MINOISCHE TIJDPERK
Geschiedenis van Kreta begint 3000 v.C.. Stenen werktuigen werden toen vervangen door bronzen. De naam van dit tijdperk danken we aan de legendarische heerser van Kreta, koning Minos. Evans die veel opgravingen op Kreta gedaan heeft verdeelde dit tijdperk in drieën: Vroeg-Minoïsche, Midden-Minoïsche en Laat-Minoïsche perioden. Gehele periode liep van 2500 v.. tot na 1400 v.C.. Meer dan duizend jaar leefden de Minoërs in vrede. Versterkingen en wapens uit die tijd zijn praktisch niet gevonden. Zij beheersten immers de zee!
Rond 1900 v.C. werden er in Knossos, Festos en Agia Triada grote paleizen gebouwd. Twee eeuwen later nam  Minos de macht over. Deze vorst had zowel politieke als religieuze macht. Van de naam Minos is minoïsche beschaving afgeleid. Geleidelijk aan werd Kreta van een agrarische economie een thalassocratie (thalasso=zee). Zo beheersten zij de handel in het Egeïsche gebied. Naar Egypte brachten ze olijfolie en aardewerk en ze haalden er bij. Albasten vazen. Metaalwaren en vazen brachten ze naar het vaste land van Griekenland. De niet ommuurde paleizen bestonden uit honderden kamers. Handel bloeide en er was een constante toevoer van levensmiddelen en kunstvoorwerpen.
Rond 1700 werden de paleizen verwoest, waarschijnlijk door een aardbeving. Ze werden nog grootser herbouwd. Ze bestonden uit een verzameling leef- en administratie ruimten, voorraadkamers en handelsruimten, troonzalen werkplaatsen voor ambachtslieden, opslagplaatsen voor levens middelen en vertrekken waar de goden vereerd werden.
De minoïsche beschaving heeft veel te bieden wat betreft architectuur, religie en kunst. In de religie had een vruchtbaarheidsgodin een belangrijke plaats. Zij werd verbonden met  de stier, het dier dat het symbool van Kreta en van haar vorsten, de Minos, was. In veel kunstwerken komt de verbinding van de Kretensers met de zee tot uiting. Met name in veel fresco’s komt dit tot uiting. Iedereen kent de jonge visser die zijn vangst naar huis brengt. De schilderkunst is realistisch met veel gevoel voor de natuur. Inktvis en dolfijn samen met planten en vogels worden veel afgebeeld. Talloos zijn de schilderingen op de paleismuren waarop figuren in mooie kleren te zien zijn. Hun vrouwen lijken wel mannequins met hun strakke rokken en juwelen om hals en armen. Er zijn veel voorbeelden van kunstige voorwerpen door goud en siersmeden gemaakt. In het Archeologisch museum in Heraklion zijn er veel van te zien. Ook kenden men toen al luxe badkamers met privé-bad, toilet en veel luxe.   
Ook op Thira, nu Santorini geheten, was de invloed van de minoïsche cultuur merkbaar.  Bij opgravingen zijn prachtige overblijfselen blootgelegd. Er waren zelfs gebouwen met vier verdiepingen. Bij een grote vulkaan uitbarsting rond 1450 is Thira geheel bedolven en werd zo het eerste Pompeï. Dit heeft mede het verval ingezet van de Kretenzische beschaving. Vloedgolven, aardbevingen en as regens veroorzaakte klimatologische veranderingen. Dit tezamen met invallen van de Myceners verzwakte de positie van Kreta. Deze heersten ook in Kreta tot de invasie van de Doriërs, een volk uit het Noorden. De er op volgende eeuwen heeft Kreta onder invloed van Griekenland gestaan en heeft het ook het karakter daar van over genomen.
ROMEINSE TIJD
Van 67 v.C. tot 476 na C. heeft Kreta deel uitgemaakt van het Romeinse Rijk. Belangrijk voordeel voor Kreta was dat de onderlinge oorlogen tussen de stadstaten tot een eind kwamen. Het eiland en met name de stad Gortys kwamen in deze periode tot grote bloei. 
BYZANTIJNEN en ARABIEREN (476-1204)
Na het uiteenvallen van het Romeinse Rijk in 337 n. C. kwam Kreta bij het Byzantijnse Rijk. Byzantijnse keizers bouwden in deze periode opvallend veel grote basilieken In 828 veroverden arabieren Kreta.  Pas 139 jaar later kwam het  weer bij het Byzantijnse Rijk.
VENETIANEN (1204-1669)
