Straatsburg,  Strasbourg of Strassburg is de  hoofdstad van de  regio Alsace of Elzas en van het departement Bas-Rhin, aan de monding van de Ill in de Rijn, die hier de grens vormt met Duitsland, voorts aan het Marne-Rijnkanaal en het Rhône-Rijnkanaal.
Als economisch en geestelijk centrum is deze levendige stad zowel van nationale als van internationale betekenis. Zij beschikt over een belangrijke haven (basis van de Rijnvloot ), een universiteit en is de zetel van de Raad van Europa. De stad heeft zich ver buiten de armen van de Ill, waar haar historische kern ligt, uitgebreid. Aan de rand van de stad ontstonden gebouwen van beton, maar de oude stadskern bleef bewaard, werd voorbeeldig gerestaureerd en door middel van voetgangerszones beter toegankelijk gemaakt.
Voor Straatsburg
was de prachtige kathedraal eeuwenlang het symbool. De enerzijds traditionele, anderzijds vooruitstrevende stad, met haar culturele en muzikale manifestaties en musea, heeft de pittoreske sfeer en verschillende elementen van haar historisch verleden bewaard: vakwerkbouw, smeedijzerwerk, burgerlijke en aristocratische architectuur. Straatsburg heeft invloed ondergaan van het Rijnland, het Île-de-France, de Elzassische renaissance, Versailles en de Franse 18de eeuw, de Duitse stedenbouw en de 20ste eeuw. De stad weigerde bouwplannen van Le Corbusier, maar richtte in recente tijd enkele interessante gebouwen op (zoals de nieuwe synagoge). Deze kunnen echter niet de minder gelukkige nieuwbouwprojecten, die voor een belangrijk deel evenwel ver buiten het centrum liggen, doen vergeten.
Geschiedenis
Als belangrijk kruispunt van natuurlijke water- en landwegen was Straatsburg al in het bronzen tijdperk een menselijke nederzetting. De Kelten en later de Romeinen vestigden zich hier en Argentoratum werd een belangrijk militair en bestuurscentrum, dat talrijke keren verwoest en opgegeven werd. Stratiburgum, de stad der straten, ontstond in de Frankische tijd op de ruïnes van de antieke stad en ging van graven op bisschoppen over. Het ontwikkelde zich rondom een Karolingische (later romaanse) kathedraal en ontving de keizer van het Heilige Roomse Rijk en de heilige Bernardus. De welstand verschafte de burgers bepaalde privileges en vrijheden; zij onttrokken zich aan de kerkelijke heerschappij en namen van de bisschop talrijke bevoegdheden over (vooral ook het toezicht op de bouw van de Notre-Dame). Eerst domineerden de aristocraten, later de kooplui en de ambachtslieden. Straatsburg kreeg de status van een vrije stad en verwierf het recht zich te laten besturen als een republiek (de gilden kozen de schepenen; dezen vormden de Raden).
Als centrum van de Rijnlandse mystiek
in de 14de eeuwen met een open oog voor technische en intellectuele vernieuwingen, werd Straatsburg snel voor de Reformatie gewonnen. Maar verzwakt door religieuze strijd en de Dertigjarige Oorlog, verloor de stad weer aan betekenis. Zij kwam aan Frankrijk, werd door intendanten bestuurd, bereikte in de 18de eeuw een nieuwe bloeiperiode en kreeg te maken met de onlusten van de Revolutie (Rouget de L'Isle componeerde hier de Marseillaise). Van 1870 tot november 1918 behoorden Straatsburg en de Elzas bij Duitsland. In 1939 kwam de stad, na evacuatie van de bevolking, opnieuw bij Duitsland. De stad werd gebombardeerd en in november 1944 bevrijd. Sinds 1949 is zij de zetel van de Raad van Europa, waarna zij zich enorm uitbreidde.
KATHEDRAAL
De kerk, met haar unieke silhouet, haar spitse toren en fijntjes bewerkte façade, verenigt in zich de Rijnlandse traditie, de nieuwe gotiek van het Île-de-France en eigen originaliteit. De grootse basiliek uit de 11de eeuw werd herbouwd vanaf de 12de eeuw; vanaf de 13de eeuw dringt de gotiek door, dank zij de in het Île-de-France gevormde ambachtslieden. De westelijke façade, met name het werk van Erwin von Steinbach, werd tussen 1284 en 1365 tot stand gebracht. Volgens plannen van de bouwmeester van de Münsterkerk in Ulm werd in 1439 de spitse toren voltooid. In de 19de eeuw ondernam Gustave Klotz een restauratie, die echter mislukte. De Oeuvre de Notre-Dame' (bouwloods) is verantwoordelijk voor de financiering en het onderhoud van de kathedraal.
