MANNHEIM, met schaakbordvormige stadsaanleg, deelstaat Baden-Württemberg

Deze karakteristieke stadsplattegrond kreeg de voormalige keurvorstelijke residentiestad in de 17e eeuw. Net als ten tijde van keurvorst Theodor worden kunst en cultuur in Mannheim nog heden bevorderd. Mannheim is tegenwoordig het economische en culturele centrum van de driehoek Rijn-Neckar, een geslaagd samenspel van historische gebouwen uit de tijd van de keurvorsten en nieuwe architectuur in combinatie met een rijkgeschakeerd aanbod op het gebied van shopping en cultuur. Mannheim is een jonge, levendige stad met de universiteit in het voormalige residentieslot en een belangrijke binnenhaven aan de samenvloeiing van de Rijn en de Neckar.
Mannheim heeft niet zo'n oude geschiedenis
De stad werd in 1606 gesticht door paltsgraaf Friedrich IV: hij liet haar bouwen als een vestingstad, met een rechthoekig stratenpatroon dat op een schaakbord lijkt. Ondanks verwoestingen in de 17de eeuw, onder andere tijdens de Dertigjarige Oorlog, en later, is deze stadsaanleg in het centrum in authentieke vorm bewaard gebleven. Slechts weinig straten dragen er een naam, de. meeste worden als op een kaart met coördinaten aangeduid, een lettercijfercombinatie. De stad kwam tot bloei toen de keurvorsten van de Palts, na de verwoesting van Heidelberg, hun residentie in 1720 verplaatsten naar Mannheim. Vooral aan keurvorst Karl Theodor (sedert 1743) heeft de stad veel te danken. Hij bevorderde kunsten en wetenschappen en trok vele kunstenaars naar zijn hof, zoals de componist en violist Johann Stamitz (1717-1757), grondlegger van de Manuheimer Schule, wiens concerten internationale faam kregen, en de Zuidnederlandse beeldhouwer en architect P.-A. Verschaffelt (1710-1793).
Van bijzondere betekenis
werd ook het Manuheimer Theater in die periode: in 1782 vond daar de première plaats van het drama 'Die Räuber' van de 22-jarige Schiller, die ook later nog werk in Mannheim ten doop zou laten houden. In 1763 stichtte Karl Theodor de Akademie der Wissenschaften (Academia Theodoro­Palatina), die Europese faam zou verwerven. Toen Karl Theodor Beieren erfde, verplaatste hij in 1778 zijn residentie naar München, maar Mannheim bleef geestelijk en cultureel centrum van de Kurpfalz. In de 19de eeuw kwam het tot uitbouw aan de aan Rijn en Neckar gelegen binnenhavens en tot toenemende industrialisering. De stad werd tijdens de Tweede Wereldoorlog zwaar getroffen, maar is thans - herbouwd - weer een belangrijke industrie- en havenplaats en bovendien een cultureel centrum.
Bezienswaardigheden
Toppers: de in Jugendstil aangelegde Friedrichsplatz - Het residentieslot - Het Luisenpark - De Jezuïetenkerk - De watertoren
Op de Friedrichsplatz staat de watertoren, het karakteristieke kenmerk van de stad. Het plein met zijn schitterende waterwerken wordt als een van de mooiste in Jugendstil aangelegde pleinen van Europa beschouwd. In de indrukwekkende barokke residentie, gebouwd door de kunstminnende keurvorsten Carl Philipp en Carl Theodor, is thans de universiteit gevestigd. De Jezuïetenkerk is een van de belangrijkste barokkerken van Zuidwest-Duitsland - reeds Mozart sprak vol lof over de voortreffelijke akoestiek en atmosfeer. De neobarokke Christuskerk is naast de Jezuïetenkerk het meest representatieve sacrale bouwwerk van Mannheim. Opmerkelijk is ook het Jugendstilensemble rondom de koepel.
Voormalige jezuïetenkerk St. Ignatius und Franz Xaver, A 4
Het exterieur van de 18de-eeuwse barokkerk wordt bepaald door de machtige façade met twee zijtorens en een hoge vieringkoepe!. Keurvorst Karl Philipp, die met deze kerk de terugkeer van zijn familie tot de rooms-katholieke Kerk wilde bevestigen, gaf in 1733 opdracht tot het bouwen van wat de belangrijkste barokkerk van Zuid-Duitsland zou worden. Het ontwerp was van de Bolognees A. Galli-Bibiena, het werk werd voltooid door F. Rabaliatti en P.-A. Verschaffeit in 1760. De oorspronkelijke inrichting is in de Tweede Wereldoorlog grotendeels teloorgegaan. De plafond- en koepelschilderingen van E.Q.
