| KNOFLOOK uit
La Mancha,
naar overzicht
Mediterrane Culinaria
'Eet knoflook noch uien, want hun geur verraadt de boer in je", sprak Don
Quichot vermanend tegen zijn schildknaap Sancho Panza. Net als Cervantes
hebben talloze Spaanse en ook buitenlandse auteurs knoflook lange tijd
afgedaan als armeluisvoedsel. In de 14e eeuw ontzegde koning Alfonso van
Castilië ridders die naar knoflook roken een maand lang de toegang tot
zijn hof. Omstreeks 1920 drukte de schrijver Julio Camba zijn scepsis
tegenover de maatschappij uit in een opmerking over de Spaanse keuken: die
zou “vol knoflook en religieuze vooroordelen” zijn. De tijden dat koningen
de pittige bolletjes van hun hof verbanden, zijn inmiddels allang voorbij.
Knoflook is -naast brood en olijfolie- een van de drie elementen die de
basis van de Spaanse kookkunst vormen. “Er zijn veel keukens in Spanje”,
zegt de culinaire grootmeester Xavier Domingo, "maar ze hebben één ding
gemeen: knoflook."
De teelt van het eens verachte volksvoedsel is het moestuintje allang
ontgroeid en is in La Mancha een belangrijke bedrijfstak geworden: in een
halve eeuw is de bebouwde oppervlakte verviervoudigd. Spanjaarden eten
gemiddeld bijna anderhalve kilo per jaar van dit door wetenschappers
Allium sativum genoemde gewas. Spanje produceert jaarlijks zo'n 200.000
ton knoflook, waarvan een vijfde wordt geëxporteerd naar alle delen van de
wereld. Naar Brazilië alleen al gaat 12.000 ton.
De hoofdstad van het
geliefde ajo morado (paars knoflook) is Las Pedroñeras,
een plaats in La Mancha waar eind september een groot feest ter ere van
het knoflook wordt gegeven. Bijna alle 6500 inwoners leven direct of
indirect van het 'witte goud' van de boeren. De familiebedrijven zijn
gemiddeld 4 ha groot en hebben elk een opbrengst van circa 24.000
kilogram. Hier klaagt nog niemand over ontvolking, zoals overal elders op
het platteland. De jonge mensen willen blijven en de akkers van hun vaders
bewerken. Het succes geeft hen gelijk, want wie kent de strengen of
kransen knoflook niet die bijna iedereen die in Spanje is geweest als
souvenir mee naar huis neemt? Zeker, de lage prijzen van de concurrenten
uit China bedreigen de leidende positie van het dorp in La Mancha. In Las
Pedroñeras, waar niet alleen tijdens de oogst een onmiskenbare lucht
hangt, weet men zich echter te weren: tegenover kwantiteit stelt men
kwaliteit. Koelhuizen zorgen ervoor dat deze constant is en de moderne
industrie ontwikkelt steeds weer nieuwe verpakkingen en producten, zoals
met kruiden en specerijen in olie ingelegde tenen knoflook en een heel
assortiment sausen en marinades.
Sopa de Ajos of Knoflooksoep
Ingrediënten: 250 g oudbakken witbrood; 6 el olijfolie; 6 tot 8 tenen
knoflook, fijngehakt; 1 tl zoet paprikapoeder; 1 tl scherp paprikapoeder;
zout; 1 1 vleesbouillon; 4 eieren
Snijd het brood in blokjes en bak ze goudbruin in de olijfolie. Voeg het
knoflook toe en laat het goudgeel worden. Breng het mengsel op smaak met
paprikapoeder en zout en schenk de bouillon erbij. Laat het geheel ca. 15
minuten zachtjes doorkeken met het deksel op de pan. Verdeel de soep over
vier aardewerken kommen. Laat in elke kom soep een rauw ei zonder schaal
glijden. Zet de kommen ca. 10 minuten in een op 200 °C voorverwarmde oven
tot het ei gestold is. Serveer de soep heet.
Mythe, magie en medicijn
Knoflook aan het hoofdeinde van het bed verdrijft vampiers, leert
Roman Polanski's film Dance of the vampiers ons. In vele mythen wordt
beweerd dat boze geesten en demonen de penetrante geur van knoflook
mijden. Van Galicië tot Indië gelooft men nog steeds dat een teentje
knoflook in de zak of de hoofddoek het boze oog afweert. In de Oudheid
gaven de 'Grieken hun vrouwen knoflook te eten, want de stank garandeerde
kuisheid. En de herders uit de Karpaten wrijven hun handen in met knoflook
om hun schapen tegen onheil te beschermen. Ook tegen aardse gevaren zouden
de witte stinkteentjes helpen.
Plinius prees knoflook aan als middel tegen slangen en waanzin - en dat
waren maar twee van de 61 toepassingen. Pelgrims op weg naar Santiago de
Compostela zuiverden drinkwater met knoflook en de Spaanse monnik Juan de
Pineda schreef in de 16e eeuw dat knoflook de maag verwarmt en verlichting
brengt. in 1858 gaf de Franse bioloog Louis Pasteur grond aan de
volkswijsheid door de desinfecterende eigenschappen van de
vampierverdrijver te loven: knoflook pakt bacteriën aan waarop zelfs
antibiotica geen vat hebben. Verder is allang bewezen dat regelmatig
gebruik van knoflook de cholesterolspiegel doet dalen en de kans op
hartkwalen met 25% verlaagt.
Bron CULINARIA ESPAÑA, Könemann. ISBN: 3-8290-1964-5. U
vindt hier ook een keur van recepten behorend bij bovengenoemde
producten. Prachtig geillustreerd werk! Van Uitgeverij Könemann
is ons geen URL, WAP of EMAIL bekend
** Een accommodatie in Nederland kunt u goed
vinden via
Hotels/Appartementen/NL (1664).
** Via
Hotels/Wereldwijd kunt u goed zoeken naar een juiste accommodatie in
71 landen.
|