De façade
aan de westzijde werd gedeeltelijk uitgevoerd volgens het 'Plan B' dat door de Oeuvre Notre-Dame bewaard wordt. In tegenstelling tot traditionele façades, geeft zij niet de structuur van het gebouw weer, maar werd zij opgevat als een op zichzelf staand decor. Zij wordt gekenmerkt door rijk versierde portalen, luchtig boogwerk (vrij van de achterliggende muren) en door het zeer fraaie roosvenster, bestaande uit zestien straalsgewijs geplaatste 'bloembladeren'. De iconografie van de portalen uit de late 13de eeuw wordt toegeschreven aan Albert Le Grand. Het middenportaal, met beelden van reliëfs uit verschillende perioden, heeft een timpaan met vier registers (de eerste drie dateren uit de 13de eeuw, de bovenste is modern). De sculpturen in de bogen dateren uit de 19de eeuw; de middeleeuwse werden tijdens de Revolutie verwoest. Op het rechterportaal is de geschiedenis van de wijze en dwaze Maagden uitgebeeld (enkele beelden zijn kopieën). Op het linkerportaal zijn de deugden te zien die de ondeugden overwinnen (14de eeuw). Het bovenste platform, vanwaar men een prachtig uitzicht over Straatsburg heeft, draagt een zeer fijn bewerkte, open torenspits, die bijna zo hoog is als die in Rouen. Langs de zijbeuken werden in de 18de eeuw gesloten neogotische galerijen opgetrokken, om de winkeltjes te verbergen die tegen de kathedraal waren aangebouwd.
Het Portail de l'Horloge
aan de zuidzijde is het oudste portaal van de kerk. Het dateert uit de 13de eeuwen bestaat uit twee gekoppelde romaanse portalen waartussen een beeld van Salomon is geplaatst. Links en rechts bevinden zich kopieën van figuren die de Synagoge (met geblinddoekte ogen) en de Zegevierende Kerk voorstellen. In het timpaan boven de linkerdeur een prachtige, Byzantijns beïnvloede voorstelling van de dood van Maria (ca. 1225).
Het Portail Saint-Laurent
aan de noordzijde dateert uit de 15de eeuw. Het werd ingrijpend gerestaureerd en is voorzien van een reconstructie (19de eeuw) van het martyrium van de heilige Laurentius; aan weerszijden staan kopieën van beelden die zich in het Musée de Euvre Notre-Dame bevinden.
De kathedraal is 103 m lang en heeft de vorm (plattegrond) van een Latijns kruis. Het door brede zijbeuken ge­flankeerde schip heeft drie verdiepin­gen en beschikt over opvallend mooie vensters uit de 13de en de 14de eeuw (in het noordelijke zijschip: keizers en vorsten van het Heilige Roomse Rijk). De gedetailleerd bewerkte preekstoel, voorzien van nissen en beelden, werd in 1485 gemaakt door Hans Hammer voor de grote predikant Geiler von Kaysersberg. De orgelkast uit het einde van de 15de eeuw rust op een doorhangende sluitsteen die zeer fraai gebeeldhouwd is.
De Chapelle Sainte-Cathérine (ca. 1340)
ligt aan de zuidzijde naast het transept. Behalve zeer fraaie 14de­eeuwse vensters, bevat de kapel een reliëf: de Dood van Maria (1480). In het midden van de rechter transeptarm staat de Pilier des Anges (of: de Pilier du Jugement Dernier; met voorstellingen van de evangelisten, engelen die op trompetten blazen en Christus als rechter. Dit prachtige werk is gemaakt door een anonieme kunstenaar die uitstekend op de hoogte moet zijn geweest van de sculptuur in Chartres (13de eeuw). Leunend op de balustrade van de zangers tribune, bekijkt een mannetje van steen deze unieke pijler; wellicht is het een zelfportret van een van de architecten (1495).
