OSNABRÜCK, met de dom St. Peter uit 11de en 12de eeuw.
Naar deelstaat Nedersaksen.  
Naar kaart met de deelstaten. Naar stedenlijst Duitsland. Naar uw accommodatie!

    

De oude bisschops- en Hanzestad tussen Teutoburgerwoud en Wiehengebergte heeft zich al vroeg ontwikkeld tot geestelijk en economisch centrum. Karel de Grote vestigde hier in 7100 een bisschopszetel en bevorderde van hieruit de kerstening. Op Osnabrücks grondgebied zou de keizer zijn grote tegenstander Widukind verslagen en bekeerd hebben. Met de stichting van het collegiale klooster St. Johann in 1011 ontwikkelde zich de zogenoemde nieuwe stad, die in 1306 met het gebied om de dom (Altstadt) werd verenigd. Middelpunt van historische gebeurtenissen was Osnabrück in 1648, toen op de bordestrap van het oude raadhuis het einde van de Dertigjarige Oorlog werd bekendgemaakt. Vertegenwoordigers van de evangelistlutherse zijde en van de keizer onderhandelden hier (zoals ook in Münster) over de 'Vrede van Westfalen'. De vrede had voor het vorstelijke bisdom een merkwaardige nasleep: afwisselend zouden een katholieke bisschop en een evangelische prins landsheer zijn.
De snelle economische ontwikkeling
 
dankte Osnabrück vooral aan de gunstige geografische ligging waardoor het een handelsplaats aan de weg van noord naar zuid, en speciaal van het Rijnland naar de Oostzeekust werd. Een bloeiperiode als economisch centrum beleefde Osnabrück in de jaren 1768-1783, toen de historicus, schrijver en staatsman

Osnabrück, St. Johannis-Kirche, uit hout gesneden retabelJustus Möser (1720-1794)
kanselier van de laatste evangelische vorstbisschop was. Möser maakte zich niet alleen verdienstelijk voor Osnabrück, maar zette zich ook in voor de ontwikkeling van het theater en de literatuur. Mösers ideaal van een vrije boeren- en burgerstand, wier eigendom gewaarborgd is en die aan het politieke leven moesten deelnemen, vond vooral in Osnabrück veel weerklank en heeft de ontwikkeling van de stad en de volgende generaties bepaald. Een gedenkplaat aan zijn geboortehuis (Markt) en een monument op het Domplein houden de herinnering aan deze man levend. Zijn grafsteen is in de vloer van de Mariakerk (zie aldaar) ingelegd. Het Stedelijk Museum geeft met een uitgebreide documentatie inzicht in leven en werk van Möser. Een andere bekende Osnabrücker is de hier geboren schrijver Erich Maria Remarque (1898-1970), wiens boek Westen nichts Neues een van de succesvolste (anti-)oorlogsromans is geweest.

Dom St. Peter, Domhof, zie plattegrond
 
Met de bouw werd in de 11de eeuw begonnen. Bewaard gebleven is de achthoekige vieringtoren uit de 12de eeuw. Belangrijkste bouwperiode was de 13de eeuw, toen de noordwestelijke toren gebouwd werd en de vieringtoren zijn huidige vorm kreeg. In de 15de eeuw werd de kooromgang toegevoegd, in de 16de eeuw de machtige zuidwestelijke toren. De lange bouwtijd heeft een indrukwekkend samengaan van romaanse en gotische vormen tot gevolg gehad. Men betreedt de kerk aan de noord- of zuidkant door rondboogportalen en komt onmiddellijk onder de indruk van de machtige gewelven en zuilen. Tegen de volumineuze pijlers van het schip zijn zandstenen apostelbeelden (16de eeuw) geplaatst. De kooromgang heeft toegang tot twee kapellen waarin aan de zuidoostzijde bisschopsgraven te zien zijn. De rijke inrichting, waartoe in de 14de eeuw onder andere 28 altaren behoorden, is in de 19de eeuw deels verloren gegaan. Pronkstuk is het grote triomfkruis (omstreeks 1250). De uiteinden van de kruisarmen zijn versierd met evangelistensymbolen.
Andere belangrijke kunstwerken
 
zijn in de kapellen van het koor, de kooromgang en in de dwarsbeuken te zien (o.a. een levensgrote, 15de-eeuwse piëta). In de dwarsbeuken staan ook de epitafen voor domproost Voss (†l617) en Ferdinand von Kerssenbrock (een werk van J.C. Schlaun). In de Nikolauskapel (aan de kruisgang) staat het levensgrote grafbeeld van bisschop Konrad von Diepholz (†l482). Bezienswaardig is de domschat met als belangrijkste stuk een kapittelkruis uit omstreeks 1050. De houten kern is bekleed met goud en fraai filigraanwerk. Tot de domschat en de collectie van het belendende Diocesaanmuseum behoren nog vele andere, belangrijke kerkelijke kunstwerken uit de 10de-19de eeuw.

