REIS DOOR KUNST EN
GESCHIEDENIS, naar overzicht dep.
Meuse, - naar regio
Lorraine
Pijl & boog
▲
Een Romaanse boog, een gotische pijl, enkele
centra van volkse vrome toewijding
Op een dag, ongetwijfeld vóór het jaar duizend,
horen een paar geïntrigeerde houthakkers hemelse muziek. In het bos
zien ze een omgehakte boom.
Tussen de wortels van de uitgerukte boomstronk
ontdekken ze een beeld van de Maria met Kind. Het nieuwtje gaat snel
rond en de plek Benoîte-Vaux wordt een tijdens de Middeleeuwen en ook
tegenwoordig nog veel bereisd pelgrimsoord. De zigeuners van Lotharingen
treffen elkaar hier gewoonlijk ieder jaar begin juni.
Van het kostbare beeld is vrijwel niets meer over:
alleen maar een hand die in recenter kunstwerk is gezet.
Avioth
Hier zijn
het herders die begin 12e eeuw een beeld van Maria met Kind
ontdekken. Ook deze plek wordt een pelgrimsoord, zelfs één van de
belangrijkste centra van de volkse vrome toewijding. Op deze plek
verrijst een prachtige basiliek, wat verrassend is op deze afgelegen
plaats. Deze kerk met een zeer ranke architectuur werd gebouwd tussen de
13e en de 16e eeuw. Het is een meesterwerk van de
gotiek.
De "Recevresse" ("ontvangster") daarentegen, een
regelrecht "stenen stuk kant" werd in laatgotische stijl gebouwd. De
binnenkant is echt heel bijzonder en van een zeldzame elegantie.
Opmerkelijk is een deambulatorium dat om het koor heen gaat en waarlangs
men in de kapellen komt. Hij is in stijl uit de Champagne, dat wil
zeggen gebouwd volgens modellen van gotische architectuur die men ook
ziet in de kerken en kathedralen in de Champagne.
De pelgrimstocht vindt elk jaar plaats op 16 juli.
Notre Dame basiliek in Avioth was een "Kerk
voor Uitstel": men kwam hier bidden voor doodgeboren kinderen in de hoop
op een wonder...
Voor de basiliek staat een opmerkelijk klein
laatgotisch bouwwerk dat uniek is in Frankrijk. Het gaat om de
"Recevresse", een echt stenen stuk kant, in laatgotische stijl, dat erg
lijkt op de relikwiehouders van de edelsmeden van de Middeleeuwen. Het
werk is zeshoekig, delicaat opengewerkt en was er voor om de pelgrims op
te vangen. De "Recevresse" die aan één kant open is, was er zeker voor
bestemd om hun offers in ontvangst
Mont-devant-Sassey
Op een helling aan de oevers van de Maas ligt
Mont-devant-Sassey. Het uitzicht is prachtig. De elegante spitsen
bovenop de torens van deze kerk geven de plek aan van één van de mooiste
monumenten van Romaanse kunst in de Meuse, samen met de kathedraal van
Verdun. De Hemelvaartskerk is gebouwd in de 11e en 12e
eeuw in blokken natuursteen. Binnen komt de enorme spiritualiteit
van dit tijdperk tot uiting. De Romaanse crypte met drie gewelfde
schepen wordt ondersteund door zuilen. Hierin staat een elegant beeld
van Maria uit de 12e eeuw.
De Romaanse en gedeeltelijk gotische kerk van
Montdevant-Sassey heeft aan de voorkant een bijzonder voorportaal, met
een poort die wordt opgeluisterd door een groep zeer expressieve
personages die zijn uitgehakt in veelkleurig steen.
Jeanne d'Arc & blokhuizen
▲
De heldendaden van Jeanne d’Arc, versterkte
kerken, burchten
Een jong herderinnetje van 16 jaar pakt
bezittingen en verlaat Domremy in de Vogezen. Het is 15 mei 1428. Zodra
ze in Vaucouleurs aankomt bij Robert de Baudricourt, om hem op de hoogte
te stellen van haar plannen: de koning van Frankrijk zijn legitimiteit
en macht teruggeven. Daarvoor vraagt ze zijn hulp. Als antwoord stuurt de trotse heer haar terug naar
haar schapen en geeft haar nog een oorvijg na! Maar Jeanne is dapper et
vastberaden. Ze zet door en vindt uiteindelijk met de hulp van de
dappere mensen in haar dorp een paard en een zwaard.
