|
RIVIEREN IN DE AUVERGNE, naar regio
overzicht Auvergne
Maak uw keuze
De Auvergne kent enkele grote rivieren. De Allier,
de Loire, de Dordogne en de Lot hebben allen, samen met hun zijriviertjes,
het leven en werken van de bevolking begeleid. De Allier was lange tijd de
belangrijkste verbindingsweg en de binnenvaart een gangbare activiteit in
de Auvergne. De sterk stromende en kolkende Durolle is
onverbreekbaar verbonden met de messenmakerij. De slijpstenen van de
messenslijpers in Thiers werden door deze rivier altijd draaiende
gehouden, zoals de Dore de papiermolens van energie heeft voorzien.
WATERRECREATIE
▲
Vandaag de dag is het water in de Auvergne bijna uitsluitend aan de
recreatie voorbehouden. Er is van alles mogelijk, wildwatersporten,
strandactiviteiten en er kunnen allerlei soorten zoetwatervissen
gevangen worden. Er is keuze te over. In de engten van de Allier en van de
Loire, op de Sioule en de Lot kan men kanoën en kajakken, raften of door
de canyons klimmen. De landschappen die men hierbij doorkruist zijn
onvergetelijk.
Meren
Het Regionaal Natuurpark van de Vulkanen van de Auvergne is ook de streek
waar men volop vulkanische meren vindt. Aydat, onder de rook van
Clermont-Ferrand en de Chambom, M 6, in het massief van de Sancy bieden
bijvoorbeeld vooral gelegenheid tot vertier met het hele gezin. De Guéry,
L 6,
vlakbij de Le Mont-Dore, onderscheidt zich door haar pastorale en
rustgevende karakter. De Pavin, N 6, een perfecte ovale vorm getooid met een
groene dennenkrans blijft mysterieus. De Auvergne is bezaaid met vele
andere meren en stuwbekkens die elk hun eigen, verbazende facetten hebben.
In de zomer kan men afwisselend kanovaren en heerlijk luieren op de
oevers, in de schaduw van de bossen of lekker in de zon op een
zandstrandje.
De watervlakken van de Fades, I-J 5, van Bort-les-Orgues, M-N 4, van
Saint-Etienne-Cantalès, S 2, van Grandval, S 7, of van Grangent, N
15, zijn enkele
voorbeelden van uitzonderlijke plekjes voor watersporters, boottochtjes of
vissport. Het meer van Allier te Vichy, H 9-10, gelegen temidden van de engelse
parken waar men heerlijk kan flaneren, heeft een meer stedelijk karakter.
Inlichtingen bij de Departementale Comités voor het
Toerisme, Comités Départementaux du Tourisme.
Vissen
Forel, vlagzalm, snoek, snoekbaars, karper en grondel voelen zich allemaal
thuis in de waterwegen van de Auvergne.
De rivieren en meren in de Auvergne behoren tot de meest interessante van
Frankrijk. De parkoersen voor het vliegvissen, de reservoirs, zoals die
van La Landie of de Roussillou, en de plassen genieten een bijzondere
reputatie. In de bergen van de Forez of de Cantal, op de hellingen van de
Monts Dore of in de Combrailles is men opjacht naar forel De Dordogne, de
Loire, de Allagnon, de Allier, de Sioule en hun nog huppelende zijrivieren
bieden prachtige parkoersen, de forellen zijn er niet zeldzaam maar wél
wild en ... schuw.
In de vlakten komen de rivieren tot rust en worden breder. De oevers van
de Allier en de Sioule vormen dan een paradijs voor de liefhebbers van
grondels, karpers of roofvissen. Zoals elke sportvisser U zal kunnen vertellen zit het 'm in de
techniek en het zoeken van de juiste plek. De bergmeren zijn ook
uitgelezen gelegenheden voor de sportvisserij. In de Chambon kan men een
paar karpers proberen te verschalken, het diepe water van de Pavin is de
beekridder een geliefde prooi. Forel, baars, snoek en snoekbaars zijn dat
in de vele andere meren en plassen.
Kano en kajak
Worden vaak door elkaar gehaald. In de eerstgenoemde, oorspronkelijk uit
Canada, behoort men geknield te peddelen. De kajak komt van de Eskimo's.
