Maak uw keuze

De stengels en bladeren van veel Moerbeiachtigen, Moraceae, bevatten melksap. Twee stijlen op een onderstandig vruchtbeginsel zijn kenmerkend. Ze hebben kleine en eenslachtige bloemen. Vaak zijn die in een groot aantal bij elkaar geplaatst. De sterk generfde bladeren hebben aan de voet twee steunblaadjes. Bij de ficus zijn die groot en omsluiten de knop.
De kleine boom met gladde, grijze schors kan 10 m hoog worden. De lang gesteelde bladeren zijn gelobd en getand. Bovenkant is ruw, de onderkant is viltig.
De vijg is een groen tot blauwzwarte, vlezige vrucht. Wat men eet is die vlezige gezwollen bloembodem. De vijg ontstaat uit een zakvormige bloeiwijze met aan de binnenkant klein gesteelde eenslachtige bloemen. In de wilde vijgen zitten boven de mannelijke bloemen en naar benen de vrouwelijke bloemen. Een deel ervan, de galbloemen, zijn geparasiteerd door een galwesp. De galwespen brengen stuifmeel van de mannelijke bloemen naar de vrouwelijke bloemen. De vijgen die kiemkrachtige zaden produceren zijn eetbaar. Veel gekweekte vijgen rijpen echter zonder bestuiving en tussenkomst van de galwespen.
Een vijgenboom komt na 7 jaar in produktie en levert ca 40 kg per boom.
De vruchten worden vers gegeten of verwerkt in confituren. Na gisting leveren de vijgen een alkoholische drank. Vijgen hebben laxerende eigenschappen.

De vijgen van de regio Murcia in Spanje     ▲
De vijg is altijd omstreden geweest. Volgens de christenen heette ze christusvijg en niet anders, terwijl de stekelige vrucht van de vijgcactus morenvijg genoemd werd. De Arabieren vonden dat het precies andersom was. Sinds bijbelse tijden wordt zowel de boom als de vrucht in verband gebracht met zonde. Adam en Eva bedekten hun naaktheid met vijgenbladeren en Judas verhing zich in een vijgenboom. De takken spreiden zich uit als armen en de vrucht (higo) staat in de Spaanse volksmond voor het vrouwelijk geslachtsdeel - wellicht ook omdat alleen de vrouwelijke boom vruchten kan dragen. Geiten worden onrustig in de schaduw van een higuera, zoals iedere boer weet, en ook insecten worden daas van zinnelijkheid door de bedwelmende geur van de sappige vruchten. De vijgenboom (Ficus carica) behoort tot de moerbeifamilie. Hij stamt uit Zuidwest-Azië en kwam met de Romeinen naar het Iberisch schiereiland. Tegenwoordig komt hij voor in het hele Middellandse-Zeegebied. Omdat de vijgenboom zeer gevoelig is voor chemicaliën, wordt hij meestal op natuurlijke wijze geteeld. Bij de verwerking van de vruchten gebruikt men vaak wel veel zwavel. Vijgen komen vers of gedroogd (higospasos) op de markt. De Spanjaarden dopen de gedroogde vijgen graag in chocola of maken er vijgenbrood (pan de bigos) van. Vijgen bevatten veel mineralen, kalium, calcium en vooral fosfor. Bovendien stimuleren de vele pitjes de spijsvertering.
Moerbeien en de angst voor de donder       ▲
Als de donder rolt, dreigt er voor de zijderupsen in de huerta van Murcia een roemloos einde. Volgens een oud bijgeloof zijn deze schepseltjes uiterst gevoelig en verdragen ze geen lawaai. In de 9e eeuw werd de zijderups, samen met de moerbeiboom, door de Arabieren in Spanje geïntroduceerd. De productie van zijde bracht al gauw een bescheiden welvaart en de bewoners van Murcia zorgden goed voor hun rupsen. Om de diertjes te beschermen tegen herrie en trillingen, bracht men ze met hun raamwerk van moerbei onder op de bovenste verdieping van de huizen. Tegen de funeste donder vond men de jota uit, een boeren dans waarbij men uit volle borst zingt om het gegrom uit de hemel te overstemmen. Begin 18e eeuw kwam er een eind aan de betrekkelijke welstand, toen bisschop Luis de Belluga in de nasleep van de Successieoorlogen de door de Moren aangelegde stuwdammen liet opblazen, zodat het land onder water kwam te staan en de vijand de pas werd afgesneden. Dit betekende ook de vernietiging van talloze rupsenkwekerijen. Op kleinere schaal bleef men echter de mogelijkheden van de moerbei en de zijderups benutten. De zwarte vruchten kookte men tot moes en de larven van de vlinders legde men in wijnazijn in, na de darmen verwijderd te hebben, die zich uitstekend lenen voor het hechten van wonden. Tegenwoordig eet men moerbessen vooral als vers fruit. Moras lijken niet alleen uiterlijk maar ook qua smaak veel op bramen. Ze zijn geschikt als garnering voor taarten en gebak en voor de bereiding van ijs, pudding, marmelade, jam, sap en likeur.