Het grote avontuur, de missie en de heldendaden van
de Maagd van Orléans zijn daarmee begonnen...
Ze begeeft zich naar Chinon en Reims, wordt de
heldin in de veldslagen aan de zijde van de verschrikkelijke Gilles de
Rais, bevrijdt Orléans en wordt martelares in een proces in Rouen
waarvan de uitspraak van tevoren vaststond. Ze eindigt op de
brandstapel.
Het Jeanne d'Arcmuseum
Alles in het schattige kleine stadje Vaucouleurs
herinnert aan Jeanne d 'Arc. Zo ook rond het museum dat is gewijd aan
afbeeldingen van Jeanne d'Arc, krijgsmaagd en martelares, wier tragische
lot al meer dan twee eeuwen lang een inspiratiebron vormt voor
schrijvers, artiesten en historici, In dit museum komen beurtelings aan
bod de biografie, de mythe en de afbeeldingen van Jeanne d'Arc (glas in
lood, beelden, posters, reclame).
Het bezoek aan het museum is de eerste etappe van
een rondrit ter ontdekking van het erfgoed van de stad. Andere
onderdelen hiervan zijn vooral de plekken die herinneren
aan de heldendaden van Jeanne d'Arc: de Porte de France (poort van
Frankrijk), de grafkelder van de Chapelle Castrale.
De oorlog tussen de Armagnacs en de door de
Engelsen ondersteunde Bourguignons duurt al bijna honderd jaar. Hij
vormt een afsluiting van de vooral in de Meuse bijzonder gewelddadige
Middeleeuwen, Deze streek werd namelijk begeerd door zowel de legers van
de Franse koning als die van het Duitse Keizerrijk.
In feite verlieten de krijgsheren door de hele
Middeleeuwen heen de muren van hun burchten zodra de lente terugkeerde
om tot de herfst oorlog te voeren. Tegenover deze voortdurende gevaren
bleef er voor de dorpsbewoners niet veel anders over dan hun toevlucht
te zoeken in de kerken. Ze versterkten ze met een toren met dikke muren,
waar het licht alleen door de schietgaten heen naar binnenviel, met daar
bovenop een rij kantelen en machicoulis. Gombervaux,
Gondrecourt-le-Chàteau, Morlaincourt en de Tour Valéran in
Lignyen-Barrois, waar de beroemde ridder Bayard page zou zijn geweest.
Ook Buzy is een bezoekje waard. Hier is in de kerk
nog een liggend beeld bewaard gebleven van de ridder van Lenoncourt dat
dateert uit de 16e eeuw.
Versterkte kerken
De versterkte kerken zorgen constant voor verrassingen. Zo is er
bijvoorbeeld de kerk in Vertuzey waar een machtige vierkante toren de
helft van het schip bedekt! En de kerk in Dagonville is gebouwd met
stenen die de wapenen van de Tempeliers dragen. In Ribeaucourt is de
klokkentoren voorzien van een machicoulis en een trappentoren met
kantelen. Saint-Pierreyillers werd versterkt in 1540. Opvallend is daar
de demonteerbare wenteltrap. De versterkte kerk in Génicourt-sur-Meuse
bezit fresco's uit de 16' eeuw, glas in loodramen en een door Ligier
Richier gebeeldhouwde "Kruisiging".
Blokhuizen
In oorlogstijd waren kantelen en machicoulis niet
voldoende. Op de klokkentorens werden dan houten verdedigingswerken
gebouwd. Deze noemde men blokhuizen. Ze dienden ertoe om de verdedigers
van de toren een schuilplaats te verstrekken, door hun bewegingen
onzichtbaar te maken voor de belegeraars. Deze verdedigingswerken waren
uiteraard kwetsbaar en slecht bestand tegen vuur. Er zijn er maar weinig
tot vandaag de dag overgebleven.
De kerk van Dugny-sur-Meuse, dat een prachtig
voorbeeld is van Romaanse architectuur, heeft nog steeds zijn blokhuis.
Er zijn er ook nog in Woël en Pareid.
