ATHENE, stad van THESEUS,
Naar startpagina Gr.. Naar steden- , regio- en eilandenlijstaz.  Naar uw accommodatie!  U bezoekt bij deze wandeling:

De 'Kleine Metropolis' -  Plaka  -  Mitropoleosplein  -  Agios Ioannes Theologos  -  Agioi Anargyroi  -  Kanellopoulosmuseum  -  Toren der Winden  -  Romeinse agora  -  Bibliotheek van Hadrianus  -  Monastirakiplein  -  Kerameikos  -  Museum Kerameikos  -  Agora en de stoa van Attalos  -  Theseion  -  Kapnikarea  

    
Naar de Plaka
Onderaan de noordhelling van de Akropolis ligt een wijk met kleine winkeltjes, kantoren en kerken, en hier en daar een kleine enclave van ruïnen uit de Oudheid. Vanaf het Syntagmaplein neemt u de Mitropoleosstraat. Aan de linkerkant is in een hoog kantoorgebouw een post-Byzantijns kapelletje ingekapseld, gewijd aan de Agia Dynamis, de Heilige Kracht.
Metropolis

De smalle Mitropoleosstraat met haar hoog opgaande wanden mondt uit op het grote, gelijknamige plein, waaraan de lelijke negentiende-eeuwse façade van de officiële orthodoxe kathedraal verrijst; de kathedraal is opgetrokken van materiaal dat uit zeventig Byzantijnse kerken bij elkaar is geroofd.

Kleine Metropolis 
De Panagia Gorgo Epikoös, O.L.V. van Spoedige Bijstand, verzinkt daarnaast enigszins in het niet, en wordt daarom meestal de 'Kleine Metropolis' genoemd. Het is een juweeltje van twaalfde-eeuwse Byzantijnse kerkarchitectuur. Uit de bescheiden afmetingen ervan, zeven bij elfmeter, blijkt de nederige positie die Athene in de Byzantijnse wereld innam tijdens de bloei van het Oost-Romeinse rijk. Het is een kruisbasiliek met een koepel op een sierlijke, vrij slanke tamboer.
De buitenmuren zijn bekleed
met platen marmer met een glanzend, ivoorglad patina. Aan de voorzijde is een curieus maar alleraardigst fries uit de vierde eeuw v.C. bevestigd. Bovendien zijn de wapens van de families Villlehardouin en De la Roche toegevoegd, waardoor wij worden herinnerd aan de vaak vergeten periode van de Frankische overheersing, toen Athene werd bestuurd door de kruisridders en hun Romaanse nazaten.

Het Mitropoleosplein 
is een uitstekende plek om op de avond van Goede Vrijdag te kijken naar de Epitaphios, de processie waarbij de met bloemen beladen baar van Christus door de straten wordt gedragen. Voorop gaat dan de aartsbisschop van Athene en heel Griekenland, gevolgd door kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders met ronde hoge hoeden en geflankeerd door in rood en purper gehulde acolieten die wankelen onder het gewicht van enorme banieren.

Adrianou 
Via de P. Benizelosstraat komt u ten zuiden van het plein op de Adrianou. In de achttiende en het begin van de negentiende eeuw was hier de aristocratenbuurt van Athene; nu is het een doolhofwaar onder meer manufacturiers, slagers en begrafenisondernemers zijn gevestigd.

Echte Plaka 
Bij de Demotische School, met een neoklassieke gevel, slaat u de Phlessastraat in. Hier begint de echte Plaka, een wirwar van steegjes die steil tegen de noordhelling van de Akropolis oplopen. Een deel van de wijk is tot voetgangersgebied verklaard, en de meest platvloerse en uit de toon vallende nachtclubs zijn opgedoekt: souvenirwinkels en taverna's van allerlei soort hebben nu de overhand. De echte taverna is een uitstekende Griekse instelling en de taverna's in de Plaka zijn bijzonder populair, al zijn er elders zeker betere te vinden.
De Grieken bezoeken de taverna
niet alleen om er te eten en te drinken, maar ook om zich uit te leven in kephi: zingen en schreeuwen en een hoop lawaai maken. En ze verwachten bovendien van anderen hetzelfde gedrag. Een orkestje van drie gitaristen is gangbaar. Het favoriete drankje is retsina; je moet ervan leren houden: het is droog en wrang en smaakt een beetje naar terpentijn.

