LES SAINTES-MARIES-DE-LA-MER,
departement Bouches-du-Rhône, naar overzicht regio
Provence-Alpes
Wie de Camargue bezoekt, het natuur en
dierenparadijs van de Provence, zal ook zijn beroemde hoofdstad Les
Saintes-Maries-de-la-Mer willen zien. Van Gogh raakte in zijn ban en
bedwelmd door de kracht van een onbarmhartige zon schiep hij hier vele
van zijn schilderijen. Men bereikt de thans aan de zee, ten oosten van
het Grau d'Orgon in het zuiden van het land gelegen plaats over niet
altijd vlakke wegen. Zij voeren in vele bochten naar het eertijds arme
vissersdorp vanuit Aigues-Mortes, SaintGilles of Arles door de
grotendeels onbewoonde, met riet begroeide moerassen van de Camargue,
met zijn geïsoleerde hutten, kudden stieren en paarden en groepen roze
en witte flamingo' s. Tegenwoordig is de plaats veroordeeld tot een
waarlijk pseudobestaan onder de horden toeristen. Zodra de stroom
vreemdelingen is weggeëbd en zodra men over de camping en de
kunstmatige, nagebouwde cabanes heen kan kijken, wordt deze plaats in
haar ware gedaante zichtbaar. Het is een kleine, dappere vesting, te
midden van een zandwoestijn onder een onbarmhartig gloeiende zon,
omspoeld door de zee, zo nu en dan geteisterd door de mistral en
bedreigd door het altijd in beweging zijnde moeras. Even hard was de
geschiedenis van de stad.
Eeuwenlang leidden vissers er een pover bestaan, gewantrouwd door de
andere Provençalen, omdat zij mede door roof en afval van anderen in hun
levensonderhoud moesten voorzien. Gedwongen door de niet aflatende
aanvallen van piraten, met name de Saracenen, werd de kerk tot
burchtkerk verbouwd, waarin de vissers in tijd van nood met hun gezin
bescherming vonden. Destijds lag de plaats enige kilometers
landinwaarts. De zee rukt gevaarlijk ver op en de vestingmuren vormen nu
een wal die Les Saintes-Maries-de-la-Mer tegen het water beschermt. De
nederzetting wordt sinds de Romeinse tijd in documenten vermeld. In de
10de eeuw zou graaf Guillaume de Saracenen hebben verdreven, een
verdedigbare kerk op de plaats van een oudere, 6de-eeuwse reliekenkapel
hebben gebouwd en de vissers en herders bij hun vestiging hebben
geholpen. Op initiatief van koningin Jeanne werd vanaf de tweede helft
van de 14de eeuw de kerktoren als uitkijkpunt gebruikt, zodat naderend
gevaar aan het gehele gebied kon worden gemeld.
Sedert lange tijd doet hier de legende de ronde, dat circa 40 n.C. de
joden een groep mensen in een boot zonder roer of zeil de zee zouden
hebben opgestuurd. Dat betrof Maria Jacobi, de zuster van Maria, Maria
Salome, de moeder van de apostelen Johannes en Jacobus alsmede Lazarus
met zijn beide zusters, Maria Magdalena, Maximius, Sidonius en bovendien
Sara, de donkerhuidige dienares van de twee Maria's. Volgens de legende
zonk de boot tegen de verwachting in niet, maar transporteerde zijn
opvarenden op wonderbaarlijke wijze naar de kust van Zuid-Frankrijk,
voer tussen de klippen voor Les Saintes-Maries-dela-Mer door en meerde
daar af. Martha zou naar Tarascon zijn gegaan om het evangelie te
verkondigen, Maximius en Sidonius naar Aix, Lazarus naar Marseille en
Maria Magdalena naar de heilige grot van Sainte-Baume. Maria Jacobi en
Maria Salome zouden met hun dienares Sara zijn gebleven en later daar
zijn gestorven. In 1448 liet koning René de relieken zoeken die men hier
vervolgens aantrof en plechtig in reliekhouders bijzette. Toen kwam een
stroom bedevaartgangers op gang die eeuwenlang doorging. De kerk moest
worden vergroot, en de naam van het dorp die in de volksmond reeds lang
Les Saintes-Maries-de-la-Mer maar sinds de II de eeuw echter
Notre-Dame-de-la-Mer luidde, werd in de 18de eeuw officieel. In 1794
werden de relieken bij een aanval op de kerk gered en in 1797 in nieuwe
reliekhouders in de kapel boven het koor geplaatst.