Men peddelt zittend en er hoort een dubbele peddel bij. Welke van deze
twee U ook kiest, beiden hebben hun plaats in de Auvergne en niets is
eenvoudiger dan er een huren in een van de vele watersportclubs.
Inlichtingen: het verbond voor kano en kajak in de Auvergne Plan d'eau -
Rue des Laveuses 63800 Cournon-d'Auvergne 04 73 84 30 06 - Fax: 04 73 84
47 30 23
RIVIER DE ALLIER
▲
Wanneer men de majestueuze rivier ziet die onder de dertien bogen van
de Régemortes brug in Moulins doorstroomt heeft men moeite zich de
tumultueuze kindertijd van de Allier in te denken. Op het moment dat de
Allier echter de Auvergne binnenkomt springt ze door de smalle en diepe
engten. Ze graaft haar bedding temidden van om subliem decor, een paradijs
voor sportvissers en liefhebbers van wildwatersporten.
Dorpjes, kastelen en religieuze gebouwen, zoals de Romaanse kapel van
Sainte-Marie-des-Chazes, het tot een "opengewerkt" hotel omgebouwde
Saint-Arcons-d'Allier, Chanteuges met z’n abdij maar ook Langeac en
Lavoûte-Chilhac, ritmeren haar loop.
Verder stroomafwaarts komt ze wat meer tot rust tussen de basaltrotsen van
de Ribeyre vallei. Dit is waar de vroegste sporen van menselijke
aanwezigheid in Europa (paleontologische opgravingen aan de oevers van de
Allier en het museum van Chilhae) werden gevonden.
Ze komt vervolgens in Issoire, M 8, aan, stroomt langs Pont-du-Cháteau,
K 8,
een voormalige binnenvaarthaven, en komt uiteindelijk geheel tot rust in
het mooie Limagne. De zanderige kronkelingen geven onderdak aan menige
natuurschat, met name de blauwe reiger kolonies. In de buurt van Vichy
aangekomen heeft ze zich helemaal geïnstalleerd en krijgt daarmee meteen
een meer stedelijk karakter met haar schaduwrijke oevers waar het tot aan
Val d'Allier en Moulins goed flaneren is.
Niet eens zo heel lang geleden maakten jaarlijks meer dan 100.000 zalmen
de reis tot in de trechtermonding van de Loire. Vandaag de dag bereiken
nog slechts enkele tientallen de paaiplaatsen van de Haut-Allier. Het
bouwen van speciale dammen, de zalmenteelt en diverse installaties voor
het behoud van de waterkwaliteit, alles wordt in het werk gesteld om de
koning onder de vissen van de Allier te beschermen. In het Zalmenhuis te
Brioude wordt het verhaal van de zalm en dat van het ecosysteem van de
rivier uiteengezet.
Binnenvaart
Hoewel de Allier een onregelmatige stroming kent en soms kuren kan
vertonen was ze lange tijd een van de weinige natuurlijke waterwegen
waarover goederen vervoerd konden worden.
De binnenvaart over rivieren heeft zich vanaf de XVIIde eeuw ontwikkeld
met de grenen platbodems die meestal steenkool, wijn, Ambertpapier of
Volvic steen via de Allier en het kanaal van Briare naar Parijs
vervoerden. Eenmaal aangekomen werden de bootjes als brandhout verkocht.
In Pont-du-Cháteau, toentertijd de grootste rivierhaven aan de
Allier is het Oude Binnenvaart Museum aan hen gewijd.
In de vallei van de Allier
Visarenden, oeverzwaluwen, steentjes, reigers... De vallei van de Allier,
tussen Vichy en Moulins, strekt zich lang gekrokeld uit. De meer
gevarieerde natuurlijke omgeving, die door overstromingen telkens opnieuw
vorm gegeven wordt, herbergt elke zomer zo'n 120 nestelende vogelsoorten.
Sinds 1994 is de streek van Sánt-Loup, E 9, tot Toulon-sur-Allier een van de
grootste riviernatuurreservaten van Frankrijk geworden en daarmee een
europees trefpunt van ornithologen. De zeldzame en beschermde griel
(Burhinus oedincemus), heeft zich aan de oevers van de rivier gevestigd.