Onder het dak van de kerk van Saint-Pierrevillers
is een permanente tentoonstelling te bezichtigen met als thema
versterkte kerken, opgezet door het Departementale behoud van de Musea van de Meuse.
Ligier Richier & de Spaanse Renaissance
▲
Het werk van de beeldhouwer Ligier Richier en de
Spaanse stad in Marville
Michelangelo, de beroemdste van alle kunstenaars
uit de Renaissance, kwam op weg naar Parijs langs de Maasoevers, waar
hij even uitrustte. In een nabij gelegen weiland zag hij opeens een
jonge koeienherder, die, gewapend met een zakmes, helemaal opging in het
beeldhouwen vaneen simpel stuk hout. De grote meester werd enthousiast
van de handigheid van de jonge herder. Hij voorspelde hem een grote
toekomst en vroeg hem naar zijn naam: Ligier Richier...
Dit is maar een legende. In werkelijkheid ondernam Ligier Richier een
reis van een paar jaar naar Italië om zijn vak te leren. Teruggekomen in
Saint-Mihiel, waar hij rond 1500 was geboren, richtte hij zijn atelier
op en profiteerde van opdrachten van rijke kooplui en vaklieden uit deze
welvarende stad. In Saint-Mihiel zijn overigens de belangrijkste
bouwwerken uit de Renaissance bewaard gebleven. Men vindt hier twee
werken uit de latere periode van de kunstenaar, namelijk "de Onmacht van
Maria" en "het Skelet", dat rijk is aan levensgrote personages die ons
laten delen in hun emoties. Het diep menselijke wezen van het werk van
Ligier Richier komt hier op zijn mooist tot uitdrukking.
In Bar-Je-Duc,
waar in de hooggelegen stad een prachtig geheel van gebouwen in
Renaissancestijl bewaard is gebleven, net als in Saint-Mihiel, vond
Ligier Richier de mecenassen die hem in staat stelden zich te laten
gelden als een van de belangrijkste beeldhouwers van de Franse
Renaissance. De opdrachten stroomden vanuit de hele Meuse toe. Zijn werken kunnen worden bewonderd in
Hattonchatel, Etain en Génicourt-sur-Meuse.
Bij gebrek aan marmer, dat niet in de regio voorkwam, gebruikte Ligier
Richier steen, namelijk het befaamde fijnkorrelige kalksteen, zoals dat
voorkwam in de groeven van Euville; dit is in het bijzonder gebruikt
voor de bouw van de Parijse Opera.
Ligier Richier bewerkte ook hout. "Christus en de
twee moordenaars" in Bar-le-Duc getuigt hiervan, hoewel dit polychroom
is, dat wil zeggen dat het met kleuren is ingesmeerd. Om marmer te
imiteren, begon Ligier Richier met het maken van het beeld in
fijnkorrelig steen. Dit bedekte hij vervolgens met een waslaag, waardoor
het beeld er glad en glanzend uit ging zien. Het beroemde "Skelet" in
Bar-le-Duc is het meest indrukwekkende voorbeeld van de toepassing van
deze techniek. Het stelt het half vergane skelet van René de Chalon
voor, drie jaar na diens dood.
De 16e eeuw was het tijdperk van Karel
V, de formidabele stichter van een heel rijk: "Een rijk waarin de zon
nooit ondergaat..."
In heel Europa hebben de Spaanse legers
bijgedragen aan zijn veroveringen, hier en daar gevolgd door
kolonisten. Zo hebben zich Spanjaarden gevestigd in
Marville.
U moet absoluut gaan slenteren door de straten van
Marville om de sfeer uit die perioden terug te vinden. Op elke
straathoek, op elke deurdrempel valt er wel weer iets verrassends en
spannends te ontdekken. De woonhuizen uit de Spaanse Renaissance die in
de stad bewaard zijn gebleven zijn geweldig, rijk gedecoreerd met
beelden en basreliëfs waarin een hele menigte pittoreske personages,
vaak afkomstig uit de Griekse of Romeinse mythologie, voor leven zorgt.
De Saint-Hilairekerk en het kerkhof hebben nog
andere verrassingen voor ons in petto, en niet de minste! Ze vormen een
fabelachtig museum van graven met daarop verbazingwekkende en
ontroerende beeldhouwkunst. Dit draagt bij aan het begrip van de
dodencultus vanaf de Middeleeuwen tot aan de periode van de barok.