De kast van het Horloge Astronomique
dateert hoofdzakelijk uit de 16de eeuw, het mechanisme werd in 1838 vernieuwd. Het loopt een halfuur achter (het geeft twaalf slagen om 12.30 uur), beschikt over een eeuwigdurende kalender en is versierd met talrijke figuren. Links naast het Horloge een glazen raam uit de 13de eeuw met een reusachtige Christoffelfiguur. Het transept staat in verbinding met de Chapelle Saint-André uit het eind van de 12de eeuw; van daaruit bereikt men de kruisgang (vensters uit de 14de en de 15de eeuw, afkomstig uit de voormalige dominicanenkerk: beeldhouwwerk, religieuze voorwerpen, tapijten).
Het koor
is gebouwd boven een crypte die vermoedelijk dateert uit het begin van de Ede eeuw. De koorruimte scheidt de twee transeptarmen. De bogen en de schilderingen in het koor zijn modern. In de apsis een venster van Max Ingrand, dat in 1956 werd gefinancierd door de Raad van Europa: een voorstelling van de Heilige Maagd, beschermvrouwe van Straatsburg. Aan beide zijden van de trap naar het koor altaren met triptieken (16de eeuw).
De noordelijke transeptarm
werd verbouwd en tussen 1220 en 1225 voltooid en bevat enkele fragmenten van de oorspronkelijke basiliek, alsmede een monumentale nis (ca. 1200). Hierin staat een prachtige gebeeldhouwde laatgotische doopvont van Jodoque Dotzinger (1453). In het midden van de transeptarm staat de reusachtige beeldengroep Christus op de Olijfberg (eind 15de eeuw). Dit gedeelte van het transept staat in verbinding met de Chapelle Saint-Jean-Baptiste, die in 1230 werd gebouwd: het grafmonument van de aartsbisschop Conrad de Lichtenberg.
Zie voor afbeeldingen: Cathdrale+Notre-Dame=Google+zoeken
Plein voor de kathedraal
Voor de kathedraal staat het bekende vakwerkhuis met de Pharmacie du Cerf van 1268; begane grond in steen uitgevoerd. Links van de kathedraal staat het prachtige Maison Kammerzell, eigendom van de Oeuvre de Notre­Dame, dat als restaurant in gebruik is. Het draagt de naam van een vroegere eigenaar en dateert, wat de begane grond betreft, uit 1467; de overige verdiepingen kwamen in de l6de eeuw tot stand. Veel beeldhouwwerk aan de gevel, wandschilderingen in de vertrekken (ca. 1910). In de buurt staan nog andere oude gebouwen, met name in de Rue Mercière (gebouwen uit de 16de en de 17 de eeuw), in de Rue du Maroquin (maroquin betekende vroeger schoenmaker), de Place de la Grande-Boucherie en de Place du Marché-aux-cochons-de-lait. Het voormalige jezuïetencollege (18de eeuw) sluit de Place du Chateau af, waarop het Musée de Oeuvre Notre-Dame en het Musée de Rohan staan.
Oeuvre Notre-Dame
Een bezoek aan dit museum is niet te scheiden van een bezichtiging van de kathedraal, waarvan de bouw ook nu nog door het Oeuvre wordt gefinancierd (deze bouwloods heeft talrijke bezittingen). Het mooie Musée de l'Oeuvre de Notre­Dame is ondergebracht in een gebouwencomplex uit de middeleeuwen en de renaissance. Het linkergedeelte (trapgevel) dateert uit de l4de eeuw, de rechtervleugel (gevel met voluten) stamt uit het eind van de l6de eeuw. Ook het voormalige Hôtel du Cerf uit de l4de eeuw behoort tot dit complex, evenals enkele van elders overgebrachte en gerestaureerde vakwerkhuizen. In de vestibule bevindt zich een originele wenteltrap in renaissancestijl. Het museum herinnert voortdurend aan de kathedraal, zonder uitsluitend aan haar gewijd te zijn. Het beschikt over een van de oudst bekende glasramen, de Tête de Christ de Wissembourg uit de 11de eeuw. Het bezit ook mooi glaswerk, keramiek, tapijten, prachtig goudsmeedwerk, l5de­eeuwse sculptuur (Rijnlands), schilderijen, een mooi stuk van Konrad Witz (de Heilige Catharina en Magdalena), miniaturen, Elzassische meubelen. Voorts staan er enkele originele beelden uit de kathedraal opgesteld, waaronder de Synagoge, de Zegevierende Kerk (1230) en de Wereldvorst die de maagden verleidt (van het rechterportaal van de westelijke façade). Ook de ontwerpen van de middeleeuwse bouwmeesters zijn te bezichtigen.
