|
TAPAS-cultuur in
Aragon, naar
overzicht
Mediterrane Culinaria
, Een tocht langs de tapas-bars in een Spaanse stad stilt zowel de lust naar
avontuur als de honger - en stelt de lekkerbek voor het verrukkelijke probleem
van de keuze: een paar amandelen met olijven, kaas, worst, gedroogde ham of toch
liever gefrituurde vis en zeevruchten? Tapas zijn de onweerstaanbaar lekkere
hapjes, die vaak op de toonbank achter glas gepresenteerd worden en die in
Spanje de maaltijd inleiden maar vaak ook vervangen. De lekkernijen kunnen warm
of koud zijn, eenvoudig of geraffineerd, maar zijn dagelijks vers. In veel
restaurants, de tascas en mesones, kan men uit tientallen verschillende tapas
kiezen. Het dagmenu is dan meestal op een schoolbord geschreven. Veel tapas-bars
en restaurants hebben zich gespecialiseerd: in zeevruchten of vis, luxueuze
worst- of hamsoorten, groente- of stoofgerechten. Tapas worden geserveerd op
bordjes van porselein of in cazuelitas, bruine aardewerken schaaltjes. In het
noorden worden tapas ook wel pinchos (spies) genoemd, zelfs wanneer er van een
spies geen sprake is, en in Valencia zet men montaditos op tafel - kleine, met
allerlei lekkers belegde broodjes of sneetjes brood. Het ritueel van het tapas
eten (tapeo of chiquiteo) heeft alles met het karakter van de Spanjaard te
maken, want wat is er nu leuker dan in een prettige sfeer lekker te eten, te
drinken en wat te kletsen? Voor het middag- of avondeten slenteren de
Spanjaarden van bar naar bar, vertellen elkaar de zorgen en pleziertjes van
alledag en blijven zelden langer dan één glaasje. Bij een glas sherry,
appelwijn, bier of Wijn nemen ze hier een hapje van, daar een hapje van en gaan
dan verder naar het volgende adres.
De tijden veranderen: vroeger werd bij tapas altijd een glas regionale wijn of
sherry gedronken. Nu drinken veel Spanjaarden graag een koel glas bier van de
tap (cafia) bij de tapeo.
De lekkernijen op de toonbank of in de vitrine tonen vaak maar een klein deel
van het assortiment van de tapas-bar. Meestal serveert men ook nog warme tapas,
die dagelijks vers gemaakt worden.
Over het ontstaan van de Spaanse tapas-cultuur wordt nog altijd druk
gediscussieerd. Was de Castiliaanse koning Alfonso X de grondlegger van deze
kleine lekkernijen? Deze koning, die in de 13e eeuw ook over Sevilla, Córdoba en
Jaén heerste, moest van zijn arts drastisch vermageren. Daarom serveerden zijn
koks alleen nog kleine hapjes, die hem zo goed gesmaakt zouden hebben dat
daaruit de tapas-cultuur ontstaan zou zijn. De Andalusiërs echter lachen om dit
verhaal. Voor hen is er geen twijfel mogelijk: de tapas hebben hun oorsprong in
het zonnige zuiden. Tenslotte at men hier van oudsher graag buiten en daar kwam
altijd een glaasje sherry aan te pas. De zoete geur van sherry trok insecten aan
en daarom werd er een dekseltje (tapa) op het glas gelegd, waarop vervolgens een
paar olijven, wat vis, ham, worst of andere kleine hapjes gelegd werden. Maar
misschien gaat de tapas-cultuur wel terug op de Moren, die vooral in Andalusië
hun sporen hebben achtergelaten - ook in culinair opzicht' In Noord-Afrika,
vooral bij de Arabische bedoeïenen, is het nog altijd een teken van gastvrijheid
om een heleboel kleine hapjes op tafel te zetten. Sevilla geldt als de
tapas-hoofdstad van Spanje, maar Madrid en andere grote steden lopen in en velen
beweren dat de beste tapas-bars in Granada, Cádiz of Córdoba gevestigd zijn. In
de afgelopen decennia heeft de tapas-cultuur zich over heel Spanje verbreid en
de basisregel -of u nu in Barcelona, Zaragoza of Toledo bent- is altijd
dezelfde: daar waar de Spanjaarden zich voor de toonbanken verdringen, zijn de
beste tapas te krijgen. Verder is een goede tapas-bar te herkennen aan enorme
variatie in de aangeboden lekkernijen en aan de kwaliteit van de ham- en
worstsoorten. Hangen er aan de zolder hammen van Iberische varkens (cerdo
ibérico) en zelfgemaakte worsten, dan betekent dat in de regel dat ook de
kwaliteit van de overige hapjes boven gemiddeld is. Overigens is het in de bars
in Andalusië net als vroeger gebruikelijk dat de gast bij ieder glas sherry,
bier of wijn gratis een kleine tapa geserveerd krijgt. In de ware tempels der
kleine zonden kan de gast er zeker van zijn dat de kelner zelfs bij het vijfde
glas bier niet voor de tweede keer dezelfde tapa brengt - uiteindelijk is de
keus (bijna) eindeloos.
Enkele voorbeelden van tapas
* De busano is een soort stekelsla die bij voorkeur wordt gestoofd en
met een schijfje citroen wordt geserveerd.
* Vooral op warme zomerdagen is in azijn gemarineerde ansjovis (boquerones en
vinagre) een verfrissende lekkernij.
* Bij artisjokken in azijn (alcachofas en vinagre) vormen het bittere en het
zure aroma een aangename combinatie.
* Gemarineerde lende (lomo en adobo) van varkensvlees wordt voor het bakken in
olie, wijn- azijn gemarineerd.
* Het lekkere vlees van Atlantische tonijn (mendreska de bonito) wordt in het
noorden met tomaten-uiensaus gegeten.
* Olijven (aceitunas) worden meestal ingelegd in azijn. Soms worden ze gevuld,
bijvoorbeeld met paprika of ansjovis.
* Champignons (champiñones) worden gebakken in olijfolie met knoflook en
peterselie.
* “Verdriet en ontreddering” (duelos y quebrantos) werd gemaakt van hersenen en
eieren, nu van spek en eieren.
* Amandelen (almendras) gaan al eeuwen samen met een goed glas sherry en zijn
,samen met een go in de eenvoudigste tapas-bars vinden.
* Russische salade (ensaladiua rusa) wordt gemaakt van aardappelen, gekookte
groenten en mayonaise.
* Gezouten ansjovis (anchoas de Escala) is een Catalaanse specialiteit, die erg
lekker bij tomatenbrood is.
Bron CULINARIA ESPAÑA, Könemann. ISBN: 3-8290-1964-5. U vindt hier
ook een keur van recepten behorend bij bovengenoemde producten. Prachtig
geillustreerd werk! Van Uitgeverij Könemann is ons geen URL, WAP of
EMAIL bekend
** Zie hier
voor: "Hoe maak ik een printversie van de pagina"?
|