Montmédy & Commercy
▲
Een citadel van Vauban,de pracht en praal van de
goede koning Stanislas
Paul-Emile Debraux, de auteur van "Fanfan, la
Tulipe", werd geboren in Ancerville. In de tijd van "oorlog in kant"
weerspiegelde deze schelmse en geestige romanheld goed hoe het was in
de 17e eeuwen de Verlichting, toen men heen en weer werd geslingerd
tussen kracht en genoegens, de wreedheid van de oorlog en de pracht en
praal van het kasteelleven.
De citadel van Montmédy
De door Karel V gebouwde en verdedigde citadel van
Montmédy is omgebouwd door Vauban. Het indrukwekkende en geheel bewaard
gebleven bouwwerk toont de doeltreffendheid van een grote militaire
ingenieur en architect. In de 19e eeuw werd het nog verder
verbeterd door Serré de Rivières.
In het Museum voor militaire architectuur in
Montmédy is er een verzameling documentatie en vooral maquettes, van
meer dan 200 locaties en vestingen. Deze reis door de eeuwen heen levert
een grote bijdrage aan het begrijpen van de ontwikkelingen in de
krijgskunst en kunst van het bouwen van verdedigingswerken.
Het kasteel Commercy
Van de oorspronkelijke vesting van de jonkers van
Commercy resten slechts de onderdelen van de buitenmuur, die aan het
eind van de 17e eeuw opnieuw werden gebruikt als grondmuur
van een prinselijke woning. De werkzaamheden werden gestart door de
laatste jonker, de Kardinaal van Retz, die door Lodewijk XIV naar zijn
landerijen was verbannen. Hier heeft hij zijn "Mémoires" geschreven die
hem beroemd hebben gemaakt.
De Prins van Vaudémont is de ware stichter van het
kasteel van Commercy. Hij kende de Hertog van Orléans goed, en gaf
opdracht aan diens architecten Germain Boffrand en Nicolas Dorbay, die
het kasteel zijn huidig uiterlijk hebben gegeven. Ook bedacht hij dat
hij het kasteel in de stad kon laten overlopen, met het "Fer-à-Cheval"
(hoefijzer) en de Avenue Stanislas. De koning van Polen heeft hier de
twee zijvleugels aan laten toevoegen.
De gevel van het Keramiek- en Ivoormuseum,
is geïnspireerd op de door Héré voor Stanislas ontworpen "Watervlinder". Deze roept de pracht en
praal van het prinselijk leven in Commercy terug in herinnering. Het
Museum toont één van de grootste openbare collecties Europees en
Aziatisch ivoor uit de 19e eeuw (gebruiks- en
cultuurvoorwerpen, decoratieve beelden) en aardewerk en porselein uit de
18e en 19e eeuw.
Lodewijk XVI & Varennes
▲
Een cruciale gebeurtenis midden in de Franse
revolutie
Op 21 juni 1791 wist de Franse koning Lodewijk XVI zich geen raad
meer. Hoewel hij lange tijd als een goede koning en een handige
slotenmaker was beschouwd en op aanraden van Parmentier stuwende kracht
achter de aardappel was geweest, werd hij al twee jaar in de greep
gehouden door gebeurtenissen die hij niet bevatte: de Franse
Revolutie...
De koning is gevlucht! Na een onprettige en
angstige reis komt hij in Sainte-Ménéhould, aan de drempel van de
Argonne. Tot op dat moment heeft niemand hem herkend, hoewel zijn
profiel, dat zo kenmerkend is voor de Bourbons, toch op alle munten van
het koninkrijk staat gegraveerd...
De stop in Sainte-Ménéhould wordt hem dus
fataal...
De burger Drouet heeft de koning herkend: spoorslags steekt hij via
afstekertjes de Argonne over. Als hij rond elf uur 's avonds in de stad
aankomt, slaat hij alarm.
Drouet, die,wordt vergezeld door Guillaume, een districtsambtenaar, vier
man van de nationale garde en vreemd genoeg twee buitenlanders, wacht
vastberaden op Lodewijk XVI De koets van de koning wordt aangehouden,
precies voor de Tour de I'Horloge.