Belangrijkste kerken
Saint-Thomas:
deze gotische kerk, hoofdzakelijk gebouwd in de 13de en de l4de eeuw, maakt een strenge, slanke indruk. In de apsis staat het grafmonument van maarschalk Maurits van Saksen, een werk van Jean-Baptiste Pigalle (1776). In een andere kapel bevindt zich het graf van bisschop Adeloch, de sarcofaag is op ongeveer 1130 te dateren.
Saint-Pierre-le-Vieux
wordt zowel door katholieken als door protestanten gebruikt. De kerk dateert uit het begin van de 13de eeuw, het belangrijkste werk werd in de 15de eeuw voltooid. Gebeeldhouwde velden uit 1501, schilderingen uit de late 15de eeuw (scènes uit het lijdensverhaal).
Saint-Pierre-le-Jeune:
dit aan het begin van de Reformatie door de protestanten overgenomen gebouw dateert uit de 12de en 13de eeuw (koor) en de 14de eeuw (schip). Mooi oksaal uit het begin van de 14de eeuw, in 1620 beschilderd. Moderne kruisgang met fragmenten uit de 11de eeuw.
La Petite France en de Ponts Couverts
Tussen de kerk Saint-Thomas en de Ponts Couverts (overdekte bruggen) woonden in de stadswijk La Petite France de vissers, de leerlooiers en andere ambachtslieden. Er staan schilderachtige, goed gerestaureerde huizen, vaak gekenmerkt door de Elzassische renaissance. Tot de meest typische gebouwen behoort het Maison des Tanneurs (1572, nu een restaurant gewijd aan de regionale keuken).
Ponts Couverts (een serie van drie bruggen) hebben wel hun naam behouden maar zijn in 1784 hun afdekking kwijtgeraakt. Zij overspannen de III en worden bewaakt door de massieve torens van de voormalige verdedigingswallen (14de eeuw).,De Barrage Vauban of de Grande Ecluse, met gezicht op de bruggen, werd gebouwd volgens plannen van de beroemde militaire architect. Zij beheerste de toegang tot de stad en kon het zuidelijke gedeelte onder water zetten.
Pleinen
Place Kléber
Generaal Kléber werd in 1753 in Straatsburg geboren en aan de voet van zijn standbeeld begraven. Het monument is een werk van de plaatselijke steenhouwer Philippe Grass (1840). Dit door Jacques. François Blonde! onder Lodewijk XV geconcipieerde plein is nu helaas misvormd. Het gebouw Aubette, opgetrokken in 1765, brandde in 1870 af, tegelijk met de schatten van het daarin ondergebrachte museum. Het plompe nieuwe gebouw werd van binnen gedecoreerd door o.a. Theo van Doesburg. Zijn abstracte en geometrische composities uit de jaren twintig werden door de nazi's als ontaarde kunst beschouwd en tijdens de laatste oorlog verwoest.
Place Gutenberg
Het grote Hótel de la Chambre de Commerce werd in 1582 begonnen en in 1867 werd het renaissancegebouw naar het zuiden toe verlengd. Het beeld van Gutenberg door David d'Angers werd in 1840 onthuld.
Place Broglie
Dit plein draagt de naam van maarschalk De Broglie, die in 1740 deze promenade liet aanleggen. Het Stadhuis werd tussen 1730 en 1736 dood Joseph Massol gebouwd (het was een aristocratische residentie). Het Stedelijk Theater stamt uit de 19de eeuw.
Place de la République
Het vroegere Keizersplein, dat beheerst wordt door het reusachtige en pompeuze Palais du Rhin (het voormalige keizerlijk paleis), weer­spiegelt de stedenbouwkundige opvattingen van de Duitsers aan het eind van de 19de eeuw.
Bisschopszetel; Rue Brûlée 16; Rue Par­chemin 3 (portaal)
Het eerste Straatsburgse Stadhuis (1720) vertoont Parijse invloeden. Het gebouw, sinds 1855 bisschopszetel, heeft zijn tuingevel aan de Rue Brûlée en is een van de interessantste panden in Straatsburg uit de 18de eeuw.