Asam
gingen verloren, de fresco' s op de pendentieven van de koepel (allegorieën der vier werelddelen) van P.H. Brinckmann bleven bewaard en konden worden gerestaureerd. De pijlers zijn bepleisterd. De sokkels ervan zijn van zwart marmer, de Attische basementen van wit marmer, de schachten om en om van groenig en roodachtig marmerstuc, hetgeen een bijzonder kleureffect tot gevolg heeft. Het waardevolste stuk, het hoogaltaar, ging tijdens de oorlog verloren, zoals ook de oude preekstoel van J.P. Egell. De zes zijaltaren bleven bewaard, twee ervan, in de dwarsbeuken, zijn reconstructies. Het belangrijkste beeld, de zilveren madonna in een stralenkrans, een werk van de Augsburgse zilversmid  Saler (1747), bleef bewaard. De preekstoel is vervangen door een barokexemplaar uit de St. Leon in Heidelberg. Tot de belangrijkste delen van de inrichting behoort verder het Klaisorgel met een gerenoveerde barokombouw van P. EgelI. Boven een van de zijkapellen is een tweede, kleiner, orgel geplaatst. In de crypte van de kerk zijn 34 jezuïetenpaters bijgezet. De nu nog bestaande achthoekige toren van de sterrenwacht werd gebouwd door Rabaliatti voor pater C Mayer, in opdracht van keurvorst Karl Theodor.
Slot,
Van de zware schade uit de Tweede Wereldoorlog is niets meer te bespeuren. Het enorme complex is zeer zorgvuldig in oude staat hersteld (voltooid in 1962). Tegenwoordig staat het voor een belangrijk deel in dienst van de universiteit (gesticht 1967). De opdracht tot het bouwen van dit barokke kasteelcomplex, een der grootste in Europa, werd in 1720 gegeven door keurvorst Carl Philipp, in verband met de verplaatsing van de residentie van Heidelberg naar Mannheim. Italiaanse en Franse architecten en kunstenaars waren bij het ontwerp en de uitvoering der gebouwen betrokken. De bouwtijd heeft 40 jaar geduurd (1720-1760), in 1731 konden al belangrijke delen in gebruik worden genomen. Het langgerekte front aan de stadszijde heeft een lengte van circa 500 m, het aantal vertrekken is meer dan 400 met 2000 vensters. De plattegrond is ontworpen door J.C Froimont, andere ontwerpers en uitvoerders waren G. de Hauberat, A. Galli­Bibiena, N. de Pigage, de beeldhouwer P.­A. Verschaffeit, P. Egell en CD. Asam (wandschilderingen). Het slot ligt aan de rand van de als een schaakbord aangelegde binnenstad en vormt het eindpunt van zeven kaarsrecht verlopende straten. Indrukwekkend is de grote, bijna vierkante erehof. Het middengebouw bevat verschillende representatieve ruimten in rococostijl. De beroemde plafondschildering die CD. Asam voor het fraaie trappenhuis vervaardigde, is aan de hand van foto' s gereconstrueerd. Bijzondere aandacht verdient de ridderzaal, waarin eertijds de leden van de Mannheimer Schule hun concerten plachten te geven en waarin in 1777 ook Mozart is opgetreden. De prachtige parketvloer, de rijke stucdecoratie en het uitgelezen meubilair geven een uitstekende indruk van de hoofse pracht in de l8de eeuw. Een bezichtiging waard is ook het bibliotheekkabinet. De slotkerk is tijdens de Tweede Wereldoorlog eveneens verwoest, doch op voortreffelijke manier weer opgebouwd. Ook hier werd de plafondschildering van Asam gereconstrueerd. Het eveneens verwoeste hoogaltaar is vervangen door een nieuw, vervaardigd naar het bewaard gebleven ontwerp van P. Egell. In de grafkelder van de keurvorsten staan de pronksarcofagen, vervaardigd door P. Egell, voor Carl Philipp en diens derde gemalin Violanta von 'Thurn und Taxis. Een 38 ha groot slotpark beslaat het gebied tussen het slot en de Rijn.
Marktplatz
Een opmerkelijk geheel vormen de twee symmetrische gebouwen, met daartussen een toren: Altes Rathaus (1700­1711) en Untere Pfarrkirche (1706-1723), die het verbond tussen gerechtigheid en vroomheid symboliseren. In de kerk is het hoogaltaar door een eenvoudige altaartafel vervangen. Links daarvan staat het bewaard gebleven Theodoraltaar van P.-A. Verschaffelt (1778). Het vermelden waard is ook de preekstoel (1742).
