|
CHANIA westelijke
district van Kreta, naar overzicht regio Kreta
Maak uw keuze
Samenkomst van culturen
▲
Welkom in het mooie Chania, een hemelse en pure
streek boordevol natuurlijke schoonheid, geschiedenis, herinneringen en
beschaving.
Een streek waar bezoekers van de natuur in haar
volle glorie en van adembenemende oorden kunnen genieten: eindeloze kusten, baaien, eilanden van exotische
schoonheid en zandstranden verborgen gelegen aan de voet van ruige
bergen. Onbereikbare maar indrukwekkende kloven, heilige grotten,
gezegende rivieren en overvloedige, groene dalen vol met olijf- en
citrusbomen. Het is op elk vlak een autonome streek, rijk aan endemische
en zeldzame flora en fauna.
De bezoeker zal zeker ook onder de indruk zijn van
de kunstwerken van de mens. Hij zal ontzag tonen voor de indrukwekkende resten van voorbije beschavingen die nog steeds trots de tand
destijds weerstaan. Voorbeelden van een creatieve geest en tekenen van
menselijke vergankelijkheid, sterke strijders uit bittere en moeilijke
tijden.
Hij zal historische gebeurtenissen, legenden, en
tijden van glorie zien herleven, daar herinneringen uit het verleden
zullen ontwaken en levend worden terwijl hij passeert.
Hier kan hij zich laten bedwelmen door kleur en
geur, nieuwe en unieke smaken proeven, luisteren naar verhalen en
ervaringen van een volk met passie en wijsheid wiens oorsprong en
uithoudingsvermogen ver in het verleden zijn ontstaan. Hij zal intense
contrasten en gevoelens ontdekken, het oude met het nieuwe combineren en
het moderne leven waarderen door de kennis van tradities.
En, het allerbelangrijkste, de bezoeker zal hier
een volk ontmoeten, dat de geschenken en waarden van het leven kent. De
Kretenzer ziel zal hem overstelpen met gastvrijheid, zal hem aan zich
binden en hem voor altijd blijven boeien. Welkom in het mooie Chania,
geniet van alles wat het zo vrijgevig aanbiedt.
Het landschap
▲
Het district Chania is het meest westelijk deel van
het eiland Kreta, heeft een oppervlakte van 2.376 km². Het district
Rethymnon vormt de grens in het oosten terwijl de warme Middellandse
Zee, de Kretenzer Zee in het noorden en de Lybische Zee in het zuiden
zorgen voor een kustgebied van 350 km2 aan de andere drie zijden. De
majestueuze Witte Bergen of Madares met tientallen toppen, waarvan de
hoogste de Pachnes (2.454 meter) vormen de ruggengraat van het district.
De bergketen spant zich uit van west naar oost en
stopt dicht bij het district Rethymnon, intussen vele plateau's als bv.
Omalos (hoogte 1.080 m) en Askifou (hoogte 730 m) vormend. Tevens
bevinden er zich wilde kloven en ravijnen van een uitzonderlijke
schoonheid, zoals Aghia Irini, Samaria, Aradena, Imbros en nog vele
andere.
In het noorden vormt zich een grote, vruchtbare
vlakte, gevoed door het overvloedig aanwezige water, uit bronnen die
levensbrengende rivieren worden, met als grootste de Platanias (het antieke Iardano) en de Kiliaris.
De vlaktes Kisamos, Chania, Armeni en Georgioupolis
eindigen bij de druk bevolkte en toeristisch ontwikkelde stranden aan de
Kretenzer Zee. De ruw gekartelde kust wordt gekenmerkt door 4 lange schiereilanden die dezelfde
naam dragen als de gebergtes: Gramvousa, Irini (Spatha), Akrotiri en
Drepanos waardoor de vier lange en toegankelijke baaien Kisamos, Chania,
Souda en Giorgioupolis worden gevormd.
In de baai van Souda bevindt zich de grootste en
veiligste haven van Griekenland.
In tegenstelling tot het noorden, lopen in het
zuiden de Witte Bergen door tot bijna in zee, daardoor in het westen en
zuiden, met uitzondering van de kleine vlakte van Paleochora in het
westen en de vlakte van Frangokastelo in oosten, slechts een smalle
strook land om te bebouwen overlatend.
Dit heeft als gevolg dat de zuid- en westkust
dunbevolkt en minder toeristisch zijn, waardoor de wilde en ongerepte
schoonheid niet aangetast is. Ook zijn de vijf smalle baaien in het
zuiden: Paleochora, Sougia, Aghia Roumeli, Loutro en Chora Sfakion en de
drie in het westen: Livadi, Sjinari en Stomio niet toegankelijk voor
grote passagiersschepen.