Natuurstrook van de Allier in Moulins, D 9
Breng een bezoek aan deze informatieve plek met als onderwerp het
natuurlijke erfgoed van de Alliervallei in de streek rond Bourbon. In dit
museum vallen met name een diorama, een observatorium "vogeltuin" en een
ruimte waar U het gezang van de verschillende vogels kunt leren herkennen
te bezoeken.
KASTELEN
▲
Achthonderd jaar lang van de 12de tot de 19de eeuw
hebben de Auvergnaten hun kastelen gebouwd, aangepast en herbouwd.
Vestingen bovenop rotsachtige bergspitsen, kasteeltjes in de bergen van
de Cant al of vredige landhuizen in het wallandschap van Bourbon, al deze
bouwwerken illustreren het het roemrijke verleden van de provincie.
Het hoofddoel, zich verschansen
In de 13de worden overal in de Auvergne vestingwerken
gebouwd. Het zijn de hertogen van Bourbon en de graven van Polignac of
Mercooeur die hieraan debet zijn. Enkele overgebleven getuigen van deze
oorlogszuchtige periode zijn bijvoorbeeld Cháteaugay met de verrassende
vierkante donjon, het kasteel Dauphin in Pontgibaud, J 6, en het fort van Billy,
G 9,
of dat van Auzers, P 3. Het kasteel van Anjony, in de Cantal, heeft eeuwen en
conflicten spelenderwijs doorstaan. Het kasteel is in bijna intacte staat
en bezit nog enkele prachtige muurschilderingen. De rechthoekige donjon
van de la Toque, E 3, onderscheidt zich door de hoogte van 33 meter. Het
bouwwerk voldoet aan de regels van de Romaanse architectuur, iets wat
slechts in vier andere donjons in Frankrijk teruggevonden kan worden.
Busséol, L 9, in Livradois-Forez, is een van de oudste kastelen in de streek.
Chouvigny, H 7, wat lange tijd eigendom was van de familie La Fayette, is een
schoolvoorbeeld van militaire architectuur. De revolutionaire markies werd
geboren op het kasteel van Chavaniac-Lafayette Q 11, waar aan de hand van een
aantal decors zijn leven wordt weergegeven.
Charmante landgoederen ▲
Pas als de Renaissance aanbreekt worden de kastelen gewijd aan plezier
en raffinement. Ze worden hiertoe totaal aangepast teneinde het dagelijkse
comfort van de bewoners te verbeteren. Dit gebeurt eerst in de buurt van
Moulins, de Bourbon familie speelt hierbij een toonaangevende rol. Ze
richten hun landhuizen helemaal opnieuw in en aarzelen niet om er nog wat
nieuwe bij te bouwen. Effiat, H 8, in de vlakte van Limagne, is een van
de zeldzame bouwwerken in de streek die toebehoorden aan Lodewijk XIII.
Het geheel is voltooid met rijke meubels en Franse tuinen. Vollore, K 11, La
Batisse, L 7, of Parentignat, M 9, breken definitief met de oorlogskunst en zijn echte
klassieke kastelen geworden. Aan het eind van de regering van Lodewijk XIV
krijgt de laatste van deze drie de biinaam "het kleine Versailles van de
Auvergne". Dat deze reputatie gegrond is wordt ook wel bewezen door het
feit dat het kasteel in de loop der eeuwen regelmatig met collecties en
kunstwerken werd verrijkt.
In Lapalisse, F 11, kunt U herinneringen ophalen, aan de prestigieuze
geschiedenis van de graven van Chabannes, een van de oudste familie
zwaardedelen van Frankrijk. Het kasteel dat over het dorp uitkijkt bestaat
uit een prachtig Renaissance woongedeelte met een vlammend gotisch
kapelletje. Binnen staan enkele opmerkelijke meubels.
Vingeroefeningen!
Andere kastelen, soms wat bescheidener van uiterlijk of gebouwd door
minder prestigieuze geslachten, verbergen desalniettemin talloze schatten
voor de oplettende bezoeker. De kleur van de stenen of de schoonheid van
de gekozen plek kunnen het geheel soms tot een onvergetelijke ervaring
maken. De liefhebbers van de Lodewijk XV stijl zullen bijvoorbeeld het
kasteel van de Baume, B 7, of de minivesting van Thoury, E 11, bijzonder
waarderen.