Kerk
De klokkentoren heeft vijf klokken en drie spitse gevels. Wit afstekend
in de zon tegen een diepblauwe hemel ziet men hem vanaf de
zandverstuivingen rondom reeds van verre. De kerk is een uniek gebouw:
tegelijk pelgrimskerk, vluchtburcht en versterkte toren. Het
vestingachtige karakter wordt van buiten door het burchtidee
onderstreept. De tegenwoordige, eenbeukige kerk ontstond tussen 1165 en
1200. De reliekenverering nam dusdanig toe dat in de 14de en 15de eeuw
aan de oostzijde van de kerk een crypte moest worden bijgebouwd,
waardoor de twee meest oostelijke traveeën werden verhoogd en een opgang
moest worden aangebracht. Daarom werden er aan de westkant twee nieuwe
traveeën gebouwd (15de eeuw). Destijds werd ook de klokkentoren boven
het koor opgetrokken. De weertoren in het zuidwesten en de weergang op
de kerk, vanwaar men een prachtig uitzicht heeft, zijn beide 12de-eeuws.
Het middeleeuwse, donkere interieur en de met het aanbrengen van de
crypte samenhangende veranderingen benemen de toeschouwer het zicht op
de fraaie zuilkapitelen in de apsis
. Die werden uitgevoerd door
kunstenaars die blijkbaar ook aan de kloosterhof van de Saint-Trophime
in Arles of in de kathedraal van Nîmes hadden gewerkt.
In de derde
travee links bevindt zich in een nis de vaak gefotografeerde imitatie
van de boot met de twee Maria' s aan boord, die tijdens processies naar
het strand wordt gedragen. Eromheen staan ex voto's. In de travee ervoor
is een voorchristelijke altaarsteen te zien die oorspronkelijk in de
Mithrascultus dienst deed. De Michaëlskapel boven het koor met de
sarcofagen van de Maria' s is niet toegankelijk. De reliekschrijnen
worden slechts éénmaal per jaar, tijdens de bedevaart eind mei, aan met
bloemen getooide touwen neergelaten en aan het volk getoond.
In de crypte, waar de beenderen van de H.
Sara worden vereerd, staat haar beeld, voorzien van kostbare stoffen en
juwelen. Juist door haar eenvoud, door de duisternis, de wierooklucht én
de nog springlevende legende rond de heiligen gaat er van deze
kerkruimte een unieke atmosfeer uit. Deze houdt de bezoeker in haar ban
en laat hem de ontelbare, babbelende toeristen, de geparkeerde auto' s,
souvenirkraampjes, bedelaars en handelaren vergeten.
Op 24 en 25 mei, het feest van Maria Jacobi, vindt elk jaar een
bijzondere bedevaart plaats, waar zigeuners uit alle delen van Europa
naar toe trekken om hun beschermvrouwe, de H. Sara, te vereren. Zij
komen met hun woonwagens en laten zich door de toegestroomde
toeschouwers niet storen bij het vieren van hun eigen, heiligste
kerkelijke feest. Zij doen dat vervuld van grote toewijding, met
honderden, soms meters lange kaarsen op de plek waar de sarcofagen van
de HH. Maria's uit de bovenkapel worden neergelaten. Vervolgens dragen
zij het beeld van de H. Sara onder gezang en dans naar het strand. De
mannen die de figuur hoog boven zich houden, waden tot de borst in zee,
en een priester preekt en zegent de zee en de vissers vanuit een schip.
De stoet wordt geopend door Arlesiennes in hun mooie klederdracht en
begeleid door bereden ordebewakers. De dag erop worden beeld, schip en
de twee Maria's in een processie naar de zee gedragen. Het feest wordt
afgesloten met dans en een turbulent feestmaal van de zigeuners op het
strand.
Museum Baroncelli. In het voormalige raadhuis tussen de kerk en het
strand, te midden van vroegere vissershuisjes, cafés, marktkramen en
vlakgedekte vakantiehuizen, bevindt zich het museum dat Baroncelli
geschonken heeft. Deze vriend van F. Mistral fokte hier stieren en
paarden en ijverde met succes voor het behoud van deze streek. Opgezette
vogels laten iets van de lokale vogelsoorten zien; meubels, werktuigen
en ruitertoebehoren benadrukken het typische van de Camargue.
Omgeving
Twee km ten noorden van Les SaintesMaries-de-la-Mer, aan de N 570,
vlak aan de uitrit van het dorp, staat het wassenbeeldenmuseum Musée
du Boumian, met scènes uit het leven van de Camargue. Aan dezelfde
weg, na 2,5 km rechts, ligt het zeer bezienswaardige grote
ornithologische park, waarin vogels uit de Camargue deels vrij, deels
achter tralies en deels in volières leven. Direct daarnaast staat een
natuurwetenschappelijk informatiecentrum over de Camargue.
**
Uw accommodatie in Frankrijk kunt U goed
boeken via
Hotels/Appartementen/Frankrijk. Er zijn meer dan 11.000
hotels/appartementen online boekbaar. Laagste prijsgarantie, maximale
keuze, tevreden gasten, onpartijdige hotelbeoordelingen, uw taal wordt
altijd gesproken!
** Via
Hotels/Appartementen/Wereldwijd kunt u goed zoeken naar een
accommodatie in 92 landen.
▲