zoeken naar een accommodatie in 71 landen.

** Hoe we met Google naar afbeeldingen van Toulouse Lautrec zochten.
** Hoe kunnen we werken met "Google Aangepast Zoeken"?
** Kunsthistorische schets geeft een eenvoudig totaal overzicht.
** Bij plaatselijke Toeristenbureaus vindt u de internet adressen van alle Duitse  dorpen en steden!
** Voor algemene info over Duitsland, zie aldaar.
** Kaart met de mooiste vakantieregio's   
** Met het vernieuwde zoekveld kunt u zoeken in "Stedentips".
** Uw iPad en Stedentips, een ideale combinatie!   



 

 



10-jan-2012