Maaltijd op de plaka
De maaltijd bestaat bijvoorbeeld uit taramosalata, een mousse van gerookte viskuit, souvlaki, een spies met geroosterd varkens- of rundvlees, kokkerotsi, saucijsjes van gehakte lever en zwezerik, met een flinke portie knoflook geroosterd aan het spit, de eeuwige feta, een witte, soms brokkelige geitenkaas, en de onvermijdelijke tomatensla, of 's winters fijngehakte rauwe kool. In de betere taverna's is het menu meer internationaal georiënteerd. De beste gebottelde wijn is de Karras, rood, rosé en wit. De Demestika, rood en wit, is veel goedkoper.

Agios Ioannes Theologos  
De Phlessastraat komt uit op de piepkleine huisjes van de Erotokritou die een bocht naar rechts maakt langs de Byzantijnse kapel van Agios Ioannes Theologos, elfde en twaalfde eeuw, tot aan een schaduwrijk pleintje. 's Avonds zijn hier twee terrasjes, maar overdag is het er heerlijk rustig.
Van hieruit klimt u via
de Mnesikleous naar de Prytaneionstraat. Aan het eind hiervan doemen de blauwe koepels van de Agios Nikolaos Rhangava op, weliswaar uit de twaalfde eeuw, maar zo grondig gerestaureerd dat er nauwelijks meer iets in originele staat verkeert.

Agioi Anargyroi  
Aan de Peionstraat mag ik graag de verzonken hof binnengaan van de Agioi Anargyroi, ofwel de Heilige Geldlozen: St. Kosmas en St. Damiaan, de beschermheiligen van de geneeskunde, een Arabische tweeling die door Diocletianus tot de marteldood werd veroordeeld. De witgepleisterde kerk is in de begintijd van de Turkse overheersing gebouwd als een eenschepige basiliek, waaraan later een portaal met vier marmeren zuilen is toegevoegd.
Vervolgens slaat u de Thrasybolosstraat
in, loopt langs de souvenirwinkels en de nachtclubs en neemt de eerste trapstraat links. Bovenaan, verscholen achter hoge wilde vijgenbomen, ligt de voormalige universiteit, die onlangs schitterend is gerestaureerd, en waarin het universiteitsmuseum is gevestigd.

Metamorphosis  
Van de universiteit is het maar een paar treden op naar de Metamorphosis, een lieflijk Byzantijns kerkje uit de veertiende eeuw. Het ligt vlak onder de pijnbomen en cipressen voor de Aglaurosgrot in de wand van de Akropolis. Het kleine altaar is gemaakt van het kapiteel van een antieke zuil.

Kanellopoulosmuseum  
Rechts, op de hoek van de Panosstraat, staat het Kanellopoulosmuseum, dat een opmerkelijke verzameling antieke en Byzantijnse voorwerpen bezit. Vooral de Tanagrabeeldjes, 330-200 v.C., en de iconen uit de twaalfde tot veertiende eeuw zijn bijzonder aardig.
De weg wordt hier weer
wat breder en voert langs het noordwestelijke bolwerk van de Akropolis naar de Areopagos.

Toren der Winden  
Aan de noordzijde loopt de Panosstraat af naar het ruime plein van de Toren der Winden, Oi Aërides. In de roze en oker gekalkte huizen met balustrades woonde vroeger de opkomende burgerij van Athene. Achter een hekje ligt een antiek ruinencomplex, 's avonds in het maanlicht is dit een van de meest romantische plekjes van de stad. Op een verzonken terreintje in het plein verrijst, naast een plataan met volop schaduw, de Toren der Winden, of het Horologion van Andronikos van Kyrrhos.

Romeinse agora  
Ten westen van de Toren der winden ligt de Romeinse agora. Op het rechthoekige terrein staan de ruïnen van een Ionisch peristylium met een dubbele galerij rond een met marmer geplaveide hof. In de zuidoosthoek staan de resten van een gebouw met een bordes, dat is geïdentificeerd als het Agoranomeion, het bureau van de marktpolitie.

Poort van Athena  
Ten zuiden van de Toren der Winden lopen twee arcades. Aan het westelijke uiteinde daarvan staat, aan het begin van de Dioskurenstraat, de poort van Athena Archegetes, eerste eeuw n.C., met vier zware Dorische zuilen en gedekt met een niet-gedecoreerd architraaf dat nog intact is. Op het terrein van de opgraving staat ook een rechthoekig bakstenen gebouw met diverse koepels en een zuilenhal.