St. Marien-Kirche, Am Markt
 
De 13de­eeuwse kerk is in 1944 tijdens een bombardement uitgebrand, doch thans weer in de oorspronkelijke staat herbouwd. De voorkant (aan de Markt) imponeert door de rijkversierde gevels. Tot de versiering aan het exterieur behoren levensgrote zandstenen beelden (o.a. een Mariabeeld en de heilige Drie Koningen). Het interieur levert door het ontbreken van een dwarsschip een ongewoon, doch harmonisch beeld. Krachtige bundelpijlers dragen het gotische gewelf (bezienswaardige bladkapitelen aan de zuilen). De kooromgang is in de 15de eeuw toegevoegd. Uit die tijd dateert ook de fraaie sacristie. Het middelpunt van de inrichting is het triomfkruis (omstreeks 1320). Het hangt boven een Antwerps passiealtaar (16de eeuw), dat tijdens de oorlog zwaar beschadigd is. Bewaard gebleven zijn de vergulde beelden en de beschilderde zijvleugels, die tot een nieuw geheel zijn samengevoegd. Andere bezienswaardigheden zijn de doopvont (1560), de epitafen (o.a. werken van J. Brabender, A. Stenelt en G. Gräninger), waaronder het houten epitaaf voor de bisschoppelijke kanselier Derenthai (†l691). In de kooromgang herinnert een grafsteen aan Justus Mäser (zie inleiding).
.
Evangelische St. Katharinen-Kirche, Hakenstrasse
 
Het herkenningsteken van deze in de 14de eeuw gebouwde, doch vanwege de pest pas een eeuw later voltooide kerk, is de 102 m hoge toren de hoogste van Osnabrück. Opvallend is de, in verhouding tot de lengte, ongewone breedte van deze drieschepige hallenkerk, waardoor de centrale werking wordt benadrukt. Krachtige bundelpijlers versterken deze indruk. Wandarcaden en stenen zitbanken bepalen het beeld van de koornis.

Katholieke St. Johannis-Kirche, Johannisstrasse
 
De Johanniskerk werd tegelijk met het collegiale klooster in 1011 gesticht. De huidige kerk dateert echter uit de jaren 1259-1289. Binnen is de kerk nadrukkelijk sober gehouden, waardoor de waardevolle inrichtingsstukken optimaal tot hun recht komen. Belangrijk is vooral het in hout gesneden retabel (1511), een werk van een Osnabrückse meester die zich duidelijk door Vlaamse passiealtaren uit die tijd heeft laten inspireren. De zandstenen beelden in het koor, Christus, Maria en de apostelen, dateren uit omstreeks 1440. Uit dezelfde tijd is ook het sacramentshuis. Ten slotte zijn nog te vermelden diverse voortreffelijke epitafen en uitstekende werken van goudsmeedkunst uit de 12de-19de eeuw, die tot de kerkschat behoren.

Gertrudenkirche, Knollstrasse
 
Boven de stad staat de in de 13de eeuw voltooide kerk die vanwege haar strategische positie aan veel aanvallen onderhevig is geweest. Tegenwoordig is zij een deel van de Niedersächsische Landeskrankenanstalt (zoals ook de abdij, de toren en het klooster). Het schip zonder zijschepen, doch met een grote triomfboog, heeft een grootse ruimtelijke werking. Het bouwwerk is typerend voor de cisterciënzerkerkbouw van de 13de eeuw.

Raadhuis, Markt
 
Het van 1487-1512 gebouwde raadhuis staat aan de smalle zijde van het driehoekige marktplein. Het beeld van de façade wordt bepaald door de dubbele bordestrap (waar vanaf in 1648 de 'Vrede van Westfalen' werd bekendgemaakt) en de grote beelden (tegenwoordig keizers, vroeger allegorische figuren). Boven het portaal neemt het beeld van Karel de Grote als stichter van de stad de ereplaats in. Het drie verdiepingen hoge, sobere gebouw heeft sierlijke hoektorentjes en een steil dak. In de Vredeszaal werd in 1648 over de 'Vrede van Westfalen' als beëindiging van de Dertigjarige Oorlog onderhandeld. Van de inrichting zijn bezienswaardig het rijk van houtsnijwerk voorziene raadsgestoelte (1554), de zeldzame archiefkasten in laatgotische stijl, een opmerkelijke luchter (16de eeuw) en de raadsschat, waartoe behoren de keizerbokaal (l4de eeuw, die volgens de overlevering door nieuwe raadsleden in één teug geleegd moest worden) en de oorkonde, waarmee keizer Barbarossa in 1171 de stad het recht op stadsversterkingen verleende.



Koopmanshuizen aan de Markt
 
De 15de-19de-eeuwse huizen ontlenen hun architectonische waarde aan hun typische trapgevels. Na verwoesting tijdens de oorlog zijn zij in de oorspronkelijke staat herbouwd.

