|
PADERBORN,
de stad bij de bron van de Pader staat op oeroude grond,
deelstaat Noordrijn-Westfalen
Al vroeg in de
3de en 4de eeuw waren hier nederzettingen. Beroemd werd Paderborn door
Karel de Grote die hier een keizerpalts had en belangrijke
rijksbijeenkomsten voorzat. In 799 had hij in Paderborn een ontmoeting
met paus Leo III die bij de koning der Franken steun tegen zijn
tegenstander in Rome zocht, en met hem over zijn kroning tot keizer
onderhandelde, die daarna op Kerstmis 800 in Rome plaatsvond. De
belangrijkste bouwheer van de stad was bisschop Meinwerk(† l036). De dom, als vervanging van de Karolingische kerk, het
benedictijnenklooster Abdinghof en het kanunnikenklooster Busdorf
danken aan hem hun ontstaan. In 1614 werd in het kader van de
Contrareformatie in Paderborn een jezuïetenuniversiteit opgericht.
Dom St. Maria, St. Liborius und St. Kilian, Domplatz, zie
plattegrond
De dom,
gebouwd in opdracht van bisschop Meinwerk (11de eeuw), liep
herhaaldelijk brandschade op en werd vaak verbouwd. De huidige,
overwegend gotische, kerk dateert hoofdzakelijk uit de 13de eeuw. De
imposante westtoren is nog 11de-eeuws (de hoektorentjes en het spitse
dak werden er in de 19de eeuw aan toegevoegd). De drieschepige
hallenkerk met twee dwarsschepen en een recht, gesloten oostkoor heeft
een tot onder de viering doorlopende crypte, die tot de grootste in
Duitsland behoort. Het exterieur wordt verlevendigd door
maaswerkvensters . Uit de 13de eeuw dateert de noordkant van de kerk met
het Rode Portaal, een laatromaans verdiept portaal (ca. 1230) dat
onveranderd intact is gebleven. Het waardevolste deel van het
exterieur is de zuidzijde. Hier bevindt zich de Paradiespforte, ca. 1250
omgebouwd tot een rijk van sculpturen voorzien portaal. De middenpost
draagt een Mariabeeld, de zijkanten hebben beelden van apostelen en
heiligen. De paradijsboog is laatromaans, maar heeft al gotische
elementen. Naast het grote venster van de zuidelijke dwarsbeuk
zijn beeldhouwwerken ingemetseld: de dwaze en de wijze maagden, scènes
uit het leven van Jezus en delen van het voormalige bruidsportaal
(1270-1280). Het interieur van het prachtige schip doet, ondanks de
verschillende bouwvormen harmonisch aan. Het verloop van de bouw is van
west naar oost duidelijk af te lezen aan de ontwikkeling van de
ornamentiek van de kapitelen: van gestileerde laatromaanse
ornamenten (gedeeltelijk met dieren en maskers) tot naturalistisch vroeggotisch bladwerk. Tot de belangrijkste stukken van de rijke
inrichting behoort het 13 m hoge praalgraf van vorstbisschop Dietrich
von Fürstenberg (tl618), door H. Gröninger samengesteld uit
verschillende steensoorten en voorzien van Bijbelse scènes, heiligen en allegorische figuren, en afbeeldingen van
de belangrijkste aan hem te danken bouwwerken in de stad. Bezienswaardig
zijn ook het twee verdiepingen hoge reliekretabel in het koor
(omstreeks 1420-1440), het vleugelaltaar van Gert van Loen (ca. 1500)
en het enorme kapucijnenaltaar in albast en marmer uit circa 1625. De
toegangen van het schip naar de zijkapellen zijn in de 17de eeuw zeer
rijk bewerkt. Het mooiste is het portaal van de Mariakapel. Het
hazenvenster met drie hazen die tot een rond ornament zijn samengevoegd
in de laatgotische kruisgang, geldt als een van de symbolen van Paderbom. In de Westphalenkapel aan de kruisgang de epitaaf voor decaan
Wilhelm von Westphal ( †1517), een gotisch meesterwerk van Heinrich
Brabender uit Münster.
Keizerpalts
Aan de noordzijde van de dom zijn sedert 1964 een
Karolingische en een Ottoons-Salische palts opgegraven. De muren van de
oudste zaal (8ste eeuw) staan erbij, zoals zij gevonden zijn; de jongere
zaal (11de eeuw) is weer opgebouwd.
Bartholomäus-Kapelle, Kl. Domplatz
Aan de noordkant van de dom
staat de kleine kapel die tijdens bisschop Meinwerk, ca. 1017,
waarschijnlijk door Byzantijnse bouw lieden is gebouwd. Het is de oudst
bekende hallenkerk op Duitse bodem.
Franciscanerkirche St. Josef, Westemstrasse
Deze kerk
(1668-1671) heeft de mooiste barokfaçade van Westfalen. De in Würzburg
werkzame, uit Trente afkomstige A. Petrini heeft haar in Romeinse
barokstijl, geleed door vier enorme pilasters en voorzien van een
bordes trap, ontworpen. Het belendende klooster bezit onder meer een
kostbaar draagaltaar dat in het Diözesanmuseum te zien is.