De eilanden van het district, Souda, Aghioi
Theodori of Theodorou in de baai van Chania en lmeri en Agria Gramvousa
aan de rand van de kaap met dezelfde naam, zijn klein en onbewoond.
Gavdos is een uitzondering daar het het enige bewoonde eiland van Kreta
is, en, tevens de moeite van het vermelden waard: het meest zuidelijk
bewoonde punt van Europa. Het ligt op een afstand van 23 zeemijlen
van Chora Sfakion en op 32 zeemijlen van Paleochora.
Het district Chania bezit het enige natuurlijke
meer van heel Kreta, namelijk het meer van Kournas in Apokoronas, en
tevens een kleiner, kunstmatig aangelegd meer bij Agia in Kydonia.
Een hoek in het land van de Makares
▲
De vorm van het landschap en de ligging van Kreta
in het centrum van de Middellandse Zee heeft onmiddellijk effect op het
klimaat van het district Chania dat wordt gekenmerkt als een zacht
Mediterraan klimaat, bijzonder droog met 70% zon per jaar. De winter is
zacht en het we kunnen het klimaat van november tot maart karakteriseren
als koud, zonder vorst maar met veel regen. De Witte Bergen worden wit
vanaf begin november door de sneeuw die tot eind mei blijft liggen, maar
slechts zelden tot op de vlaktes komt. Het weer in april is te zacht en aangenaam en een heel enkele keer kan
er lichte regen vallen. In oktober regent het zelden, het is nog warm en
een duik in de zee is dan heerlijk. Mei en september zijn meestal zonnig, maar niet overmatig warm. De zomer
is echter warm en droog met als heetste maanden zonder regen juni, juli
en augustus. In de berggebieden van het district zijn de temperaturen
lager, terwijl aan de zuidkust en in de valleien in het binnenland de
temperaturen een paar graden hoger zijn.
Een ander belangrijk kenmerk van de streek is het
feit dat de zeetemperatuur in het zuiden tijdens de wintermaanden bijna gelijk is aan de
temperatuur , van de zee 's zomers in noord Europa.
Met als gevolg dat zwemmen in de winter de laatste
jaren steeds populairder wordt.
De vorm van het landschap, de geografie en het
klimaat zorgen voor een idyllische streek waar de natuur volledig in
balans is en eentonigheid alleen opvalt door afwezigheid. Het combineert
de hoge, onaftienbare en ruige bergketens met de vruchtbare vlaktes, de
grote havens met de bijzondere baaien, het drukke noorden met het serene
zuiden, het schiereiland met de zee, de sneeuwen regen met het
overvloedige zonlicht. Een streek welke onbetwist "het eiland van de
Makares" zoals de oude Grieken het paradijs betitelden, genoemd kan
worden.
In harmonie met de natuur
▲
De Kretenzer beschaving is sinds mensenheugenis
sterk verbonden met de natuur en het respect van het Kretenzer volk voor
de wereld om zich heen weerspiegelt zich niet alleen in hun manier van
leven maar ook in hun kunst en religie. De moderne Kretenzer voelt nog
steeds die oude band met de natuur en slaagt er zonder al te veel moeite
in om in harmonie met zijn natuurlijke omgeving te leven. De natuur van
het district Chania, zoals overal op Kreta, is in goede staat gebleven.
De zee is schoon en de grote gebieden wilde natuur in het binnenland
zijn nog ongeschonden.
Het rijke landschap en het gematigde klimaat zijn bevorderlijk voor de
groei van meer dan 2.100 inheemse planten, waarvan er 300 endemisch
zijn, terwijl endemische dieren de mozaiek van de Kretenzer natuur
compleet maken.
Het district Chania bestaat uit acht zones: kust,
laagland, sub-berggebied, berggebied, sub-alpine, alpine, "wetlands" en
kloven/ravijnen elk met een unieke flora en fauna.
Veel van deze biotopen zijn nu beschermd (de kusten
van Platanias- Gerani- Pyrgos Psilonerou- Maleme, meer van Agia, meer
van Kournas, Gavdos en Gavdopoula, Elafonisi, de kaap van Gramvousa en
Agia Irini etc. Natura 2000) of zijn gekwalificeerd als nationale parken
(kloofvan Samaria). Een geliefd motief voor decoratie van de Minoische
kunst, de zeelelie (Pancratium maritimum) en het zeeviooltje (Matthiola
ticuspidata) groeien in de kuststreken waar de zeeschildpadden (Careta
careta) hun eieren leggen.
De steenroos (Cistus villosus-creticus), het
Kretenzer wolbloempje of''ploumi'' (Ebenus cretica), de olijfboom,
citrusbomen en een dozijn van wilde veldbloemen vormen de habitat waar
de Kretenzer wilde rat (Apodemus sylvaticus creticus), met de das (Meles
mele-sarcalus), de marter (Martes foina-bunnites), de wezel (Mustela
nivalis-galinthias), de haas en de egel leven.