Friedrichsplatz. Ter gelegenheid van de viering van het 300-jarig bestaan van de stad werd het plein in 1907 in Jugendstil aangelegd. De watertoren, de cascaden en de waterspelen maken het plein tot een veelbezocht trefpunt. Aan de noordzijde wordt het begrensd door de Rosengarten, een congres- en evenementen centrum.
Musea.
In het Städtisches Reiss-Museum (C 5) in het voormalige keurvorstelijke tuighuis (1777-1779) zijn, behalve de verzamelingen stadsgeschiedenis, laatmiddeleeuwse en barokplastiek, 17de/18de-eeuwse schilderkunst, vooral de collecties porselein en faience belangrijk. De verzamelingen over archeologie en volkenkunde zijn in de nieuwbouw (D 5) ondergebracht. Het vermelden waard zijn de verzameling van het Museum für Theatergeschichte (C 3) en de collectie Rijnscheepvaart.
De Städtische Kunsthalle Mannheim, Moltkestr. 9, bezit een van de belangrijkste collecties moderne kunst in Duitsland, en dat ondanks het feit dat de nazi's in 1937 bijna 600 werken uit de verzameling lieten verwijderen en als' entartet' lieten vernietigen. Zwaartepunten van het bezit zijn: Duitse 19de-eeuwse schilderkunst, Franse en Duitse impressionisten (Manet, Monet, Corinth), Duitse expressionisten (Kirchner, Heckel), Blaue Reiter (Marc, Macke, Kandinsky), voorts naoorlogse stromingen. Fraaie verzameling sculpturen van onder anderen Rodin, Barlach, Marini. Planetarium.
Het Museum voor Techniek en Arbeid met het museumschip aan de oever van de Neckar en de Reiss-Engelhorn-Musea nodigen uit tot spannende bezoeken.
De Kunstverein, het planetarium, talrijke galerieën en curiositeiten van Dr. Edoga, vervaardigd van aangespoeld goed uit de Rijn en de Neckar, maken het aanbod compleet. Alle musea bieden permanente tentoonstellingen en wisselende speciale exposities.
Kunst en cultuur
In het Jugendstilgebouw 'Mannheimer Rosengarten' bevindt zich een van de grootste cultuur- en congrescentra van Duitsland. De 'Rosengarten' ligt ingebed in het Jugendstilensemble van de Friedrichsplatz; hier vinden ook concerten plaats. Pure cultuur bieden het Nationaltheater met opera en schouwburg, voorts culturele instellingen zoals het 'Capitol' en de 'Alte Feuerwache', kleinkunstpodia en cabarettheaters zoals de 'Klapsmühl' en het muziekcabaret 'Schatzkistl'.
Parken en plantsoenen
De groene ontmoetingsplek van Mannheim is het populaire Luisenpark met de showkas, het vlinderhuis, de vijver Kutzerweiher, de 'waterbühne', het Chinese theehuis, de telecommunicatietoren, midgetgolf en gastronomie. Een leuke attractie voor kinderen is de kinderboerderij in het Herzogenriedpark. Het bospark aan de Rijn en het bos Käfertaler Wald zijn ware eldorado's voor wandelaars, fietsers en barbecuefans.
Aanrijroute
Per trein: Mannheim Hauptbahnhof (CS) ICE-/IC-/EC-aansluitingen
Autosnelwegen: A5, A6, A656
Per vliegtuig: Mannheim-Neuostheim, Frankfurt 
Tourist-Information Et Kartenzentrale Mannheim
Willy-Brandt-Platz 3/Bahnhofsvorplatz 68161 Mannheim
Tel.: +49 (0) 621 / 10 10 12, tickethotline: +49 (0) 621 / 10 10 11  - Fax: +49 (0) 621 / 2 41 41
E-mail: info@tourist-mannheim.de  - Internet:  www.tourist-mannheim.de

** Uw accommodatie in geheel Duitsland kunt U goed boeken via Hotels.Appartementen./Duitsland.
** Voor Mannheim kan dat goed via: Hotels/Mannheim. Aanbevolen worden:
Hotel Wartburg, “Zeer ruime kamers en zeer uitgebreid (eerder Engels dan continentaal) ontbijtbuffet”;
Park Inn Mannheim, heeft een prachtige tuin met zwembad en speeltuin. Het ligt op een handige locatie in de buurt van het planetarium van Mannheim en het Luisenpark;
Mercure Hotel Mannheim am Rathaus heeft een centrale ligging in Mannheim, de zaken- en universiteitsstad van Baden-Württemberg
** Kaart met de mooiste vakantieregio's
** Zie hier voor: "Hoe maak ik een printversie van de pagina"?
** Het zoekveld is vernieuwd! U kunt nu aangepast zoeken op "Stedentips" -  ▲