GORDES en de Bories, naar overzicht regio
Provence-Alpes, naar
plattegrond van Gordes
De kerk en de vesting staan, als op een Griekse
akropolis, op de ronde top van een in terrassen aflopend, uitspringend
deel van de bergen van Vaucluse. Deze twee bouwwerken worden omringd
door concentrisch gegroepeerde huizen met sterke verticale accenten, die
boven elkaar lijken te liggen. In 1944 werd Gordes door de Duitsers
verwoest maar later door kunstenaars, o.a. Vasarely, tot nieuw leven
gewekt. Hij was een wegbereider van de kinetische en optische kunst en
schepper van het 'alphabet plastique', een op eenvoudige geometrische
vormen stoelende esthetische taal.
Kerk. Een kale, wat koel aandoende
classicistische zaal met verscheidene 17de-eeuwse altaarstukken.
Kasteel. Het gebouw uit de 11de eeuw, dat
qua opzet op een middeleeuwse vesting lijkt, werd in 1525 grondig
verbouwd door B. de Simiane en behoort thans tot een van de weinig
bewaard gebleven renaissancebouwwerken uit de streek. Het werd
gerestaureerd door Vasarely en in een didactisch museum veranderd.
Andere bezienswaardigheden
Gerestaureerde
oude huizen, die ten dele 16de-eeuws zijn en restanten van een
stadsmuur, waaronder de zgn. Porte de Savoie. Het kleine Musée
Municipal is in een gebouw uit het begin van de 13de eeuw
gehuisvest. Er worden wisselende tentoonstellingen gehouden. Vóór de
stad liggen de Insula Maria. een weer opgebouwde Romeinse villa
met fresco's en mozaïeken, en het Village des Bories. waar
landbouwgereedschap, dorsvlegels, bakovens e.d. te zien zijn.
Bories
zijn vaak in het mediterrane gebied voorkomende stenen
hutten, in een bouwtrant uit de steentijd. Zij heten in Italië trulli,
in Spanje casitas en in de Languedoc capitelles. Het
betreft zonder mortel opgetrokken behuizingen zonder vensters die naar
boven spits toelopen. Zij worden nu nog als schuur of werkplaats
gebruikt.
Omgeving
Cabrières-d'Avignon, 7 km Z.W.,
is een van
de dorpen die door baron d'Oppède bijzonder grondig werden verwoest
tijdens 9de vervolging van de Waldenzen. De kerk en het kasteel werden
in de l6de eeuw weer opgebouwd.
Moulin des Bouillons, 5 km Z.,
bij een
oliemolen uit de 16de eeuw staat een zeer interessant glasmuseum,
Musée du Vitrail, dat behalve glasblaaswerktuigen en documenten
over de geschiedenis van het glas een overzichtstentoonstelling van F.
Durans werk herbergt.
Murs, l1,5 km N.O.,
klein dorp met een
gerestaureerd kasteel uit de l5de en l6de eeuw. Voor het dorp ligt een
romaanse kapel uit de 11de eeuw. In de omgeving treft men nog enige
restanten aan van de beroemde pestmuur. Hij werd voortdurend bewaakt,
zodat de pest uit de Provence niet in het Comtat en de Dauphiné kon
doordringen.
Geschiedenis van Gordes
Al sinds de jonge steentijd wonen er mensen op de rots waar Gordes op
gebouwd is. De Romeinen die zich er vestigen zien de voordelen van deze
strategisch gelegen plek en bouwen er een versterkt kasteel. Vanaf de
11e eeuw ontstaat er rondom dit kasteel een dorp waar steeds meer mensen
zich vestigen. Op deze manier ontstaan in de hele Luberon de zogenaamde
'villages perchés', de dorpjes die hoog in de bergen liggen.
Tijdens de Middeleeuwen
en de Renaissance beleeft Gordes zware tijden.