Controle van de valse paspoorten, verhoor, de
koninklijke familie wordt kort daarop meegenomen naar het huis van
kruidenier Sauce, officier van justitie van de gemeente. Zij brengt
hier een moeilijke nacht door. De enige hoop van de koning zijn de
troepen van Bouillé, die hem zouden kunnen komen bevrijden...
De inwoners van Varennes bewaken hem echter goed,
een bewijs van moed en vastberadenheid. Na het luiden van de alarmklok
komen de mannen van de nationale garde om hun versterking te bieden.
De volgende dag is het 22 juni 1791, en het decreet
van het parlement, de Assemblée Nationale, dat de arrestatie van de
koning en zijn terugkeer naar Parijs beveelt, komt aan in Varennes.
Lodewijk XVI heeft alle geloofwaardigheid verloren.
De overheersing van de Terreur is nabij en de
koning wordt onthoofd. Dit is het einde van de monarchie.
In het bos rond Varennes is er echter nog een koning over: de Koning van
de Argonne.
Dit is een eerbiedwaardige en indrukwekkende eik,
waarvan de stam een omvang van bijna vijf meter heeft...
Kastelen & Sprookjes
▲
Dromen van herenhuizen, weelderige kastelen
Doornroosje heeft in de Meuse haar prins gevonden.
In Thillombois om precies te zijn!
Dit wonderschone kasteel is gebouwd in de 16e
eeuw. Na uitbreiding in de 17e eeuw wordt het in 1825 en dan
nog eens in 1875 gerestaureerd en verbouwd. Het bestaat uit een centraal
hoofdgebouw dat wordt verlevendigd door een vierkante toren en
veraangenaamd door bordessen met balustrades die uittorenen boven een
prachtig park. Een monumentale poort, waar op het fronton een
gebeeldhouwd paard te zien is, leidt naar het voorplein, dat een
krachtige indruk achterlaat.
Het kasteel van Jeand'Heurs
Zie hier het kasteel van Jeand'Heurs, in het gebied
van Lisle-en-Rigault.
Oorspronkelijk was dit een abdij van de
Premonstratenzers, Hiervan zijn de grote kloostergang, de cellen van de
monniken en de kapittelzaal nog over.
In de 18e eeuw wordt het een fonkelende
woning, naar evenbeeld van het hek van de grote eretrap die wordt toegeschreven aan Jean
Lamour, de smid van het Stanislasplein in Nancy. Het kasteel van
Jeand'Heurs is een luxe verblijf, dat beschikt over opvallende
bijgebouwen: monumentale paardenstallen, kassen en een oranjerie.
Renaissancekasteel de la Varenne in Haironville
Dit is een elegant landgoed in een groot park waar
de Saulx doorheen stroomt en dat is ontworpen met terrassen voor beter
uitzicht over het omliggende platteland.
De opzet ervan werd tijdens de klassieke periode
veranderd door het doorbreken van de gevel en verbouwingen.
Binnen een mooi Renaissance cassetteplafond, een
trap in Franse stijl en een opeenvolging van vertrekken met
lambrisering.
Het kasteel van Hattonchátel
De bisschop Hatton (847 - 870) liet een vesting
bouwen op het voorgebergte boven de v/akte van Woevre tussen Verdun en
Pont-à-Mousson, waar al sinds het Karolingische tijdperk een
bisschoppelijke residentie was.
Het middeleeuwse kasteel werd in WO I verwoest. Een
Amerikaanse liet toen een groot landgoed herbouwen: een gotisch
fantasiekasteel waarin nieuwe elementen worden gepaard aan het
hergebruik van de bestaande architectuur.
De overblijfselen van de voormalige vestingwerken
kunnen nog worden bezichtigd.
Renaissancekasteel van Montbras
Een groot en origineel verblijf dat in bezit was
van de familie des Salles. Zijn hoofdgevel, die bestaat uit ritmische
traveeën die zorgen voor een afwisseling van ramen en nissen tussen
boven elkaar geplaatste pilasters, doet ondubbelzinnig denken aan de
architectuur van het beroemde Franse renaissancekasteel van
Ancy-le-Franc. Van het zeer originele huis zijn het ontwerp en de twee
versterkte paviljoenen bewaard gebleven.