In het laaggebergte bloeien de cyclamen (Cyclamen
creticum), de Kermeseik (Quercus coccifera) en de brem (Calicotome
villosa), terwijl op een iets grotere hoogte, in het berggebied men de
Kretenzer ahorn (Acer sempervirens) en de Kretenzer tulp (Tulipa
cretica), welke tussen de kastanjebomen (Castanea sativa) in Kisamos en
de cypressen (Cypresus sempervirens) van de Witte Bergen groeien,
aantreft. Op deze hoogte vind men ook de Kretenzer wilde geit of"Agrimi"
(Carpa aegagrus - cretica), de unieke "stekelmuis" (Acomys minus), de
wilde kat of"fourokatos" (Felix silvestris-agrius), en de roofvogels
zoals de goudadelaar (Aquila chysaetus), de zeldzame lammergier
(Gypaetus barbatus) en de gier (Gyps fulvus).
In de vele kloven vindt men, behalve alle
hierbovenvermelde planten, tevens zowat de gehele familie van
aromatische planten en kruiden van Kreta, met als bekendste het "eronda"
of dictamus (Origanum dictamnus).
Elke lente opnieuw is het district van Chania
versierd met een kleuren palet van de bloesembomen, struiken en bloemen,
terwijl de bedwelmende geuren van de kruiden de lucht vullen. Het
dierenrijk, herboren na de winterslaap, vult het landschap zonder zich
ook maar in het minst te storen aan de aanwezigheid van de mens.
Smaak van ambrosia en nektar
▲
Een van de grootste bijdragen van de Kretenzers aan
het mensdom is het Kretenzer voedsel, waarvan men beweert dat het het
belangrijkste deel van het Mediterrane dieet vormt. De lange levensduur
van het Kretenzer volk tezamen met het laagste sterftecijfer is vooral
te danken aan hun dieet, waarvan de oorsprong ver terug in de tijd ligt.
Kretenzers eten wat hun land hen biedt: fruit, wilde en gecultiveerde groenten,
tuinbouwproducten, bonen, zuivelproducten en brood. Gerechten worden
gekruid met lokale kruiden, gezoet met honing of druivensiroop en
vergezeld van een uitstekende lokale wijn. Vlees maakt geen erg groot
deel uit van het dagelijks dieet. De combinaties in het Kretenzer dieet
zorgen voor een ideale balans van natuurlijke producten die de mens van
al die voedingsstoffen voorziet om een gezond leven te leiden.
Vandaag de dag, spannen de Kretenzers op heel Kreta
en in het district Chania zich in om de eeuwenoude eetgewoontes in stand
te houden en aan te passen aan de moderne mens. Op de vlaktes en de
kuststreken van het district Chania is biologische teelt erg populair
aan het worden, waardoor een prima kwaliteit groente, fruit, olie, wijn,
rozijnen en granen wordt geboden. De"vierge" olijfolie is van
uitzonderlijke kwaliteit en vormt de basis van het dieet. Het wordt
gemaakt door simpelweg de olijven te persen, zonder enige toevoegingen
of kruiden, waardoor het een product wordt wat zowel gezond is voor het
hart als bevorderlijk voor de functie van vele vitale organen.
Wijn, een onvervangbare drank bij de maaltijd en
een symbool van kameraadschap, wordt geproduceerd van lokale druiven
volledig in harmonie met het klimaat op het eiland en is rijk aan
anti-oxidanten. De wijnbouw is al zo'n 4000 jaar oud. Bekend is de
olijfolie van Apokoronas, Kisamos en het bergachtige Selino en men
beschouwt de wijn van Kisamos , als een van de beste. Citrusvruchten
van de hoogste kwaliteit, komen uit Apokoronas en Kydonia, kastanjes uit
Kisamos en pinda's uit de vallei van Giorgioupolis.
De berggebieden, laag en hoog, van het district
Chania hebben hun eigen kenmerkende producten te bieden.
Een belangrijke traditie is nog steeds het gebruik
van aromatische planten en kruiden, met vele therapeutische kwaliteiten
en bereidingswijzen als medicijn, keukenkruid of ~ als thee. Hoewel de
Kretenzers geen grote hoeveelheden melk, drinken, consumeren zij vele
soorten kazen zoals graviera, kefalograviera, kefalotiri, antotiro,
mizithra en staka welke belangrijke bronnen van calcium en proteïnen van
hoge biologische waarde zijn en worden gemaakt van de melk van schapen
en geiten welke vrij grazen op de weiden vol wilde grassen en kruiden.
