| BAMBERG, fascinerend wereldcultureel erfgoed,
deelstaat Beieren
|
|
De gehele oude binnenstad, met een meer dan 1000 jarige historie en in
uitstekende staat behouden is gebleven, werd in 1993 door de UNESCO
uitgeroepen als stedenbouwkundig ensemble met wereldwijd, grote culturele
waarde. De stad Bamberg is bekend als stad van kunst, cultuur en
antiquiteiten, maar ook als stad van de Bamberger Symphoniker, stad van
kerstkribben en niet in de laatste plaats als bierstad.
Geschiedenis
De oude stad, die net als Rome gebouwd is op zeven heuvels, geldt als een
der mooiste steden van Europa. De stad wordt in 902 voor het eerst
vermeld. In die periode was hier de residentie van het grafelijk geslacht
der Babenbergers. Een mijlpaal in de geschiedenis van Bamberg wordt de
regering van keizer Hendrik II de Heilige, 1002-1024. Hij en zijn gemalin
Kunigunde stichten het bisdom Bamberg, laten er een dom bouwen en
begunstigen het rijkelijk met grondbezit. Al in hun tijd verrijzen er op
de heuvels van Bamberg kerken en kloosters en geraakt de stad tot bloei.
Bamberg bleef in de loop der eeuwen gespaard voor oorlogsverwoestingen en
belegeringen, zodat veel van het oude stadsbeeld bewaard is gebleven. Eind
17de. begin 18de eeuw, vooral in de tijd dat de bouwlustige bisschoppen
uit het geslacht Schönborn er de scepter zwaaien, wordt de stad verrijkt
met een groot aantal barokke gebouwen, kunstwerken en interieurs, die
thans mede haar karakter bepalen.
De geschiedenis van Bamberg heeft haar stempel gedrukt op het stadsbeeld:
beneden, aan weerszijden van de rivier de Regnitz, strekt zich de
burgerstad uit, met van oudsher de Grüner Markt als druk en levendig
centrum; de hoger gelegen delen worden alle bekroond door kerken of
kloosters, met als centrum de bisschopsstad op de Domberg.
Ligging en bereikbaarheid
Gelegen in Noordbeieren, Franken, in de
stedendriehoek Würzburg-Neurenberg-Bamberg. Uitstekend bereikbaar uit alle
windrichtingen door de directe aansluiting op de autosnelwegen A70 en A73,
evenals meerdere provinciale wegen.
Treinsstation voor IC-, ICE- en EC treinen.
Luchthaven: Neurenberg (60 km)
Bijzondere tip
BambergCard: 48 geldig op alle stadsbussen, stadsrondleiding en musea.
Bezienswaardigheden
* Dom, Domplatz
Een bijzonder mooi voorbeeld van laatromaanse en vroeggotische
architectuur en in het bijzonder ook van de harmonieuze overgang van
Romaans naar gotiek. Hij werd in de 13de eeuw gebouwd op het grondplan van
de dom die begin 11de eeuw onder Hendrik II was gebouwd en die later door
brand werd verwoest. Het is een driebeukige basilica met een oost- en een
westkoor, elk geflankeerd door twee rijzige torens. De twee koren
stempelen de kerk tot een keizersdom: het rijke oostkoor, in laatromaanse
bouwtrant, symboliseert de wereldlijke macht, het strengere westkoor, in
vroeggotische vormentaal, de geestelijke macht. Onder het oostkoor
bevindt zich een driebeukige crypte. Van bijzondere betekenis zijn ook de
drie hoofdportalen van de kerk: de Adamspforte. de Gnadenpforte
en de Fürstenpforte. Opmerkelijk is vooral de sculpturale
versiering van de Fürstenpforte: een voorstelling van het Laatste Oordeel
in het timpaan, profetenfiguren met op hun schouders de apostelen ter
weerszijden van de ingang.
Interieur
De kerk herbergt een aantal meesterwerken van middeleeuwse beeldhouwkunst.