De charme van een oord is soms het resultaat van de verbazingwekkende
tegenstellingen van de verschillende tijdperken. Aulteribe, K 10, dat in
de 15de eeuw werd gebouwd dankt het romantische silhouet aan de meer meen
te aanpassingen die puur in de stijl van de XIXde eeuw werden doorgevoerd.
Het kasteel van Ravel, K 10, een van de voormalige residenties van de
Franse koningen, is een ander mooi voorbeeld van opeenvolgende
verbouwingen.
Kasteelleven
De kastelen van de Auvergne zijn er om bewonderd en bezocht te worden.
Maar dat is niet alles! Sommige kastelen komen in de zomer tot leven.
Spelen van licht en geluid, levende spektakels, begeleide themabezoeken,
tentoonstellingen, concerten ... Het programma is bijzonder gevarieerd en
de kinderen worden hierbij niet vergeten. Het kasteel van Chazeron,
I 7, heeft
voor hun een ware zoektocht naar een schat op touw gezet En waarom zou U
er niet eens een charmant weekendje tussen uit gaan? Meerdere kastelen
bieden de gelegenheid in gastenkamers te verblijven en tevens aan tafel te
gaan.
Er zijn 6 verschillende
routes
die u uitnodigen om de kastelen van de
Auvergne te ontdekken : Ie Bourbonnais, les Limages, les Volcans et
Combraillais, le Livradois-Forez, la Haute-Loire, les Montagnes
Cantaliennes.
U kunt de gratis gids aanvragen bij La Rpute Historique des Châteaux
d’Auvergne, 17 rue 63000 Clermont-Ferrand.
MUSEA
▲
De Auvergne exposeert haar prestigieuze erfgoed in de verschillende musea.
Onder de schilderijen, of ze nu oud, uit de XVde tot aan de XIXde eeuw, of
al dan niet religieus zijn, kan men enkele meesterwerken ontdekken.
De beeldhouwkunst van de XVIIIde en XIXde eeuw is ook goed
vertegenwoordigt. En in Moulins vindt men prachtige beeldhouwkunst uit de
XVde eeuw, het resultaat van het mecenaat van de Bourbons. De
oudheidkundige collecties zijn bijzonder rijk. Een van de grootste centra
voor Galloromeinse aardewerk met zegel bevindt zich in Lezoux.
In Clermont-Ferrand werden de vondsten en votiefbeelden afkomstig
uit de opgravingen van Gergovie en Chamalières verzameld in het Bargoin
Museum.
In Le Puy-en-Velay,
een belangrijke pelgrimsplaats, verhalen
talrijke voorwerpen, accessoires en beeltenissen de aanbidding van de
Zwarte Maagd. De middeleeuwse archeologische resten uit de nabijgelegen
Romaanse abdijen benadrukken nog maar eens hoe belangrijk het geloof in
dit gebied was. De alledaagse geschiedenis van stad en land in de Auvergne
wordt door middel van de talloze culturele erfenissen onthuld. Dat is
bijvoorbeeld het geval voor het mes in Thiers, de paraplu in
Aurillac, het kant van de Haute-Loire en de muziek in Montluçon. Dit
rijke erfgoed wordt in de diverse musea op verschillende manieren in scène
gezet. Zoals in Clermont-Ferrand waar een oud Ursuline klooster met
moderne architectuur in ere werd hersteld teneinde de collecties ten toon
te stellen. Of het herenhuis uit de XVIIIde eeuw in Riom waar men
zich dankzij de intieme sfeer tussen de kunstwerken op zijn gemak kan
voelen. In Thiers worden de messen in voormalige werkplaatsen getoond. In
Moulins of Montluçon zijn de rijkdommen in de laatste
vestingwerken van de Hertogen van Bourbon ondergebracht... En in Margeride
worden de musea van Saint-Flour gecompleteerd door het prachtige
ecomuseum van Auvergne.
Decormusea
▲
De Manoir de Veygoux / in Charbonnières-les-Varennes, J 7
Speciale effecten, geuren, geluiden, bewegende voorwerpen en
projecties doen de heldenfeiten van Generaal Desaix aan de zijde van
Bonaparte ten tijde van de revolutie herleven.
Tour de l’Horloge / in Issoire, M 8
Drie verschillende decors nemen U mee terug naar de
Renaissance, de geschiedenis en het dagelijks leven in voorbije eeuwen.
Een echte reis door de tijd.