En als laatste, de imkers houden hun bijen in gebieden met endemische
vegetatie en aromatische planten, en de honing wordt op een natuurlijke
manier, zonder hoge temperaturen, verkregen, waardoor het maximum aan
vitamines aanwezig blijft. Bekend zijn hier de gebieden Selino en
Sfakia, berggebieden die inmiddels honing van hoge kwaliteit produceren.
Probeert u al deze Kretenzer smaken en geuren in
overvloed als u Chania bezoekt en probeer de oneindig verschillende
soorten Kretenzer "ambrosia": dako, slakken bourbouristous (gefrituurde
met bloem bestoven slakken), staka, mizithra, graviera, kaltsounia
(kaaskoekjes), zeegel salade, kakkavia (vissoep), lokale, wilde rifi
(jonge geit) en konijn. Geniet van de "nectar" die de Kretenzer wijngaarden u
aanbieden en bevorder de spijsvertering met een gekoeld glaasje
tsikoudia (raki) en wat warme eronda. De legende beweert, dat zelfs de
vader van alle goden, Zeus, op de Idi berg werd grootgebracht met
"nectar en ambrosia" van het Kretenzer land.
Lokale gebruiken en verzet
▲
Ondanks het feit dat Chania en de andere grote
centra van het district noodgedwongen het tempo van een modern,
technocratisch en kosmopolitisch leven leiden, hebben zij toch elementen
behouden die de basis vormen van het culturele karakter van de Kretenzer
volks tradities. De feestdagen en festivals, de dagelijkse activiteiten
en de rijke traditionele kunstvormen zijn de zaken die de moderne
Kretenzer verbindt met het verleden en met zijn erfenis.
De meerderheid van de bewoners van Kreta, vooral
degenen die in de steden en dorpen in het binnenland wonen, houdt de
gebruiken en tradities in ere. Op het platteland van het district Chania
en in het bijzonder in dorpen in de berggebieden komt men zelfs vandaag
nog vele oude Kretenzer mannen tegen die het traditionele kostuum dragen
(stivania - speciale laarzen-, kilotes - speciale broek-, zwarte
overhemden en de hoofddoek met franjes). De Kretenzer vrouwen dragen hun
traditionele kledij niet meer, hoewel de oudere generatie het stug
volhoudt om in het zwart gekleed te gaan en hun hoofd te bedekken met
een hoofddoek.
Hier, meer dan in elk ander gebied van Griekenland,
bestaan nog sterke gezins- en familiebanden, oude tradities, muziek en
liederen die bewaard zijn gebleven. De violi, de lyra en de luit blijven
de karakteristieke instrumenten en de Kretenzer dansen, waarvan de
populairste de plaatselijke Sirto van Chania is (voor het eerst gespeeld
en gedanst in Lousakies te Kisamos): worden nog steeds bij elke
gelegenheid gedanst, terwijl de "mantinades" en de "rizitika" liederen
bij elke festiviteit gehoord worden.
Beroepen die elders reeds verdwenen zijn, hebben op
Kreta de tand des tijds weerstaan. Men kan de landbouwer zien werken op
dezelfde manier die al eeuwen geleden werd toegepast, de herder kaas
zien maken met dezelfde simpele, maar zeer effectieve machines, de
koetsier in de haven van Chania, de laarzenmaker, de ketellapper.
Folklore musea zoals in Gavalohori en Lousakies en
lokale collecties bevatten een erzameling van een groot aantal antieke
voorwerpen uit de landbouw en uit het stedelijk leven van een tijd die
achter ons ligt.
Dagelijks laten culturele verenigingen en
coöperaties die gevormd worden door vrouwen uit verschillende gemeentes
en dorpen, oude gebruiken uit de Kretenzer keuken of uit oude ambachten
zoals breien. borduren, weven en kantklossen herleven. De kunst van het
pottenbakken en houtsnijwerk bloeit, net zoals de messenmakerij. In de
Karaoli Dimitriou en Sifaka straat, in de haven van Chania, bevinden
zich enkele zeer goede "maherathika" (messenwinkels).
De oprichting van het kunstenaarsdorp
"Verekinthos" op het industrieterreinen bij Souda waar vijfenveertig
ondernemingen voor ambacht en kunst zich hebben gevestigd, heeft ook een
rol gespeeld in het opnieuw leven blazen in de traditionele handwerken.
In Chania wordt nog altijd strijd geleverd om de
traditie van de voorouders te behouden en aan te passen aan een nieuwe
tijd, zonder dat deze vervaagt en verdwijnt. De weg is lang en moeilijk,
maar de kracht en het uithoudingsvermogen van de Kretenzer lijken in
staat om elk obstakel te overwinnen.