De streek wordt eerst geteisterd door plunderaars van Raymond de Turenne
en lijdt later ook nog onder godsdienstoorlogen. In de 14e eeuw worden
er vestingmuren rondom het kasteel gebouwd, waarvan nu nog slechts
enkele delen te zien zijn, en het kasteel gaat steeds meer op een
vesting lijken.
In de 18e en 19e eeuw
beleeft Gordes dankzij de ambachtelijke nijverheid
in het dorp (schoenmakers, leerlooiers, zijdetelers, olijvenkwekers,
wolkaarders) een economische groei. De bevolking groeit snel en de
ambachten zorgen voor rijkdom en verschaffen werk aan de arme
dorpsbevolking. In het oude centrum staan nog mooie huizen die getuigen
van deze welvarende periode. Na de aardbeving van 1909 en de Duitse
aanvallen van 1944 kreeg Gordes te maken met de leegloop van het
platteland waardoor het dorp dreigde te verdwijnen.
Na een aantal sombere jaren
krabbelt Gordes in de jaren '60 weer op door
een sterke groei van het toerisme. De rijke geschiedenis en schitterend
historisch erfgoed van Gordes en de aanwezigheid van kunstenaars als
Lhote, Chagal, Deyrolle, Willy Ronis, Vasarély en Pol Mara dragen bij
aan de internationale bekendheid van dit kleine stukje Provence.
I. Het kasteel
Het kasteel is in 1931 uitgeroepen tot historisch monument. Het is in de
11e eeuw gebouwd en dankzij de inspanningen van de familie Simiane d'
Agoult, die meer dan 700 jaar over Gordes heeft geheerst, kan het
middeleeuwse bouwwerk tijdens de Renaissance (1525) worden
aangepast en vergroot. Het kasteel beschermde het dorp tegen aanvallen
en de bouwstijl is een mix van militaire architectuur (torens,
weergangen) en de nieuwe Renaissancestijl. Het kasteel diende lange tijd
als koetshuis en opslagplaats, maar in 1811 komt het in handen van de
gemeenschap en in de 19e eeuw doet het dienst als jongensschool. Van
1971 tot 1996 zijn er kunstwerken van de Hongaarse kunstenaar Victor
Vasarely tentoongesteld en sinds 1997 hangen er werken van de Vlaamse
kunstenaar Pol Mara. '
2. De fontein op de binnenplaats
Tot 1954 is de fontein het enige watertappunt in het dorp. In dat jaar
worden er in Gordes waterleidingen aangelegd. De fontein mocht alleen
gebruikt worden voor drinkwater en het was verboden er kleding in te
wassen.
3. La Chapelle des Pénitents Blancs
La Chapelle des Pénitents Blancs, de kapel der witte penitenten (een
katholiek broederschap die ontstaan is in België), bevindt zich bij de
ingang van het dorp. Eerst diende zij een aantal jaren als
brandweerkazerne, maar tegenwoordig is de kapel ingericht als
expositieruimte.
4. De 18-eeuwse kerk Saint Firmin
Deze kerk is gebouwd op de plaats waar vroeger een Romaans kerkje stond.
De afmetingen van de Saint-Firmin zijn imposant, maar tussen de
typische hoge smalle huizen in het oude centrum lijkt de kerk lang niet
zo groot. De klokkentoren, welke nog een overblijfsel is van het
Romaanse kerkje, diende als uitkijktoren vanwaar men de omgeving in
de gaten kon houden. Binnen is de inrichting kleurrijk. In de kapel die
zich links van de ingang bevindt hangt een schilderij waarop St.
Crispinus en St. Crispinianus, de beschermheiligen van schoenmakers,
afgebeeld zijn. De schoenmakers in Gordes hadden zich in een succesvol
gilde verenigd en in de
19e eeuw waren bijna 400 dorpelingen werkzaam in de schoennijverheid. De
scheur in de muur van de koorkerk is ontstaan door de aardbeving van
1909 die Gordes en omgeving trof.
5. Het aalmoezeniersverblijf St. Jacques
Mooi architectonisch geheel uit de 14e eeuw. In de herberg van St.