Bibliotheek van Hadrianus  
Voorbij de kerk van de Taxiarchoi, Aartsengelen, slaat u de Areosstraat in. Rechts staat de aaneengesloten rij zuilen van de westelijke colonnade van de bibliotheek van Hadrianus. Terzijde van de gladde, zwart geworden schachten van de zuilengalerij staat eenzaam de enige resterende, gecanneleerde Korintische zuil van het middenportiek. De door brand beschadigde gevel van de hoofdingang aan de Aiolou bestond uit zes Korintische zuilen met kraagstenen, waarvan er nog twee over zijn.



Op en rond Monastirakiplein  
Het meest opmerkelijke gebouw aan het aangrenzende Monastirakiplein, het centrum van de binnenstad, is een voormalige Turkse moskee, de Djami tou Bazarou, Marktmoskee. Dit rechthoekige gebouw met een bordes er- voor en een achthoekige constructie op het dak heeft dienst gedaan als gevangenis en als museum.
Midden op het plein staat de Panagia, Mariakerk,
een gemoderniseerde kerk uit de tiende eeuw met een uitzonderlijk hoge tamboer.
Aan de oostkant van het plein begint de Pandrosou, die in het Engels 'Shoe Lane' wordt genoemd. Dit smalle straatje vol antiekwinkels doet een beetje denken aan een Turkse bazaar. In de duurdere antiekzaken zijn hellenistische munten, Attische beeldjes, tapijten, iconen en borduurwerk te koop. Er worden ook allerlei Victoriaanse dingen aangeboden(vazen van opaalglas, sierdopjes, enzovoort) en zilverfilligraan uit Ioannina in het noorden. De prijzen zijn hoog, en afdingen is gebruikelijk.
Van het Monastirakiplein komt u weer
uit op de hier steeds havelozer wordende Ermou, Hermesstraat, die u afloopt in de richting van de gasfabriek in het westen, die volgens plan al lang afgebroken had moeten zijn.

Kerameikos  
Voorbij de Agioi Asomatoi, de Lichaamloze Engelen, een klein Byzantijns kerkje waarvan de bakstenen buitenmuren in oude luister zijn hersteld, ligt de ingang tot een uitgestrekt verzonken terrein met ruïnen uit de Oudheid, dat de vorm heeft van een onregelmatig parallellogram en gedomineerd wordt door een groot, koffiekleurig modern kerkgebouw. Aan de westkant ligt de Kerameikos, een necropolis van grafaltaren. De Kerameikos lag vlak buiten de stadsmuren en was de laatste rustplaats van talloze beroemdheden.

De begraafplaats werd in de eerste eeuw v. C. verwoest 
toen Sulla een bres sloeg in de verdediging van het belegerde Athene. Toch bleef men nieuwe graftomben bijplaatsen, zodat de bodem telkens werd opgehoogd; tot op de dag van vandaag komen bij de opgravingen nog grafkisten aan het licht. De rest is in een rij opgesteld langs de rechterberm van de Graftombenweg die begint bij de nu afgesloten ingang aan de Piraeusstraat, het beste vertrekpunt voor een bezichtiging, van west naar oost. Eerst komt u langs een reliëf met een Romeins begrafenismaal waaraan de gevreesde Charon aanzit, leverancier van zielen aan de onderwereld. Dan volgt een afbeelding van een enorme molos met dik opgezette aderen over zijn buik. Vervolgens komt het monument van Dionysios van Kolytos, bekroond met een levensechte, goed bewaard gebleven stier die klaarstaat voor de aanval, en ten slotte het monument van Dexileos met een afgietsel van de originele stèle in het bijbehorende museum.

Boven het talud van een parallelstraatje  
ziet u een grote, goed geconserveerde, maar kunsthistorisch niet bijzondere stèle van een meisje dat naast haar staande moeder zit. Ook hier gelden standsverschillen: de graven van slaven zijn gemarkeerd met afgeknotte zuilen. Langs de berm van de greppel liggen loutrophoroi, slanke kruiken met twee handvatten, die uitsluitend werden gebruikt voor de graven van ongehuwd gestorvenen. De slanke marmeren lekythoi, die her en der in het struikgewas liggen, lijken sterk op de loutrophoroi maar hebben slechts één handvat.

Museum Kerameikos  
Dit kleine museum van de Kerameikos (Oberländermuseum) bevindt zich naast de ingang van het terrein.