Musea
Behalve de Oeuvre Notre­Dame naast de kathedraal, beschikt Straatsburg over andere, opvallend goed ingerichte musea. Zij liggen in het zuidelijke deel van de oude stad, in de buurt van de Ill: Cháteau de Rohan, Musées des Beaux Arts, des Arts Décoratifs et Archéologique. Gelegen aan de Ill, in de schaduw van de kathedraal, draagt dit prachtige paleis de naam van de eerste van de vier Rohans die vóór de Revolutie bisschop in Straatsburg waren. Sinds de jaren twintig is het als museum in gebruik. Het monumentale, elegante en voorname complex werd tussen 1731 en 1742 door Joseph Massol, volgens ontwerpen van Robert de Cotte, gerealiseerd. Het grote, vierkante kasteel uit zandsteen werd rondom een Cour d'honneur (= voorplein) aangelegd, met de hoofdingang ongeveer tegenover het zuidelijk portaal van de kathedraal. Het is zowel verticaal als horizontaal bijzonder fraai geleed en het bevat opvallend luxueus ingerichte vertrekken, in overeenstemming met de ideeën van een geestelijke die onder de indruk van Versailles was.
Musée des Beaux Arts
bezit met name werken vanaf de 14de eeuw tot het eind van de 18de eeuw, naast enkele schilderijen uit de 19de en de 20ste eeuw: Italiaanse 'schilderkunst (Botticelli, Filippo Lippi, Correggio, Tiepolo, Guardi), schilderijen uit Vlaanderen en Holland (Lucas van Leyden, Rubens, Van Dijck, Jordaens), Franse Scholen uit de 17de en 18de eeuw. Een beroemd stuk van Nicolas de Largillière is het Portret van de Belle Stras­bourgeoise (1703); het laat een vrouw zien in regionale klederdracht met een merkwaardige hoed met horens.
Musée des Arts Décoratifs
heeft prachtige kunstwerken voornamelijk uit de 18de eeuwen een belangrijke keramiekcollectie met fraaie stukken uit de plaatselijke 'Manufacture de Hannong', die in 1721 werd gesticht.
Musée Archéolo­gique
stelt op de benedenverdieping van het kasteel de in Straatsburg en in de Elzas opgegraven vondsten tentoon: voorwerpen uit het Paleolithicum tot de Merovingische periode; bezienswaardige Gallo-Romeinse afdeling.
Musée historique,
in de buurt van de Pont du Corbeau, is ondergebracht in het voormalige gebouw van de Grande Boucherie (uit het eind van de 16de eeuw) en vertelt de geschiedenis van de stad. Regimenten Straatsburgse soldaatjes (19de eeuw), een enorme collectie uniformen, een zaal met 19de-eeuws mechanisch speelgoed.
Musée d'Art moderne,
tegenover het historisch museum, presenteert werken uit de 19de en de 20ste eeuw, waaronder heel moderne stukken. Schilderijen van Monet, Sisley, Renoir, Boudin, Monticelli en Degas; belangrijke werken van de Straatsburgers Jean Arp en Sophie Tauber-Arp, en van Magnelli, Herbin, Hartung en Lindner. Vreemde projecten van de uit de Elzas afkomstige François Ru­pert Carabin, die in 1921 in Straatsburg stierf.
Musée Alsacien,
tegenover de Ancienne Douane (het gebouw waarin het Musée d'Art moderne gevestigd is), sluit aan op de oude 16de- en 17de-eeuwse panden aan de Quai Saint-Nicolas. Het toont volkstradities en -kunst, beroepen en het werk van boeren en wijnboeren, oude zeden en gewoonten. De rijke collecties passen in hun omgeving; uithangborden en herinneringen aan de militaire dienst.
Office de Tourisme  
17, place de la Cathédrale  -  67082   STRASBOURG Cedex  -  Tel: 33 (0) 3 88 52 28 28   -  Fax: 33 (0) 3 88 52 28 29  / Internet: http://www.strasbourg.com    / E-mail: otsr@strasbourg.com

** Uw accommodatie in Frankrijk kunt U goed boeken via Hotels/Appartementen/Frankrijk. Er zijn meer dan 11.000 hotels/appartementen online boekbaar. Laagste prijsgarantie, maximale keuze, tevreden gasten, onpartijdige hotelbeoordelingen, uw taal wordt altijd gesproken!
** Via Hotels/Appartementen/Wereldwijd kunt u goed zoeken naar een accommodatie in 92 landen.
** Zie ook onze boeken pagina eens.
** Hoe maak ik een printversie van de pagina"?
** Door Tekengrootte  te wijzigen kunt u de leesbaarheid van de tekst sterk verbeteren.     ▲