Osnabrück, Vorst-bisschoppelijk slot,Vorst-bisschoppelijk slot, Neuer Graben
 
Het Palazzo Madama te Rome diende als voorbeeld bij de bouw van dit vier verdie­pingen hoge paleis, dat om een rechthoeki­ge binnenplaats is gesitueerd. Bouwheer was Ernst August I die vermoedelijk de Italiaan P. Carato als bouwmeester engageerde. Het in 1945 afgebrande complex is weer opgebouwd en doet dienst als pedagogische academie.

Oude stadsversterkingen, Herrenteichswall, Promenade, Vitischanze, Heger Tor
 
Barenturm (1471) en Buckturm zijn als torens de meest markante delen van de zeer goed bewaard gebleven stadsversterkingen. In de Buckturm zijn middeleeuwse folterwerktuigen tentoongesteld die hun huiveringwekkende betekenis aan de heksenprocessen te danken hebben.

Oude burgerwoningen
 
In tegenstelling tot de koopmanshuizen die onmiskenbaar op Hanzevoorbeelden teruggaan, hebben deze huizen een duidelijk eigen karakter. Veel typerende voorbeelden zijn te vinden in de Krahn-, Marien- en Bierstrasse (Hotel Walhalla).

Musea
 
Het Kulturgeschichtliches Museum (Heger-Tor-Wall 27) is in een stenen gebouw kenmerkend voor Osnabrück ondergebracht. Deze gebouwen hebben meestal een hooggelegen ingang en dikke muren en maken daarmee een weerbare indruk. Het museum omvat afdelingen prehistorie en vroege geschiedenis, volkskunde, stadsgeschiedenis, kunstwerken uit de klassieke oudheid, kunstnijverheid, klederdrachten en kostuums, wapens en wapen­rustingen, munten en penningen. Een speciale afdeling is gewijd aan schilder- en beeldhouwkunst uit de stad zelf, van de renaissance tot heden. Op hetzelfde adres is het Naturwissenschaftliches Museum gevestigd, met een ornithologische en paleontologische verzameling. Voor Diocesaanmuseum, Domschat, en kerkschat van de Johanniskerk, zie hiervoor.

Andere bezienswaardigheden
 
Classicistische gebouwen zijn de bisschoppelijke kanselarij (1785), de Hirschapotheek (1797) en de stedelijke spaarbank (1790).

Omgeving:
 
Schledehausen
(14 km 0). Luthers studiegenoot Jasper von Schele liet van 1528­1532 door J. Unkair (rond een 12de-eeuwse romaanse woontoren) de Schelenburg bouwen, een waterburcht in de stijl van de 'Weserrenaissance' .
Sutthausen (4 km Z). Het lange herenhuis is als een verkleinde uitvoering van het Osnabrückse slot gebouwd in opdracht van opperhofmaarschalk G.B. von Moltke (1684-1686).
Wallenhorst-Rulle (7 km N). Prehistorisch stenen kamergraf Karlsteine aan de voet van het Wiehengebergte.
VVV:
 
We bieden u alle informatie voor uw verkenningstochten in en rond Osnabrück o.a. met stadsplattegronden, fietskaarten, reisgidsen en een grote keuze aan souvenirs en aandenken.  Osnabrück | Osnabrücker Land
Bierstraße 22 - 23   -  49074 Osnabrück, Germany
Tel.: 0049 (0)541 323-2202  -  Fax: 0049 (0)541 323-2709
http://www.osnabrueck.de/25437.asp   -  redaktion@osnabrueck.de

** Accommodatie: Hotels/Oosnabruck 14 Hotels, 6 aanbevolen, bijvoorbeeld: 
Hotel Westermann Gemakkelijk parkeren in een druk stadje, op loopafstand van centrum, service naar behoren, vriendelijk en correct personeel.
Steigenberger Hotel Remarque  biedt moderne kamers, 2 internationale restaurants en een stijlvolle bar. Het is gelegen in de oude binnenstad van Osnabrück, naast de Bucksturm
Advena Hotel Hohenzollern City Sp ligt tegenover het centraal station van Osnabrück. Het biedt moderne kamers met WiFi.
Parkhotel Osnabrück  een verwarmd binnenzwembad en een grote biertuin wachten op u in dit hotel in cottage-stijl. Het ligt naast een rustig park, op slechts 10 minuten rijden van het centrum van Osnabrück.

 
** Booking is meer dan alleen hotels: zie eens ”Alle accommodatietypes” óf kies direct:
 Appartementen - Resorts  - Villa's  - Hostels  - Accommodaties met onsen - Bed & Breakfasts  - Pensions  - Motels  - Ryokans  -  Vakantieboerderijen  - Vakantieparken  - Campings  -  Botels  - Herbergen  -  Aparthotels  -  Vakantiehuizen  -  Lodges  - Accommodaties bij particulieren  -  Landhuizen  -  Luxe tenten  - Capsulehotels  -  Lovehotels  - Riads  - Luxe Chalets