Evangelische Abdinghofkirche, Abdinghof
De kerk werd tijdens
bisschop Meinwerk gebouwd als kloosterkerk. Ze is een archaïsch strenge
basilica met een vlak gedekt middenschip met dicht bij elkaar staande
pijlers. Bijzonder fraai is de hallencrypte.
Alexius-Kapelle, Abdinghof
De kleine achthoekige kapel is van
1670-1673 gebouwd op de plaats van de gelijknamige, door bisschop Meinwerk gewijde kapel.
Kloosterkerk Busdorf, Am Busdorf
Bisschop Meinwerk stichtte,
oostelijk van het domgebied, in 1036 een collegiaal klooster. De ronde
traptorens met een als klokkenhuis dienende tussenbouw aan de oostzijde
van de huidige kerk zijn hiervan overgebleven, evenals twee vleugels
van de romaanse kruisgang. De rest van het gebouwen de westtoren
dateren uit de I3de eeuw.
Gaukirche/St. Ulrich, Markt
De al in 1183 vermelde basilica
manifesteert zich aan de straatzijde met haar concaafgebogen façade
met pilasters en timpaan en een beeld van de H. Ulrich boven het portaal
als een barokgebouw . Betreedt men echter door het 12de-eeuwse
westportaal de kerk, dan blijkt ze een strenge romaanse ruimte uit de
12de eeuw. Zware rechthoekige zuilen dragen de brede bogen. Bij dit
sobere interieur past de machtige vieringtoren die uit het midden naar
het westen is geplaatst. Het belangrijkste van de inrichting zijn een
stenen madonnabeeld (1420), een Calvariereliëf (1440) en een
gaffelkruis (14de eeuw). De resten van romaanse wandschilderingen zijn
gerestaureerd.
Voormalige jezuïetenkerk, Jesuitenmauer
De drieschepige
basilica (1682) maakt aan de buitenzijde vooral indruk door de dubbele
terrassen en de brede façade. Binnen imponeren de hoge Toscaanse
zuilen, het gewelf in gotische stijl en het prachtige stucwerk.
Raadhuis, Rathausplatz
Dit bouwwerk is van 1613-1620 in
opdracht van bisschop Dietrich von Fürstenberg gebouwd. Daarbij werd
gebruik gemaakt van de muren van een vroeger middeleeuws gebouw. De
hoofdfaçade heeft links en rechts twee erkerachtige uitbouwen met
topgevels. Daaronder bevinden zich open, door Dorische zuilen gedragen
hallen, die ooit als rechtsgalerij dienst deden. Het raadhuis is een
van de mooiste bouwwerken in de stijl van de zogenoemde Weserrenaissance.
Musea
Erzbischöfliches Diözesanmuseum und Domschatzkammer, Markt
17. Collectie diocesane kunst (beeldhouwwerk, schilderijen,
goudsmeedkunst, textiel). Topstukken zijn de Imad-madonna (ca. 1060),
oorspronkelijk een schenking van bisschop Imad aan de dom, kostbare
draagaltaren, waaronder dat uit het franciscanenklooster van de monnik
Roger von Helmarshausen (ca. 1100), met duidelijk onder Byzantijnse
invloed ontstaan edelsmeedwerk, een gouden kelk van Johannes von
Hanxleden (1614), een zilveren reliekbuste van de H. Stefanus (ca. 1730)
en een processiekruis (ca. 1200).
Museum in der Kaiserpfalz, Ikenberg.
Prehistorie en vroege geschiedenis, Karolingische wandschilderingen en
bouwplastiek (8ste-12de eeuw).
Museum für Stadtgeschichte, Hathumastr.
7-9, in het Adarn-en-Eva-huis, een vakwerkhuis uit de
16de eeuw.
Andere bezienswaardigheden
Curieklooster- en adelshoven,
waaronder Abdinghof 1, Rothobom 1 en Kamp 38; stenen woonhuizen en
vakwerkhuizen; Heisingsches Haus, Marienplatz 2, een huis met
prachtige renaissancegevel en een met beelden gesierde erker (omstreeks
1600).
Tourist Information Paderborn
Verkehrsverein Paderborn - Marienplatz 2a (Fußgängerzone)
33098 Paderborn - Fax (0 52 51) 88-2990 -
E-Mail
tourist-info@paderborn.de -
http://www.paderborn.de/
** Accommodatie in Paderborn:
Hotels/Appartementen/Paderborn 9 Hotels waaronder bijv.
Heide-Residenz Gratis openbaar parkeren is mogelijk bij het
hotel zelf. Draadloos internet is beschikbaar in de kamers (gratis).
Laagste prijsgarantie!
** Zie hier voor
lettertype, grootte en hoe de leesbaarheid te verbeteren.
** Kaart met de mooiste
vakantieregio's
** Zie hier
voor: "Hoe maak ik een printversie van de pagina"?
** Met het verbeterde zoekveld kunt u aangepast zoeken op
deze site "Stedentips" -
|