De geschiedenis van het bergstadje Chiusi, - in het Etruskisch Clevsin en in het Latijn Clusium - gaat terug tot 1000 v.Chr., toen prehistorische kolonisten van de zogenaamde Proto-villanoya-cultuur de nabijgelegen Monte Cetona verlieten en zich hier vestigden. De voornaamste bloeiperiode beleefde het stadje Chiusi echter onder de Etrusken tussen de 7e en 5e eeuw v.Chr. Door de voordelige ligging van de Etruskische 'Clevsin' boven het Chiana-dal en de goede verbindingswegen -ook via de in die tijd bevaarbare Chiana- kon het uitgroeien tot een belangrijk lid van de Etruskische stedenbond. De legendarische koning Porsenna uit Chiusi zou als bondgenoot van Tarquinius Superbus zelfs Rome veroverd hebben. De stad was toen omgeven door een omvangrijke stadsmuur van grote vierkante stenen. Talrijke Etruskische begraafplaatsen zijn in de omgeving te vinden.
In de 4e eeuw v.Chr. kwam Chiusi op vreedzame wijze onder Romeinse heerschappij. Als legioenplaats kreeg de stad in 269 v.Chr. de nu nog zichtbare structuur. Chiusi verloor echter wel zijn vroegere betekenis. In de Middeleeuwen werd Chiusi een belangrijk Longobardisch hertogdom. De betekenis van de stad nam af toen in de 16e eeuw als gevolg van het steeds moerassiger worden van de omgeving het risico van malaria steeds groter werd.
Museo Nazionale Etrusco
Het museum werd in 1870 gesticht en is in een elegant, classicistisch paleis met een geantiquiseerde zuilengevel gevestigd. Het gaat hier om een van de belangrijkste archeologische musea van Toscane, met een interessante verzameling Etruskische, maar ook Griekse en Romeinse kunstvoorwerpen, die uit opgravingen in de omgeving van Chiusi en privé-schenkingen afkomstig zijn. De Etrusken hebben hun doden bijna zonder uitzondering verbrand en de urnen in schachtgraven bijgezet. Pas sinds de 3e eeuw v.Chr. werd er gebruikgemaakt van sarcofagen en gedeeltelijk beschilderde grafkamers. Het museum bezit daarom vooral allerlei soorten urnen. Zeer bijzonder zijn de urnen waaraan met draad expressieve bronzen maskers zijn bevestigd. Vanaf het midden van de 7e eeuw v.Chr. werd ook de urnenvorm canope gebruikt. Dit type urn moest, met een deksel in de vorm van een menselijk hoofd en door toevoeging van handen, armen en zelfs borsten, op een menselijke figuur lijken. Het ging hierbij niet om portretten, maar om gedetailleerde voorwerpen met een individueel karakter. Aan het eind van de 6e eeuw v.Chr. konden urnen ook stenen figuren zijn met een afneembaar hoofd en een uitgeholde borstkas waarin de as van de dode bewaard kon worden. Sinds de 3e eeuw v.Chr. -waarschijnlijk onder invloed van Volterra- duiken er urnkisten met een liggende figuur op. Ook bijzonder zijn de urnkisten die van het lokale kalkzandsteen, het zogenaamde pietra fetida (stinksteen: bestaat uit kalk of dolomiet met een vrij hoog gehalte aan bitumineuze stoffen die van organische resten afkomstig zijn), zijn gemaakt. De kisten zijn met fijne reliëfs versierd. Het museum bezit bovendien een rijke verzameling vazen die de verschillende stijlontwikkelingen van antieke keramiek goed documenteert; verder ook bronzen gereedschappen, gouden sieraden, gegraveerde spiegels en voorwerpen van ivoor.
Canope
Bij de Egyptenaren was de canope een grafvaas die het geboetseerde hoofd van de gestorvene als deksel had en waarin de ingewanden, die bij het mummificeren uit het lichaam werden verwijderd, bewaard konden worden. Lever, longen, maag en organen van het onderlichaam werden van elkaar gescheiden en in vier aardewerken kruiken bewaard. Bij de Etruskische canopen uit Chiusi daarentegen gaat het om een urn met een deksel in de vorm van een menselijk hoofd of een urn in de vorm van een menselijke gestalte. Ze werden als teken van verering vaak op een bronzen of aardewerken troon gezet en in een grotere grafvaas ingegraven. Ze laten in gelaats- trekken, kapsels en houding zeer nadrukkelijke karakteriseringen zien. Deze vazen zijn absoluut niet vergelijkbaar met de latere portretkunst van de Romeinen: ze verwijzen naar de pogingen een algemenere fysionomische uitdrukking te verkrijgen en misschien zelfs naar pogingen psychologische kenmerken in de menselijke trekken weer te geven.
Van de hier afgebeelde canope bestaat het hoofd uit terracotta, de troon uit brons en de ashouder uit impasto, dat wil zeggen uit grove, nauwelijks geglazuurde klei. Beide oren van de vaas zijn behouden gebleven en doen aan armen denken. De afgebeelde persoon heeft een smal gezicht, sterk benadrukte wenkbrauwen, een grote maar rechte neus en samengeknepen, dunne lippen. De haren zijn als een krans in streng gescheiden lokken rond het gezicht gelegd en vallen achter de oren tot in de nek. De opvallend ernstige gezichtsuitdrukking getuigt van grote vastberadenheid, trotse zelfverzekerdheid en een duidelijke wil.
Cippus
Een fraai voorbeeld van de kunstproductie in Chiusi is het reliëf op een cippus (vierhoekige spitse zuil, vooral op graven) van zandsteen, een decoratief gebeeldhouwde grafsteen. Het reliëf toont een rituele begrafenisstoet; muziek en dans moesten de tocht naar het hiernamaals begeleiden. De cippi werden vaak voor de grafkamer opgesteld. Op de vierkante sokkel stonden in de regel beelden: portretten of symbolen van de gestorvene. In de voor die tijd in Chiusi typische kunst van het vlakreliëf zijn de figuren levendig en in een ritmische beweging weergegeven. Vooral de zwevende passen, de vreugdevolle blikken van de fluitspelers en de toegewijde gelaatsuitdrukking van de danseres maken veel indruk.
Etrurië was vooral bekend vanwege zijn auleti - een soort fluitspelers. De aulos is een blaasinstrument met een rietje dat is samengesteld uit een of twee cilindervormige schalmeien. Beginnende auleti gebruikten vaak jarenlang een speciale ademtechniek, waarmee ze grote hoeveelheden lucht in hun longen konden opslaan die vervolgens beetje bij beetje in het instrument werden geblazen.
Archeo.toscana/samuchi.htm Nationaal Museum
Duomo&lingua=ITA Dom van Chiusi
Chiusi/museocat/index.html - I codici miniati Olivetani del Museo della Cattedrale di Chiusi, in Kathedrale Museum
Presentazione/chiusi/indexing.html Eng. presentatie van Chiusi
Etrusken
Etruskische geschiedenis  -  Etruskische kunst  -  Etruskische kust

** Uw accommodatie in Chiusi kunt U goed boeken via Hotels/Appartementen/Chiusi.  Er zijn 2 (14) hotels online boekbaar.
** Uw accommodatie in geheel Italië kunt U goed boeken via Hotels/Appart.Italië.
** Via Hotels.Appart.Wereldwijd kunt u goed zoeken naar een accommodatie in 71 landen.  
** Hoe maak ik een printversie van de pagina"?
** Door Tekengrootte  te wijzigen kunt u de leesbaarheid van de tekst sterk verbeteren.    
** Zie ook onze boeken pagina eens.    ▲