Zaal I
Een van de mooiste stèles in zaal 1 is het monument van Dexileos uit de vijfde eeuw v.C. Het stelt een jonge krijgsman voor gezeten op een dartel paard, juist op het moment dat hij zijn tegenstander overmeestert. Op een andere stèle zien we de overledene, een jongeman, in een loshangende chlamys. Even verderop is er een grootmoeder met haar gestorven kleinkind op schoot; de slip van haar peplos die ze over het hoofd heeft geslagen, bolt op, en onder de plooien tekenen zich de contouren van haar lichaam af en ook van die van de baby.

Zaal II 
We gaan nog verder terug: naar de grafgiften uit de laat-Myceense, de protogeometrische en de geometrische periode. Hier staan onder meer een Fenicische bronzen schaal uit de negende eeuw v.C.; een beeldje van een lastdier bepakt met vier kruiken; een rond terracotta werkmandje gedecoreerd met swastika's en vier geometrische paardjes; en een waterkruik in de vorm van een scheepsromp.

Zaal III
Is gewijd aan zwart- en roodfigurig vaatwerk van de archaïsche tot en met de hellenistische periode. Hier bevindt zich een prachtige amfoor uit de zesde eeuw v.C., gevonden in een kindergraf, gedecoreerd met drie zwarte figuren die in een Dionysos-processie voortdansen over de geschilderde baan.

In zaal IV 
worden de scherven bewaard van de amforen die aan het slot van de Panatheense processie vanwege hun fraaie bewerking werden bekroond.
 
Agora, marktplein  
Op de terugweg van de Kerameikos neemt u op het Monastirakiplein rechts de Areosstraat en tegenover de westelijke zuilengang van de bibliotheek van Hadrianus slaat u nog eens rechtsaf de Adrianou in. Na de spoorwegovergang komt u bij de ingang van de Agora. Wie verwacht hier zoiets magistraals als de duidelijk herkenbare ruïnen complexen van het Forum Romanum aan te treffen, komt bedrogen uit. Tot voor kort deed de Agora eerder denken aan een gebombardeerd stadsdeel. Nu ligt het in een uitholling, bezaaid met verwoeste vestingwerken, uitgesleten zuilenvoeten en gebroken zuilen. Deze kaalslag is te wijten aan de Herulen, een stam uit het noorden in de tijd van de eerste Gotische invasies.

Er loopt een pad langs dezelfde route  
die de Panatheense processie volgde. Aan uw rechterhand ziet u drie reusachtige beelden van tritons met gedetailleerde vissenstaarten op met olijftakkenversierde sokkels. Deze stoa van de reuzen- oorspronkelijk waren het er zes - lag tegenover het odeion uit de tweede eeuw n.C., de orchestra en het proskenion zijn nog goed te herkennen. De route van de Panathenaeën kwam vervolgens bij de brede stoa van Attalos. Deze is onder auspiciën van de American School of Classical Studies volledig herbouwd in Pentelisch marmer, kalksteen uit Piraeus en plavuizen van klei uit de streek.

De oorspronkelijke stoa werd in de tweede eeuw n.C. gebouwd  
in opdracht van Attalos, een filhelleense koning van Pergamon. Het gebouw werd door de plunderende Herulen verwoest, maar een groot deel van het originele metselwerk en bouwmateriaal bleef in de oorspronkelijke toestand bewaard en is in de reconstructie, die in 1956 werd voltooid, opnieuw gebruikt. De stoa bestaat uit twee boven elkaar geplaatste galerijen van 134 zuilen elk, de onderste van de Dorische, de bovenste van de Ionische bouworde, pergamonstijl. Al heeft het marmer nog niet het patina van de ouderdom, toch is het ge- heel wonderwel geslaagd. De koele, ruime zuilengangen zijn een getrouwe replica van een markthal uit de laat-hellenistische tijd. De beelden die tijdens de opgravingen zijn gevonden, zijn tentoongesteld in zaaltjes achter de colonnade, waar vroeger winkels waren.

Na de stoa loopt u om langs de fundamenten  
van een aantal openbare gebouwen: de bibliotheek van Pantainos; iets ten zuiden van de bibliotheek staat de gerestaureerde Agioi Apostoli uit de elfde eeuw, met niet zo interessante wandschilderingen; de ronde tholos van het Prytaneion uit de vijfde eeuw v.C., de verblijfplaats van de vijftig leden van de vaste raadscommissie; het vijfde-eeuwse Bouleuterion, gebouw voor de stadsraad; en het Metroön.