Brood of worst van gedroogde vijgen in de regio De Marken in Italië       ▲
Vijgen behoren tot de oudste vruchten die de mensheid kent - en nu nog zien we ze graag als nagerecht op ons bord, nemen ze als kleine tussenmaaltijd mee op onze picknick of plukken ze in de zomervakantie wanneer ze rijp zijn  van de bomen om er vers van te genieten. Er zijn verschillende soorten vijgen. In de Marken komen de zwarte met de groene of gele schil het meest voor. Het gebied rond Recanati is vooral beroemd om zijn fichi cori, de hartvormige vijgen, deze zijn aan de buitenkant groen en van binnen helderrood. Er wordt van gezegd dat ze al in de 18e eeuw door paus Innocentius XIII hoogstpersoonlijk geprezen werden.
Met het oog op de populariteit van de vijgen hebben vindingrijke huisvrouwen er al vroeg voor gezorgd dat de geliefde vruchten ook in de winter verkrijgbaar zijn. In de Marken leeft nog steeds het oude gebruik om de vijgen met bloem te bestuiven, ze aan een touw of stok te rijgen en in de zon te laten drogen om ze houdbaar te maken. Met de gedroogde vruchten kan een bijzondere lekkernij bereid worden, namelijk de panetti di fichi secchi, ook wel salame d fichi genoemd. De naam is te verklaren door de brood- of worstachtige vorm van deze lekkernij. Zelfs de dichter Giacomo Leopardi, die tijdens zijn leven aan gebrek aan eetlust leed, zou aan deze specialiteit verslaafd geweest zijn. Om panetti di fichi te maken hebben we gedroogde vijgen nodig waarvan van tevoren het velletje verwijderd is voor een zoetere smaak.Vervolgens worden randen en bodem van een ronde of langwerpige vorm met de vruchten bekleed. Aansluitend worden, afgewisseld met een laag gedroogde vijgen, lagen rozijnen, pijnboompitten, chocolade strooisel, gekonfijte vruchten, vanille en muntextract toegevoegd. De bovenste laag moet uit vijgen bestaan. Nu wordt de massa nog een keer stevig aangedrukt en wordt de vorm van een goed passende deksel voorzien. Het vijgenbrood of de vijgenworst moet een paar dagen drogen. Daarna kan het -niet bepaald caloriearme- dessert uit de vorm genomen en in aluminiumfolie bewaard worden. Op deze manier blijft de panetti di fichi zacht en bros.    ▲
Bron
Culinaria Italia, Könemann en Culinaria España, Könemann. U vindt hier ook een keur aan recepten behorend bij bovengenoemde producten. Prachtig geïllustreerde werken! 
** Zie hier voor: "Hoe maak ik een printversie van de pagina"?