De vierde Kruistocht richtte zich niet alleen op Konstantinopel maar ook op Kreta. Voor de Venetianen was Kreta onmisbaar voor hun handel en daarom kochten ze het eiland. In de haven van Iraklion aankomend ziet men op het fort de dubbele leeuwen van San Marco. Er is veel verzet geweest tegen de Venetianen. Pas midden 16e eeuw was er sprake van een versmelting waaruit een nieuwe cultuur uit naar voren is gekomen. In architectuur en kunst was de invloed van Venetië duidelijk merkbaar.
KRETA en de TURKEN (1669-1898)
Na een twintig jarig beleg viel uiteindelijk het laatste bolwerk, het fort Candia in Iraklion, in handen van de Turken. Het is de zwartste periode in de geschiedenis van het eiland. Het is een lange rij van onderdrukking en uitbuiting die het eiland geteisterd heeft.
Onafhankelijk en bij GRIEKENLAND (1898-1913-heden)
Uiteindelijk is onder leiding van Eleftherios Venizelos, geboren in Hania, Kreta onafhankelijk geworden en werd in 1913 de aansluiting bij Griekenland verwezenlijkt. De Turken leden in de Balkanoorlog een nederlaag en de Grieken overkwam dat in Klein-Azië. Als gevolg daarvan kwam er in 1923 een volksverhuizing op gang. Griekse vluchtelingen vertrokken uit Klein-Azië en Turkse Kretenzers en de islamieten uit Griekenland moesten naar onder andere Smyrna (Izmir).
In 1941 is Kreta onder de voeten gelopen door de Duitsers. In mei 1945 moesten ze zich overgeven. Na een burgeroorlog en een kolonelsregime (1967) kon pas in 1974 de democratie herstelt worden. In 1981 kon Griekenland toe treden tot de EEG.
SCHILDERKUNST
Beschilderd keramiek van minoïsche schilders is te zien in het Archeologisch Museum in Iraklion.
In kerkjes en kapellen zien we Byzantijnse schilderingen. In de kerk Panagia Kera in de omgeving van Kritsa  zijn hele mooie te zien.
Op iconen (eikon=afbeelding) zien we o.a. standaard afbeeldingen van Maria en andere heiligen. Hoe iets geschilderd moet worden is voorgeschreven. Uiteraard zijn er wel stijlverschillen. In de Catharinakerk in Iraklion is een belangrijk museum van iconen.
BEELDHOUWKUNST
In de minoïsche periode maakte men zegelringen, drinkbekers in de vorm van dierenkoppen, beeldjes van stieren, goden en godinnen. Van het zachte speksteen kon men prachtige materialen maken. Uit de 7e en 8e eeuw v.C. zijn de kouros en korè beelden bekend. Uit de Byzantijnse tijd zijn in het Historisch Museum reliëf beeldhouwwerk te zien.   
ARCHITECTUUR
Paleizen, villa’s, heiligdommen en tempels werden er in de minoïsche periode gebouwd. Van de Byzantijnse periode zijn kerken en kloosters bekend. Alle kerken gaan van hetzelfde principe uit: rechthoekige ruimtes, overdekt met een koepel en daaraan nissen met een halve koepel. De Venetianen hebben in de steden enkele gotische kerken gebouwd. 
LITERATUUR
Kreta wordt genoemd in de Ilias en de Odyssee. Uit de Venetiaanse tijd zijn enkele bekende schrijvers o.a. Chortatsis die de tragedie Erotofilis, het nationale epos van Kreta, schreef.  Uit de eerste helft van deze eeuw is Kazantzakis bekend. Hij schreef het verfilmde boek Zorba de Griek. Ook het boek, Christus wordt weer gekruisigd, is van hem.

** Uw accommodatie op een van de Centraal-Kreta kunt U goed boeken via Booking.Centraal-Kreta. Er zijn 251  hotels online boekbaar. 
Hotels in populaire steden: Heraklion   -   Réthymno   -  Hersonissos  (Voor meer steden 12 zie "Booking.Cetraal.Kreta" 
Hotels op / nabij luchthavens: Nikos Kazantzakis (HER)

** Uw accommodatie op een van de Oost-Kreta kunt U goed boeken via Booking.Oost-Kreta. Er zijn 54  hotels online boekbaar. 
Hotels in populaire steden:  Ágios Nikólaos  -  Eloúnda (Voor meer regio's 12 zie "Booking.Oost-Kreta"
Hotels op / nabij luchthaven: SITIA (JSH)

** Uw accommodatie op een van de West-Kreta kunt U goed boeken via Booking.West-Kreta. Er zijn 129  hotels online boekbaar. 
Hotels in populaire steden: Chania  -  Plataniás  (Voor meer steden 12 zie "Booking.West.Kreta" 
Hotels op / nabij luchthaven:  Souda (CHQ)