Theseion
 
Hier vandaan loopt een pad omhoog naar het Theseion, dat boven de Agora troont op een terras met bloembedden. Er staan mirte en granaatappels in grote aarden potten, replica's van de antieke potten die zijn gevonden in uitgehakte nissen in de rots daar vlakbij. De tuin werd vroeger geïrrigeerd via een stroompje dat was afgeleid van een bron op de Pnyx. De tempel is natuurlijk eigenlijk helemaal geen Theseustempel.

Tempel 
De tempel is van de Dorische bouworde, en was de eerste in Griekenland die geheel uit marmer werd opgetrokken. Hij dateert uit de vijfde eeuw v.C., net iets vroeger dan het Parthenon, en was een van de eerste monumenten die na de verwoestingen tijdens de Perzische invasie werden herbouwd. De cella was opgeluisterd met bronzen beelden van Hephaistos en Athena Hephaistia, de schutspatronen van de nijverheid. De tempel heeft achtendertig zuilen, aan beide fronten staan er zes in plaats van de gebruikelijke acht, met een geprononceerde verdikking van de schacht. Er zijn achttien metopen bewaard gebleven, tien, aan de oostzijde, met de werken van Herakles en acht, aan de noord- en zuidkant, met die van Theseus. Het fries van de pronaos is zwaar beschadigd. Het verbeeldt een niet nader geïdentificeerde strijd met zes Olympische goden als toeschouwers. Het gewelfde plafond dateert uit de vijfde eeuw n.C., toen de tempel, zoals zovele, tot een Byzantijns heiligdom werd gewijd.

U vervolgt uw weg linksom en komt terug op de Agora.  
Aan uw linkerhand liggen fundamenten van een kleine tempel van Apollo Patroös, vierde eeuw 37 v. C..
Even verderop ziet u
een aantal basementen en fragmenten van frontons op de plek van de stoa van Zeus, waar Sokrates met zijn leerlingen de schaduw zocht. Rechts stond het altaar van de twaalfgoden, vanwaar alle afstanden tot de stad werden gemeten, en daarachter ligt de hoofdingang van de Agora.

Op de terugweg naar het Syntagmaplein 
kunt u op de hoek van de Ermou en de Aiolou links afslaan. Op het pleintje van de Agia Irene is naast de kerk een leuke bloemenmarkt. Potten met gardenia, oleander en hibiscus, de rode kelk naar de zon gewend, staan in rijen naast houten tonnen met oranjeboompjes en kisten met basilicum, en langs een raamwerk van bamboe hangen opgebonden clematis en bougainville.

Kapnikarea  
Halverwege de Ermou heeft u goed zicht op de Kapnikarea, een kerkje uit de elfde en twaalfde eeuw. Dit is een van de best geconserveerde Byzantijnse kerken in Athene en een goed voorbeeld van een kruisbasiliek, de bouwvorm die in de twaalfde eeuw op het vasteland van Griekenland overal gangbaar werd. Het gebouw is van natuursteen met lagen baksteen ter versiering. Aan de noordzijde is een kapel met een kleine koepel aangebouwd. Dit is een typisch voorbeeld van de neiging het aantal koepels uit te breiden.

Ermou  
Tussen de Kapnikarca en het Syntagmaplein bevindt zich de Ermou, een drukke winkelstraat. De grote terrassen op de hoek van het Syntagmaplein, de Papaspyrou en de Dionysosstraat liggen op de ochtendzon. Op zomeravonden is dit het trefpunt van de demi-monde.

Bron: Agon gids voor Het Griekse Vasteland door Brian de Jongh.

** Uw accommodatie in Griekenland kunt U goed boeken via  Hotels/Appart./Griekenland. Er zijn meer dan 4000 hotels/appartementen online boekbaar.
** Uw accommodatie op een van de Griekse eilanden kunt U goed boeken via Hotels/Griekse/Eilanden. Er zijn 1535  hotels/appartementen online boekbaar.

** Booking is meer dan alleen hotels: zie eens ”Alle accommodatietypes”! 
** U vindt er o.a.:
 Appartementen - Resorts  - Villa's  - Hostels  - Accommodaties met onsen - Bed & Breakfasts  - Pensions  - Motels  - Ryokans  -  Vakantieboerderijen  - Vakantieparken  - Campings  -  Botels  - Herbergen  -  Aparthotels  -  Vakantiehuizen  -  Lodges  - Accommodaties bij particulieren  -  Landhuizen  -  Luxe tenten  - Capsulehotels  -  Lovehotels  - Riads  - Luxe Chalets