Xenios Zeus sterft nooit
▲
Ooit deed het gerucht de ronde dat de grote Zeus,
heer en meester van het oude Griekse Pantheon, geboren in de Dikti grot,
en grootgebracht op de !di berg, was overleden en begraven op zijn
geboorte-eiland, Kreta. Trouw aan Zeus, wijdde de dichter uit de
Helleense periode, Kalimahos uit Alexandria, een lofzang aan hem, waarin
hij sterk het naar zijn mening onaanvaardbare verhaal betwist: "Oh
vader..... De Kretenzers zijn altijd al leugenaars geweest. Maar waarom
moesten zij zo ver, tot in het graf gaan, Oh koning, om u te begraven.
Maar u bent niet gestorven, u bent onsterfelijk. "
En de Kretenzers logen inderdaad. Zij hadden echter
hun redenen om hun grote god dood te willen, redenen die niemand anders
kon begrijpen. Een god, die de verpersoonlijking van de natuur
is, is een god die elk jaar sterft maar in elke lente opnieuw en sterker
nog geboren wordt Zo ook Zeus, geboren en getogen op Kreta, sterft en staat weer op, leeft en heerst. Het is
vanzelfsprekend dat de mens die in harmonie is met de natuur en leeft
volgens haar tempo niet anders kan dan haar respecteren, van haar houden en al wat zij biedt accepteren. Op deze
manier wordt Zeus van Kreta Xenios, beschermer van bezoekers, die zijn
gastvrijheid overvloedig aanbiedt aan elke vreemdeling die zijn heilige
land met een bezoek vereert.
Twee andere belangrijke aspecten die overheersen in
het karakter van elke Kretenzer zijn: deugd en eer, terwijl de hiërarchie van ethische
waarden zeer hoog gehouden wordt door vriendschapsbanden, die bijna zo
belangrijk zijn als de familieband.
De Kretenzer ziel bereikt vaak het punt van
overdrijving bij hun dapperheid en passie voor vrijheid, moed, kracht,
liefde voor hun land en natuur en zelfs in hun gastvrijheid tegenover
vreemdelingen.
We nodigen u van harte uit in Chania en bieden u
dit geschenk dat heden ten dage steeds zeldzamer wordt.
Meng u tussen het volk, ga bij ze aan tafel zitten,
luister naar hun verhalen en de geheimen die ze met u willen delen.
Wordt bekend met hun overdrijving en hun moralen. Accepteer deze
Kretenzer gastvrijheid, of het nu wordt aangeboden in de vorm van een
snelle slok raki of een glas wijn met wat geitenvlees of zelfs een
overdadige maaltijd in een armoedige en kleine woning. De bewoners van
Chania zullen u omringen met hun liefde, alles wat ze hebben met u delen
en maken dat u zich hier thuis voelt. Het is noch een pretentieuze
manier om op te scheppen noch een kwestie van gewoonte of eer; het is
eenvoudigweg een manier van leven en een uiting van hun ziel. Niets
behoort toe aan de Kretenzer. Zijn thuis is het gehele Kretenzer land
zonder grenzen. Met plezier en trots erkent hij dat ook hijzelf slechts
een eregast is op het paleis van zijn gulle vader, Xenios Zeus, geboren
op Kreta.
Als geschiedenis en mythe samensmelten
▲
De herinnering aan het verre verleden van het eiland, toen, het
geschreven woord nog niet bestond, of waarvan het schrift nog niet
ontcijferd is om ons te helpen deze tijd beter te begrijpen, is gelukkig
aan ons overgeleverd in de vorm van de mythen van de antieke tijd.
Aan Minos, de zoon van Zeus en de nimf Europa, de
oudste koning van Kreta en degene die de eerste nederzetting op het
eiland stichtte, schrijven de oudste bronnen de stichting van de meeste
steden toe. De belangrijkste Kydonia in het westen tegenover de
Peloponnese, Knossos gelegen in het centrum van het eiland, richting
Klein Azië en Festos richting het zuiden naar de zee. Maar hoe waar is deze mythe?
Ondanks dat ons weinig feiten uit het. Neolithicum (6100 - 3.500/2900 v.
Chr.) bekend zijn en behalve het feit dat er activiteiten in grotten en
valleien in het noordelijk gedeelte van Chania plaatsvonden, vind men
aanwijzingen van de Minoïsche aanwezigheid (2800-1200 v.Chr.) verspreid
in west-Kreta, met veel overblijfselen van gebouwen en graven.
De nederzetting Debla in Varipetro is een van de
oudste tot nu toe ontdekt, terwijl in de mid-Minoïsche Periode de
nederzetting bij Nerokourou buiten Souda bloeide.
De grootste Minoïsche nederzetting in west Kreta,
Kudonija (Kydonia) genoemd, was ook de langst bestaande en bevind zich
op de heuvel Kasteli, Chania, vlakbij de moderne stad. Hier zijn
belangrijke en unieke architectonische vondsten gedaan en deze zijn
tentoongesteld in het Archeologisch Museum te Chania. In het district
vindt men tevens veel graftombes, vnl.uit de laat-Minoische Periode,
zoals de laat-Minoïsche graftombe in Maleme, Fildki en Stylos.