Thillombois, Jeand'Heurs en Montbras zijn ware sprookjes kastelen.
In de Meuse vallen er nog veel andere, minder
kostbare en meer bescheiden landhuizen te ontdekken, die echter zijn voorzien van een schat
aan kunst en geschiedenis.
Zo is het er het kasteel van Ville-sur-Saulx,
dat uit 1533 stamt en in de 18' eeuw ingrijpend werd verbouwd. Verder
ook het kasteel van Bazincourt, waar de overgang van Middeleeuwen
naar Renaissance in een mooie harmonie gestalte heeft gekregen.
Deze prachtige landhuizen zijn niet regelmatig voor
publiek geopend Het is wenselijk eerst contact op te nemen met de
plaatselijke VVV om te informeren naar de bezoekmogelijkheden.
Herinneren & gedenken Het Nationaal Kerkhof Forestière in Lachalande
▲
Citadellen van herinnering en plekken van stilte
De Franse soldaat van WO I heeft met zijn
hemelsblauwe uniform, helm en baard en pijp in de mond, gewapend met
geweer en bajonet, de voeten gehuld in beenwindsels en 'baggerend door
de modder van de loopgraven met de blik op de blauwe lijn van de Vogezen
gericht, de nostalgie van een duidelijk sympathieke persoonlijkheid in
ons geheugen geprent en een pijnlijke herinnering achtergelaten van
enorme opoffering,
Deze heldhaftige frontsoldaat, bekleed met brons
of steen, siert de monumenten voor de doden van alle dorpen en steden
door heel Frankrijk.
In de Argonne, in Verdun en overal in het gebied
van de Meuse heerst er bij de monumenten een respectvolle stilte te
zijner nagedachtenis.
Ze bewaren de herinnering aan de honderdduizenden
mannen die hier hebben gevochten en vreselijk hebben geleden ter
verdediging van hun land, hun idealen en hun vrijheid, ongeacht of ze nu
Frans, Amerikaans of Duits waren.
In Douaumont, op de heuvels van Monifaucon en
Montsec, in Vauquois en Les Eparges bewijzen indrukwekkende monumenten,
stil en ontroerend, hen de laatste eer.
Vaderlandslievende glas in loodramen
In de jaren die volgden op de Eerste Wereldoorlog
ontwikkelt zich een cultus van souvenirs. Dit voornamelijk burgerlijke
eerbetoon komt tot uiting in de creatie van glas in loodramen in veel
kerken ter nagedachtenis aan de opoffering van de voor Frankrijk
gevallen soldaten. Op directe wijze of meer in een toespeling wordt de
opoffering voor het vaderland gepresenteerd als een garantie op een
toegang naar de eeuwigheid. Jezus Christus, de Maagd Maria, heiligen en
engelen staan naast een stervende soldaat ten bewijze van deze
fundamentele zekerheid. Deze glas in loodramen hebben veel artiesten op
de been gebracht, waaronder enkele zeer beroemde, zoals Jacques Grüber
en de schilder Georges Desvallières, maker van de glas in loodramen van
de militaire grafkelder van Douaumont, en andere die minder bekend
waren, voornamelijk meesterglasmakers uit de streek.
Deze glas in lood ramen ter nagedachtenis werden in
hoog tempo gemaakt, wat soms een zekere uniformiteit of de toevlucht
tot industriële series tot gevolg had. Ze getuigen van het diepe trauma
dat de oorlog heeft achtergelaten op alle gebieden van de collectieve
psychologie.
Het Amerikaanse kerkhof van
Romagne-sousMontfaucon
Dit Amerikaanse kerkhof is het grootste in heel
Europa. Deze indrukwekkende dodenakker van 52 ha is in bezit van de USA
en bevat 14 256 graven met een wit marmeren kruis.
Wasplaatsen & fonteinen
▲
De Meuse heeft als weinig andere departementen in
Frankrijk in de 19e eeuw een grote golf meegemaakt in het
installeren van voorzieningen op het platteland.
Ook tegenwoordig nog zijn er wasplaatsen,
fonteinen, speciale bekkens voor het wassen van werkpaarden en bruggen
die cultuurhistorisch gezien erg interessant zijn.