Tegen een pijler links van het oostkoor bevindt zich de Bamberger
Reiter, een beroemd ruiterstandbeeld - het vroegst bewaarde sedert de
klassieke oudheid - dat de vorstelijke waardigheid symboliseert en gemaakt
is door een anonieme meester in de eerste helft van de 13de eeuw. Een
ander topstuk is de graftombe van Hendrik II en Kunigunde, de stichters
van de kerk, een werk van Tilman Riemenschneider, ontstaan tussen 1499 en
1513. De voorstellingen rondom hebben betrekking op het leven van en de
legenden rond het keizerspaar. Men ziet de keizer die in zijn slaap door
de H. Benedictus van zijn nierstenen wordt bevrijd, de dood van de keizer
en het wegen van zijn ziel. Andere taferelen zijn gewijd aan Kunigunde,
zoals het godsgericht, waarbij de van overspel beschuldigden,. keizerin
behoedzaam over gloeiende ploegscharen schrijdt om haar onschuld te
bewijzen, Boven op de tombe de ligbeelden van het heilige keizerspaar. In
het zuidelijke dwarschip bevindt zich een vleugelaltaar van Veit Stoss,
een meester die met Riemenschneider de Duitse beeldhouwkunst in de periode
rond 1500 tot grote hoogte voerde. Het uit hout gesneden altaar stamt uit
1523 en stelt de Geboorte van Christus voor. Bij het oostkoor bevinden
zich voorts nog een beroemde Visitatiegroep, Elisabeth en Maria, van
dezelfde meester als die van de Reiter, de eveneens 13de-eeuwse beelden
van de geblinddoekte synagoge en de ecclesia (kerk), van de
Lachende Engel en de figuren van apostelen en profeten. Zeer opmerkelijk
zijn ook de 14de-eeuwse uit hout gesneden koorgestoelten, met o.a. de
aandoenlijke figuur van de koningin van Seba. Vermeldenswaard zijn ten
slotte het grafbeeld van bisschop Friedrich von Hohenlohe (14de eeuw), de
graftombe van paus Clemens II en de barokke kruisiginggroep van J.
Glesker.
Het Diözesanmuseum, gevestigd in het door Neumann gebouwde
kapittelhuis naast de dom, herbergt de domschat.
* Alte Hofhaltung, Domplatz 8
Het indrukwekkende Domplein wordt aan noord- en oostzijde begrensd
door de Neue Residenz, aan de westzijde door de zgn. Alte Hofhaltung, waar
eerst de keizers, later de bisschoppen resideerden. Zeer verrassend is de
binnenhof van de Alte Hofhaltung, omzoomd door vakwerkhuizen in
laatgotische stijl met houten veranda's, decoratief getooid met kleurige
geraniums. De Ratsstube (1571-1576) is een fraai voorbeeld van
profane bouwkunst uit de renaissanceperiode, evenals de rijk gedecoreerde
toegangspoort.
* Neue Residenz
Daartegenover ligt de Neue Residenz, een imposant bouwwerk dat
in zijn huidige vorm hoofdzakelijk dateert uit de periode dat
vorst-bisschop Lothar Franz von Schönborn het bisdom Bamberg bestuurde.
Direct na zijn aantreden belastte deze, machtige kerkvorst, tevens
keurvorst van Mainz, de architect J.L. Dientzenhofer met de
verbouwing en uitbreiding van het bestaande (vroeg-17de-eeuwse) complex.
De Neue Residenz, die in 1703 gereedkwam, staat aan het begin van de reeks
schitterende barokpaleizen en -kerken waarmee Schönborn zijn territorium
liet tooien. In de voormalige bisschopstuinen is thans een rosarium
aangelegd. De staatsievertrekken van de Residenz, waaronder vooral de met
fresco's versierde Kaisersaal met o.a. de beeltenissen van 16 Duitse
keizers, zijn te bezichtigen. De Residenz herbergt voorts de
Staatsbibliotheek en de Staatsgalerie Bamberg, een schilderijencollectie.
* St. Michael, Michaelsberg
De hoogst gelegen kerk van Bamberg, behorend tot het benedictijnenklooster
St. Michael (gesticht 1015, geseculariseerd 1803, thans bejaardentehuis).
De kerk is van oorsprong een Romaanse pijlerbasilica, maar alleen het
dwarsschip en de eerste travee van het schip zijn nog Romaans. De rest is
in barokstijl verbouwd, uitgezonderd het laatgotische koor. Voor de twee
vroeggotische torens plaatste G. Dientzenhofer de barokke façade, de
monumentale trap is van zijn broer Johann. In 1608 lieten de monniken het
gewelf in het interieur beschilderen met afbeeldingen van geneeskrachtige
kruiden, rond 6oo in getal. Sierlijke rococokansel. Onder het koor het
graf van de H. Otto, bisschop van Bamberg, 1101-1139.
* Obere Pfarrkirche, Unterer Kaulberg
De enige belangrijke gotische kerk van de stad (14de eeuw). Aan de
noordzijde bevindt zich de zgn. Brautpforte, een portaal met sculpturen
van o.a. de Wijze en Dwaze Maagden (met lette op de dwaze maagd geheel
rechts: de kanten sluier die zij draagt, was ca. 1350 juist in de mode).
Het interieur herbergt een aantal fraaie gotische sculpturen, o.a. een
sacramentshuis en een doopbekken met reliëfs.
* St. Martin, Grüner Markt
De kerk stamt uit het eind van de 17de eeuw en is een werk van Georg
en Johann Leonbard Dientzenhofer. Model voor deze barokke jezuïetenkerk
stond de Il Gesù in Rome. Het interieur is eveneens hoog barok,
illusionistische gewelfschildering met schijnkoepel. Pietá (ca. 1350).