Rond 1.100 v. Chr.kwamen de Doriers uit de
Peloponnese met Althemenis, de zoon van de koning van Argos, Kissos, als
leider, aan land in wat waarschijnlijk west-Kreta moet zijn geweest,
vestigden zich en vervolgden hun weg naar Rhodos. Kreta werd Dorisch en
de "Grieks Historische" periode, waarin vele stadstaten werden gesticht
in het district, begon.
Kydonia was de belangrijkste stad van het gebied en
lag op de plek van het huidige Chania. In 524 v. Chr. werd de stad bezet
door strijders uit Samos, maar kwam al snel in de handen van de Aeginetans (519 v.Chr.). Kydonia was
de machtigste stad zowel politiek, militair en economisch en was in
constante strijd met de andere grote steden uit het district, zoals het
nabij gelegen Aptera, op een heuvel ten zuiden van de Souda-baai
gelegen, Polyrhenia, ten zuiden van Kisamos, en Falasarna aan de
westkust.
De relatie tussen deze stadstaten was gespannen als
ze niet bedreigd werden van buitenaf, maar het werd een sterke eenheid
zodra de vrijheid van het gehele eiland door een macht van buitenaf
bedreigd werd. En op die manier kon men de Romeinse vloot, welke in 74
v. Chr. in de baai van Chania aanviel, verslaan. Echter, het was een
overwinning waar men niet lang van kon genieten...
Kruispunt van veroveraars
▲
Het eind van Kreta als een vrije staat kwam in 68
v.Chr. toen de Romeinse consul Quintus Metellus het eiland bij
Falassarna binnenviel en bezette. Al snel werd Kydonia bezet maar werd
door de Romeinen als een onafhankelijke stad erkend waardoor de stad
bloeide tijdens de Romeinse bezetting (68 v.Chr. - 324). De Romeinse
vrede en het begin van het Christendom werd gevolgd door het Byzantijnse
Rijk. Kydonia bleef een belangrijke rol spelen onder de steden van het
eiland zoals blijkt uit de bouw van de grote vroeg-christelijke basiliek
in Kasteli, Chania. In 823 werd Kreta bezet door de Saraceense Arabieren
- van hen zijn in dit gebied weinig zaken terug gevonden (een paar
plaatsnamen daargelaten) - en werd in 961 bevrijd door keizer Nikiforos
Fokas. Kydonia bleef een belangrijke stad en een militair fort, maar
onder de nieuwe naam Chania.
De Byzantijnse periode duurde tot 1204, toen Kreta
in de handen van de Venetianen viel, nadat deze de zich inmiddels
gevestigde Genuezen hadden verjaagd. In 1252 koloniseerden zij de streek
Chania en verstevigden zo hun aanwezigheid. Ondanks de voortdurende
opstanden van de Kretenzers, bleven de Venetianen tot 1645 en lieten
onuitwisbaar hun stempel achter op de beschaving van het eiland. In 1645
kwam -eerst Chania- maar al snel het gehele eiland in handen van de
Ottomaanse Turken en zo begon een van de zwartste bladzijden uit de
geschiedenis, met ontelbare opstanden en slachtpartijen. In het
decennium 1830 - 1840 kwam Kreta onder de Egyptenaren, terwijl in 1851
het Ottomaanse bestuur van Kreta door de Turken naar Chania werd
overgeplaatst.
Van 1898 - 1907 namen de Grotè Machten de controle
over op Kreta - in Chania de Italianen, in Souda de Duitsers en in
Kissamos de Oostenrijkers - en zij stelden Georgios, prins van
Griekenland, aan als gouverneur van de Onafhankelijke Kretenzer Staat.
De eerste regering van het eiland werd gekozen met als zetel Chania. In
1910 werd Eleftherios Venizelos, reeds lid van de eerste Kretenzer
regering, gekozen tot minister-president van Griekenland en op 1
december 1913 vond de vereniging van Kreta met Griekenland plaats. Het
eiland bleef onbezet tot 20 mei 1941, toen de legendarische Slag om
Kreta tegen de soldaten van het Derde Rijk begon. Tegen een enorm
luchtbombardement konden Chania en de luchthaven van Maleme niet lang
stand houden.
Binnen 10 dagen kwam, ondanks het heroïsche verzet
van de eilandbewoners, geallieerden en het Griekse leger, het eiland
onder Duitse bezetting, welke duurde tot 1945 en er werd een hoge prijs
betaald voor de strijd om de vrede.