De openbare wasplaatsen
De architectonische en technische verscheidenheid
van de wasplaatsen die in de meeste dorpen in de Meuse voorkomen,
getuigen van de verbeeldingskracht van de ontwerpers en de kennis van de
toenmalige vaklieden, die tegemoet moesten komen aan de eisen van een
innoverende architectuur, waarin natuursteen, hout en metaal uit de in
Lotharingen opkomende metaalindustrie samenkwamen.
Deze kleine gebouwen onderscheiden zich duidelijk
van de plaatselijke boerenarchitectuur en ontlenen hun vorm en
ornamenten aan de antieke terminologie (Grieks, Romeins, Egyptisch) dat
in de 19e eeuw in Parijs in de mode was.
Ze zijn neergezet langs waterlopen, met afneembare
onderkant of trapsgewijs om zich aan het waterpeil van de rivier aan te passen, of worden
gevoed door het aftappen van een soms ver weggelegen bron. Ze zijn af en
toe uitgerust met elementen voor meer comfort van de wasvrouwen zoals
bankjes, afdruiprekken, luiken, schoorstenen, latrines en zelfs in
bepaalde gevallen een kleine kapel.
Het frisse klaterende water van de wasplaatsen en fonteinen geeft veel
extra charme aan het pittoreske karakter van de dorpen in de Meuse.
Sommige bronnen fonteinen zijn echt heel bijzonder, met hun monumentale
beeldhouwwerken:
* de Déo in Mauvages, een extravagante fontein met
zuilen en zijn Egyptische god;
* de wasplaats met fontein in Houdelaincourt met
zuilen, dolfijnen en gebeeldhouwde koordwerken;
* de fontein van Villotte-devant-Louppy met zijn
levensgrote stenen rund;
* het washuis van Sauvigny met zijn liggende
nimfen;
* de fontein van Lacroix-sur-Meuse met zijn
kariatiden, zuilen in menselijke vorm ;
* Andernay en zijn Neptunusfontein.
Typische huizen
▲
De geest van de dorpen van de Meuse
De dorpen in de Meuse zijn, zoals het merendeel van
de dorpen in Lotharingen, lintdorpen. De gevels langs de straat volgen
elkaar op, regelmatig geaccentueerd door de grote schuurpoorten die zo
typisch Lotharings zijn.
De massa van de zwak aflopende daken, - bedekt met holle dakpannen die
ook wel "laarsschacht" worden genoemd, gaat tot heel laag aan de
achterkant van de huizen door, waardoor de dorpen in het landschap een
heel compact beeld krijgen, Tussen de straat en de huizen was een stuk
onbebouwd gelaten, de "usoir".
Dit was uitsluitend bestemd voor de opslag van mest
en zo een echte barometer voor de landbouwactiviteit.
Tegenwoordig bestaat het nog steeds in de vorm van
een groenstrook.
De huizen op het platteland
De traditionele huizen in de Meuse zijn heel diep
en opgedeeld in drie gedeelten (woonhuis, stal, schuur). Ze werden
gebouwd voor een exploitatie met enkele paarden en zo ongeveer een dozijn koeien. De kozijnen en deurposten van
kalksteen benadrukken ramen en deuren en vooral de schuurdeuren die ook
wel karrenpoort werden genoemd, met een gewelfde of rechte bovendrempel.
De openingen aan de voorkant hebben geen
versiering, aangezien de boer niet hield van uiterlijk vertoon en daar
ook nauwelijks het geld voor had. De dorpen krijgen door de doorlopende
maar door inhammen en uitsteeksels opgeluisterde rijen, de regelmaat van
de dakgoten en de welvingen van de grote poorten een indrukwekkende
samenhang.
**
Uw accommodatie in Frankrijk kunt U goed
boeken via
Hotels/Appartementen/Frankrijk. Er zijn meer dan 11.000
hotels/appartementen online boekbaar. Laagste prijsgarantie, maximale
keuze, tevreden gasten, onpartijdige hotelbeoordelingen, uw taal wordt
altijd gesproken!
** Via
Hotels/Appartementen/Wereldwijd kunt u goed zoeken naar een
accommodatie in 92 landen.
** Zie ook onze
boeken pagina eens.
** Hoe maak ik een
printversie van de pagina"?
** Door Tekengrootte
te wijzigen
kunt u de leesbaarheid van de tekst
sterk verbeteren.
▲