Mystères de Farges / in Saint-Nectaire, M 7
Een bijzonder goed gedocumenteerd spel van licht en geluid,
afgewisseld met legendes en dromen, nodigt u uit om in de geheimen van de
Bellonte boerderij te delen. U ontdekt bier een verbazingwekkende
woonwijze in het hartje van de Saint- Nectaire productie.
Maison de la Toinette et Grange de Julien / in Murat-le-Quaire,
M 5
Denkt U zich eens een museum in waar de decors tot leven komen,
zingen, lachen en zelfs hun hart bij U uitstorten. Met Toinette en Julien
kunt U een kijkje nemen in het dagelijkse leven van de bevolking van de
Auvergne.
Inlichtingen
Een lijst met de musea van Auvergne is te vinden op het website
www.crt-auvergne.fr
De brochure
van de APROMA (Vereniging ter Bevordering van de Musea van
Auvergne) kan in het Vulkanenmuseum te Aurillac worden verkregen. 04 71 48
07 00 - Verdere inlichtingen kunnen worden verkregen bij de DCT
ROMAANSE
KERKEN IN DE AUVERGNE
▲
Het land is in oproer, de kruistochten komen eraan. De
reliekenverering is op zijn hoogtepunt. De pelgrims doorkruisen Europa van
noord naar zuid, brengen hum ideeën mee en vergelijken de kerken zoals ze
die kennen met de kerken die ze tijdens hun reizen ontdekken. De in de
Auvergne opgerichte bouwwerken zijn talrijk en behoren tot de
allermooisten. De eenvoud en harmonie die ze uitstralen dwingen
bewondering af en getuigen van het talent van de bouwmeesters. De lijnen
zijn overal puur en de proporties "goddelijk".
Mozac, J 7, de Sint-Pieter abdijkerk
In deze door de eeuwen heen verbouwde kerk gaan enkele van de mooiste
gebeeldhouwde kapitelen van Frankrijk schuil.
Brioude, O 9, de Sint-Julien basiliek
We hebben het hier over de grootste Romaanse kerk van Auvergne.
Opmerkelijk zijn de prachtige kapitalen en het beeld van Sint-Jacques de
Compostella.
Orcival, L 6, de Notrre-Dame, Onze-Lieve-Vrouwe kerk
Middenin een beeldschoon dorpje vinden we een mooi voorbeeld van de
kmeht van het geloof en de naleving van de regels van de Romaanse
bouwkunst. Teneinde de kerk naar het oosten te richten hebben de bouwers
niet geaarzeld de berg ten westen uit te graven. De erage Romaanse maagd
van de streek, bedekt met een parament van goudwerk, bevindt zich hier.
Elk jaar op 15 augustus om 12 uur verlicht een zonnestraal haar gezicht.
Clermont-Ferrand, K 7, Notre-Dame-du-Port, Onze-Lieve-Vrouwe van de Haven
Ze is in het hart van de stad gebouwd, op dezelfde plek waar een in de
Vlde eeuw gestichte kerk stond. Gerenommeerd door de beeldhouwwerken, met
name de talrijke gefigureerde kapitelen en de dorpel van het zuidelijke
kerkportaal, staat deze kerk op de lijst van wereld monumenten van de
Unesco.
Ennezat, J 8, het collegiaal
Een van de oudste Auvergnaanse kerken. Van het originele gebouw zijn
alleen de uitspringende zijbeuk, het schip en de twee zijbeuken, die tot
de mooiste uitingen van lokale Romaanse kunst behoren, overgebleven.
Saint-MenouxC 8
Dit bouwwerk, gewijd aan Menulphus, de Bretonse bisschop die hier in
de VIIde eeuw kwam te overlijden, is een van de zeldzame kerken met
voorportaal van voor het jaar duizend. Het débredinoire, ontachterlijker,
in het graf van de heilige maakte het voor achterlijken, de bredins
mogelijk genezing te verkrijgen.
Issoire, M 8, de Sint-Austremoine abdijkerk
De oude Benedictijner abdijkerk staat in het hart van de stad. Wanneer
de zon opkomt baadt ze in een uitzonderlijk licht dat door het arkose
gesteente een verwarmende werking heeft. Eenmaal binnengetreden zal de
eerste blik er een van verrassing zijn. De restauratie in 1656 van de
muurschilderingen heeft de kerk de kleurigheid teruggegeven die ze in de
middeleeuwen kende.