De mythe en de glorieuze geschiedenis van de
antieke tijd draagt bij aan het bestaan van Kreta; de eeuwen die volgden
met de verschillende bezetters en veldslagen om de vrijheid droegen bij
aan de vorming van het eiland's karakter. Ongeveer een halve eeuw heeft
Kreta nu van de vrijheid kunnen genieten, ongestoord door bezetters,
trots dat de vele aanvallers die via de Middellandse Zee hen gepasseerd
hebben, het eiland wel hebben geraakt, maar het nooit hebben kunnen
onderwerpen. Want, het lichaam mag misschien gevangen en vaak
bezweken zijn, de Kretenzer ziel is altijd vrij gebleven.
Een reis terug in de tijd
▲
Voor de liefhebbers van oude Griekse en Kretenzer
beschaving, maar ook voor de leken die hun dorst naar kennis van het
verleden willen lessen, biedt het district Chania een unieke reis terug
in de tijd. Behalve de oude Minoïsche ruines en de verspreid liggende
historische ontdekkingen van het oude Kydonia welke onder de moderne
stad Chania liggen zijn er meer steden uit de antiek Griekse en
Romeinse tijd die overal in het district te vinden zijn.
Ten oosten van de stad Chania, bij het dorp Megala
Chorafia bevindt zich het antieke Aptera. Het was gesticht op een
prominente plek waar het uittorent boven de Souda-baai en de vlakte van
Armeni, met in het zuiden als indrukwekkende achtergrond de enorme massa
van de Witte Bergen.
De stad beleefde haar bloeitijd tijdens de
Helleense periode (330 -68 v.Chr.), kwam later in de handen van de
Romeinen onder wie zij wederom bloeide. Nu kan de bezoeker nog een deel van de Helleense muren van de akropolis
op de
heuvel en vele ruines uit de Romeinse tijd, met als meest interessante
de gewelfde reservoirs en de warm waterbronnen zien.
De antieke tijd werd gevolgd door het Byzantijnse
Rijk, terwijl Aptera zich voegde onder het heilige klooster van Patmos.
Het Byzantijnse Rijk werd gevolgd door de Turkse bezetting welke
duidelijk blijkt uit de imposante aanwezigheid van de Koule op het
noordelijke deel van de heuvel boven het fort Itzedin. Itzedin is een gebouw dat in harmonie samenwerkte
met het Venetiaanse fort op het eiland in de Souda baai op die manier de
baai verdedigend.
Ten westen van Chania en ten zuiden van Kisamos
bevindt zich het oude Polyrhenia, een andere grote stad van het oude
Kreta, gesticht op een indrukwekkende lokatie, uitkijkend over de vlakte
en baai van Kisamos. Ruines van Griekse en Romeinse bouwwerken zijn hier
bewaard gebleven, maar het meest markante element is de imposante
vesting op de akropolis
, uit de Byzantijnse periode.
In het uiterste westen, aan een van de mooiste
stranden van het district, liggen de resten van het oude Falasarna.
Veilig achter sterke Helleense muren, had de stad
een ommuurde haven en was daardoor een van de machtigste haven- en
piratensteden van Kreta. De stad werd volledig verwoest door Metellus in
68 v. Chr. en werd hierna niet meer herbouwd. De bezoeker zal onder çle
indruk zijn van de vier sterke torens van de haven, waarvan de
fundamenten door de tektonische opwaartse beweging van de westkust van
Kreta tijdens de laatantieke tijd, nu zo'n 6,5 meter boven zeeniveau en
honderd meter van de kust verwijderd liggen.
Oud-Lissos, dat op een verlaten stad lijkt, kan men
ofwel met de boot vanuit Paleochora of Sougia bereiken, of men kan
ongeveer een uur wandelen vanaf Sougia. De laatste optie houdt tevens in
dat men door een mooie kloof loopt, een gedeelte moet klimmen en
uiteindelijk afdaalt naar de kust. Lissos speelde een belangrijke rol
als religieus centrum en het bracht de nabijgelegen steden Hyrtakina,
Elyros en Tara samen in de Confederatie van Orio. Nu kan men de ruines
van Asclepios, waar de stad bekend om stond, met magnifieke
vloermozaïeken en vele Romeinse graven zien. Archeologische resten
vinden we op veel andere plaatsen in het district zoals oud-Minos in
Marathi, Akrotiri, oud Pergamo in Vryses, Kydonia, de tempel van Ditkyna
in Menies, de Helleense resten in Rokka, de Romeinse residenties met
mozaïekvloeren in Kisamos, het landbouwheiligdom van Poseidon in
Tsiskiana, oud Elyros in Rodovani en oud Tarra bij de uitgang van de
Samariakloof
Smeltkroes van beschavingen
▲
Het Byzantijnse Rijk en het orthodoxe geloof waren
twee machten die hun onuitwisbare stempel op de geschiedenis van Kreta
hebben achtergelaten. Alleen al in het district Chania zijn meer dan 300
Byzantijnse kerken behouden gebleven. De vroegchristelijke Basiliek van
Sougia en de Basiliek van Almyrida, met prachtige mosaiek-vloeren, de
Rotonda of de Kerk van de Aartsengel Michael (6e eeuw) in Episkopi,
Kisamos, met de imposante en unieke architectuur en meer dan vijf lagen
iconen, de Kerk van Agios Nikolaos (11 e eeuw) in Kyriakoselia,
Apokorona, het Klooster van Panagia Zerviotissa (12e eeuw) in Stylo en
de Kerk van Agios Georgios (1243) in Alikianos waarvan de iconen worden
toegeschreven aan Pavlos Provatas (1430) zijn een paar van de meest
belangrijke kerkelijke monumenten van het district.