Jacques werd onderdak verleend aan pelgrims die op weg waren naar
Santiago de CompostelIa. Gordes was overigens geen belangrijke
stopplaats voor pelgrims die via de lagergelegen Via Domitia van Rome
naar Spanje liepen.
La Porte de Savoie (de poort van de Savoie, een gewelfde doorgang) naast
dit gebouw was in de Middeleeuwen één van de hoofdingangen van het dorp.
Volg vanaf de 'PORTE DE SA VOIE' rue DEYROLLES en daarna me de la
FONTAINE RASSE om bij liet washuis te komen (richting de
lagergelegen wijken van het dorp).
6. Het washuis
Aan de voet van het dorp in de wijk Fontaine Basse bevindt zich het
washuis. Een rustig plekje dat heerlijk naar frisse was rook. De
herbergen, kunstateliers, winkeltjes, leerlooierijen en
zijdespinnerijen zorgden tot de 19e eeuw voor veel levendigheid in deze
wijk. Veel dorpelingen vestigden zich
hier vanwege de aanwezigheid van water. De wijk werd
getroffen door rotslawines en ook de Duitse beschietingen in
1944 hebben veel beschadigd.
7. De terrassen
Aan de sporen in de rotsen is te zien welke bouwstijl er in Gordes is
toegepast; het dorp ligt als het ware tegen de rotsen aan. De uit rotsen
gehouwen silo is de moeite van het bezichtigen waard. Elk jaar vindt er
in augustus in Gordes een muziek- en theaterfestival plaats.
8. De kelders van het St. Firmin-paleis
De kelders van St. Firmin staan op de monumentenlijst. De uit rotsen
gehouwen kelders deden dienst als werkplaats en getuigen van de
agrarische en ambachtelijke activiteiten die zich hier in de loop der
eeuwen moeizaam hebben ontwikkeld.
De kelders werden vroeger volop gebruikt en bijna alle oude huizen van
Gordes hebben er een.
Office du Tourisme
Vaucluse (84) - Provence - Alpes du Sud - Le
Château, 84220 GORDES - tél. 04.90.72.02.75
- télécopie : 04.90.72.02.26, Minitel : 36.15
VAUCLUSE - Courriel :
office.gordes@wanadoo.fr
-
Contact@gordes-village.com
- Site internet :
www.gordes-village.com
Omgeving
Le village des Bories
Openluchtmuseum met 'bories'; kleine, van gestapelde stenen gebouwde
hutten.
4 km van Gordes, richting Cavaillon .
Historisch monument. Een van de grootste 'boriedorpen' in Frankrijk.
Deze bouwsels werden tot aan het einde van de 19e
eeuw bewoond en dienden als woonhuis.
1. Receptie 2. Werkplek 3. Schaapskooi 4. Wijnkuip en
persmachine 5. Geitenkooi 6. Oven 7. Schuur / zolder
8. Woning 9. Zijderupsen kwekerij 10. Berghok 11.
Varkenshok
Abdij van Sénanque
4 km van Gordes, richting Venasque.
Cisterciënzer abdij uit de 12e eeuw. In het klooster leeft een kleine
monnikengemeenschap.
Bezichtiging alleen onder begeleiding.
Moulin des Bouillons
Oude olijfoliemolen. 5 km van Gordes, richting Cavaillon, route de St.
Pantaléon.
Het museum herbergt 7 eeuwen geschiedenis van de mens: van glasparel tot
ruit en van glasinlood tot glasvezel.
**
Uw accommodatie in Frankrijk
kunt U goed boeken via
Hotels/Appartementen/Frankrijk. Er zijn meer dan 11.000
hotels/appartementen online boekbaar. Laagste prijsgarantie, maximale
keuze, tevreden gasten, onpartijdige hotelbeoordelingen, uw taal wordt
altijd gesproken!
** Via
Hotels/Appartementen/Wereldwijd kunt u goed zoeken naar een
accommodatie in 92 landen.
▲