Saint-Nectaire, M 7
Bovenop de Mont Cornadore gebouwd kijkt ze over het hele dorp uit.
Binnen wordt door een uit zes kapitalen bestaande rotonde onder andere het
levensverhaal van Sint Nectaire verteld. Er staat ook een opmerkelijk
Mariabeeld met nissen waarin relieken worden bewaard.
Saint-Saturnin, L 7
Deze kerk, die in een van de mooiste dorpen van Frankrijk staat
verenigt schoonheid en eenvoud. De achthoekige klokkentoren is nog in de
originele staat. Binnen dient U vooral te letten op de vergulde houten
beelden en de muurschildering die de engel Gabriël en de opstanding van
Lazarus voorstelt.
Souvigny, D 8, de Pieter-en-Paulus kloosterkerk
Achter de barokke gevel gaat de mooiste kerk van het land van de
hertogen van Bourbon schuil. De op de nationale monumentenlijst staande
abdij was een van de vijf dochters van Cluny.
Mauriac, P 2-3, Notre-Dame-des- Miracles, Onze-Lieve-Vrouwe van de Wonderen
Dit is het belangrijkste Romaanse bouwwerk van de Cantal. De
vulkanische stenen die tonen van grijs tot rood vertonen geven dit gebouw
veel warmte en een unieke schoonheid. Een bijzonderheid is de Zwarte
Maagd..., de legende verteld dat ze wonderen verrichten kan.
Ydes-Bourg, O 3, de Sint-Georges kerk
Deze door de tempeliers gebouwde kerk is klein en eenvoudig met één
enkel schip. U kunt hier de mooi bewerkte koorafsluiting en de gekamde de
klokkentoren boven een gebeeldhouwde galerij bewonderen.
Le Puy-en-Velay
Hier ving Via Podiensis aan, een van de vier routes
naar het Spaanse heilige oord van Sint-Jacques de Compostella die al vanaf
de Xllde eeuw beschreven werden. Sinds het begin van het christendom
kwamen pelgrims hier de relieken vereren van de apostel die in het jaar 44
in Palestina tot martelaar werd gemaakt en wiens lichamelijke
overblijfselen in Galicië rusten. Via de heuvels van Velay waren er
etappeplaatsen in Saint-Privat-d’Allier, Monistrol- d'Allier en Saugues
alvorens de weg te vervolgen in de richting van Conques, en Rouergue.
Tegenwoordig heeft de route het predikaat GR opgespeld gekregen en het
rechtlijnige karakter van de route draagt bij tot de innerlijke rust die
een pelgrim voor zijn tocht nodig heeft.
Inlichtingen
Voor aanvullende informatie kunt u de 'Petit guide á I'usage des
pèlerins et randonneurs (Kleine gids voor pelgrims en trekkers) bij het
toeristenbureau van de Le Puy-en-Velay aanvragen ( 04 71 09 38 41) en de
'Guide d'informations pratiques, etc." (praktische informatiegids voor de
weg van St-Jacques, van de Le Puy-en-Velay tot aan Figeac) bij het
Departementaal Comité voor trek- en voettochten op n'. 04 71 04 15 95. Vraag de brochure Het grote natuurgebied Auvergne aan. Pag. 2
t/m 5 bevat een goede kaart. Het coördinatenstelsel
van de kaart maakt het mogelijk de hier vermelde plaatsen te
vinden.
E-mail:
documentation@crt-auvergne.fr
Internet: www.crt-auvergne.fr
**
Uw accommodatie in de regio Auvergne
kunt U goed boeken via
Region.Auvergne. Er zijn 182 hotels online boekbaar. Laagste
prijsgarantie! Makkelijk reserveren. Geen kosten. U betaalt in het
hotel! Let ook op de beoordelingen door gasten die de hotels bezochten!
U kunt de ligging van de hotels via Google Earth bekijken!
** Via
Booking.Wereldwijd kunt u goed zoeken naar een accommodatie in 71
landen.
** Waarom zouden we voor onze accommodatie kiezen voor
Booking?
** Zie ook onze
boeken pagina eens.
** Hoe maak ik een
printversie van de pagina"?
** Door Tekengrootte
te wijzigen
kunt u de leesbaarheid van de tekst
sterk verbeteren.
▲
|