De kerk van Agios Georgios (1314) in Komitades, Sfakia, de Moeder Gods
in Kakodiki, Selino, de Aartsengel Michael en in Aradena, in Sarakina
Selinou (14e eeuw) en vele andere kerken en kapellen zullen de aandacht van de
bezoeker trekken, maar hem ook ontroeren.
Er zijn kloosters op Kreta sinds de eerste
Byzantijnse periode, tot 824, maar in de 16e eeuw, onder de bedreiging
van de Turken, werden nieuwe kloosters gebouwd en de reeds bestaande
werden onder toezicht van de Venetiaanse bezetters gerestaureerd. De
belangrijkste vindt men in Akrotiri.
Hier is het klooster van de Heilige Drie-eenheid of
Tzagarolon. (17e eeuw), met een grote invloed van westerse
architectonische elementen, ietwat verder het klooster van Gdernetou (Gouvernetou), gewijd aan de Dame van de
Engelen (16e eeuw) in de vorm van een fort en iets verder, in een kloof
komt de "Katholiko" van het klooster van Agios Ioannis de Kluizenaar
(17e eeuw), in zicht, welke van bijzondere architectonische waarde is,
doordat de kerk lijkt aangepast aan de wilde natuur en het
ondoordringbare landschap eromheen.
Net zo belangrijk zijn de nonnenkloosters van
Timiou Prodromou in Korakies, de als een vesting gebouwde Panagia
Odigitria of Gonia in Kolymbari (17e eeuw), het klooster van Agios
Ioannis Theologos in Stylos, Apokoronas, het ommuurde klooster van de
Maagd Maria Chrisoskalitsa aan de westkust van het eiland, gebouwd op
een rots, het nonnenklooster van Chrisopigi in Mournies, van Agia
Kiriaki in Varipetro en het klooster van Agios Georgios in Karidi (12e
eeuw) om er maar enkele te noemen.
De ontelbare bezetters van dit land hebben hun
stempel op heel het district achtergelaten in de vorm van monumenten die
getuigen van de beproeving, maar ook van de moed van de Kretenzers.
Hetfort van Selino in Paleochora (l3e eeuw), Frangokastelo (14e eeuw),
de ruines van de toren van Da Molin (13e eeuw) in Alikianos, de
Venetiaanse gebouwen Kokolaki in Dere en het landhuis Rotonda in
Kalathenes, Kisamou zijn enkele mines uit de Venetiaanse bezettingstijd.
Tegen het eind van deze periode, toen het gevaar van een Turkse aanval
groter dan ooit was, ontworpen de bekwaamste Venetiaanse architecten
enkele van de beste voorbeelden van verdedigingsbolwerken zoals het fort
van Chania, door Sanmicheli (1537), het fort op het eiland van Souda en
dat van Gramvousa, werken van Orsini (1570 en 1579).
Een reeks andere forten en kouledes (soort fort),
zoals dat van 1tzedin (1872) in Kalami, de koules van Aptera (1867) de
kouledes van Askifou en de toren van Alidaki in Ebrosnero, Apokoronas
herinneren alle aan de Turkse bezettingstijd.
De laatste bezetter van het eiland heeft geen grote
bouwwerken achtergelaten, maar we.! een herinnering aan afschuw en aan
de vergankelijkheid van menselijke hebzucht en van de oorlog: de Duitse
Begraafplaats van de Tweede Wereldoorlog in Maleme, waar 4.400 Duitse
soldaten begraven zijn.
** Uw accommodatie op een van de Griekse eilanden kunt U
goed boeken via
Hotels/Griekse/Eilanden. Er zijn 1535 hotels/appartementen online boekbaar.
** In geheel Griekenland kunt U goed uw accommodatie boeken via
Hotels/Appart./Griekenland.
** Hoe maak ik een
printversie van
de pagina"?
** Door
Tekengrootte te
wijzigen kunt u de leesbaarheid van de tekst sterk verbeteren.
▲ |