* Altes Rathaus
Op een kunstmatig eilandje in de Regnitz, die hier door twee bruggen (de
Obere en de Untere Brücke) overspannen wordt, ligt het merkwaardige, maar
zeer markante raadhuis van de stad. Het is middeleeuws (gotisch) van
oorsprong, maar kreeg midden 18de eeuw een rococofaçade (bouwmeester
Michael Küchel). Het bestaat uit het eigenlijke raadhuis met
perspectivische gevelbeschildering, een monumentale rococopoort en een
vakwerkhuisje. Vanaf de Untere Brücke, waarop een beeld van keizerin
Kunigunde, de patroonheilige van de stad, heeft men uitzicht op de
pittoreske vissershuizen langs de Regnitz: de Fischerei of ook
Klein-Venedig genoemd.
* Andere barokgebouwen
Het Böttingerhaus, Judengasse, gebouwd voor Geheimrat Böttinger,
een hoge functionaris in dienst van de keurvorst, geldt als het mooiste
van de stad, voltooid 1713. Voor dezelfde Böttinger bouwde J.
Dientzenhofer van 1716-1722 het Palais Concordia, Concordiastrasse.
Voorts de Neue Ebracherhof (1750, Unterer Kaulberg) en het statige
Raulinohaus, 1711, Grüner Markt.
* E.T.A. Hoffmannhaus, Schillerplatz 26
Herbergt herinneringen aan de schrijver van de wereldberoemde
fantastische vertellingen, die hier van 1808 tot 1813 twee kamertjes
bewoonde, uitkijkend op het later naar hem genoemde theater, waar hij
kapelmeester was. Elders in de stad, in de Eisgrube, bevindt zich nog een
merkwaardige deurknop – bekend als das Apfelweib - die Hoffmann tot
zijn verhaal Der goldene Topf zou hebben geïnspireerd.
Musea
* Neue Residenz
De hierin gevestigde Staatsgalerie Bamberg omvat Oudduitse
schilderkunst en schilderijen uit de barokperiode, Hollandse, Vlaamse en
Duitse meesters.
* Historisches Museum, Domplatz 7
Stadsgeschiedenis, schilderkunst.
* Karl-May-Museum
Herinneringen aan de schrijver, werkkamer, bibliotheek, en zijn
indianenwereld.
* Natuurkundig Museum met de z.g.'Vogelzaal',
die tot de mooiste vroegclassicistische museum gebouwen van Europa
behoort
* Diözesanmuseum, naast de Dom
Herbergt sculpturen uit de Dom, o.a. van de Adamspforte, alsmede de zeer
rijke domschat, die o.m. een belangrijke collectie middeleeuwse gewaden
omvat, mantels van Hendrik en Kunigunde, o.a. de beroemde Sternenmantel en
het Byzantijnse Gunthertuch, beide 11de eeuw.
Evenementen
* Juli, 'Bamberg betovert", internationaal klein-kunst-straatfeest in het
centrum van de stad met prijsuitreiking van het "Bamberger Handje'
* Juli/augustus, "Ville Bamberger Antiquiteitenweken": met veel bijzondere
evenementen rondom de talrijke antiekzaken in Bamberg
* December, "Bamberger Kerstkribbenroute', met exposities in kerken, musea
en op pleinen
Shopping
Confitures, bierspecialiteiten, kerstkribben, antiekzaken van hoog
Europees niveau
Hoogtepunten in de omgeving
De Bedevaartsbasiliek Vierzehnheiligen in de “Gottesgarten am
Obermain”, is een heel bijzonder kleinood van barokke bouwkunst,ca. 30 km.
Excursiemogelijkheden
Direct voor de poorten van Bamberg lokt de Frankische
Schweiz met ongekende mogelijkheden om te wandelen, te fietsen en de
klimmen.
Service voor de gasten
Audio-rondleiding in het Duits en Engels - Bamberg
met de CD-speler gaan ontdekken. Een fantastisch, aanbod voor bezoekers,
die geen gelegenheid hebben om aan een reguliere rondleiding met gids deel
te nemen of gewoon op eigen gelegenheid door de stad willen slenteren.
Verkrijgbaar bij de Tourist-Information.
Bamberg Tourismus & Kongress Service
Geyerswörthstrasse 3, 96047 Bamberg -
Tel.: +49(0)9511871161, Fax:
+49(0)9511871960 -
E-mail:
touristinfo@bamberg.de -
Internet:
www.tourismus.bamberg.de
** Uw accommodatie in
geheel Duitsland kunt U goed boeken via
Hotels.Appart./Duitsland.
** Voor Bamberg kan dat via
Hotels/Bamberg. Op basis
van de beoordelingen van gasten zijn de populairste hotels in Bamberg
per thema
gerangschikt!
** Via
Hotels/Appartementen/Wereldwijd kunt u goed zoeken naar een
accommodatie in 92 landen. Laagste prijsgarantie, maximale
keuze, tevreden gasten, onpartijdige hotelbeoordelingen, boeken in uw
taal is mogelijk!
** Kaart met de mooiste
vakantieregio's
** Uw iPad en
Stedentips voor Trips, een ideale combinatie!
▲
|