Cortona ligt mooi op een steile heuvel. Typisch voor Cortona zijn: de vooruitspringende gevels die op consoles steunen en in hoogte verschillen. Men waant zich echt in de 12e en 13e eeuw, de tijd van de commune. Van verschillende punten, met name vanaf Piazza del Duomo, uit heeft men een mooi zicht op het dal.
In de zevende eeuw v. Chr. is Cortona al gesticht en het was een belangrijk Etruskisch centrum. De Etruskische muur, 2600 m lang, getuigt nog van deze tijd. Vanaf begin 4e eeuw is Cortona verbonden met Rome. In de 5e eeuw na Chr. is Cortona verwoest door de Goten. Pas in de 12e en 13e eeuw komt het weer tot bloei. Begin 15e eeuw komt het bij Florence en begin 16e eeuw bij het hertogdom Toscane.
Centrum van Cortona wordt gevormd door Piazza del Repubblica. 
Palazzo Communale
Ligt aan de westzijde van bovengenoemd plein. Het dateert uit de 13e eeuw en is in de 19e eeuw gerestaureerd. Palazzo del Populo, zetel van de capitano del populo, ligt hier tegenover.
Palazzo Pretorio
Ook genoemd Palazzo Casali, passeert u links op weg naar de kathedraal. Het was een privé paleis van de familie Casali. Hier zijn gevestigd: Accademia Etrusca, Bibliteca Comunale, Archivio Comunale en het Museo dell' Accademia Etrusca.
U ziet in dit museum oudheden, schilderijen, kunstvoorwerpen en een Egyptisch dodenschip met houten figuren.
Etruskische kroonluchter
Pronkstuk van het museum is de bronzen kroonluchter uit de tweede helft van de 5e eeuw v.Chr. met een diameter van 58 cm en een gewicht van bijna 60 kg. Om de conisch toelopende kroonluchter zit een grote schaal, die door middel van buizen met zestien kleine schalen is verbonden. In de kroonluchter werd olijfolie gedaan, die in de middelste schaal werd gegoten en van waaruit de andere schalen dan weer van olie werden voorzien. Opvallend is de concentrisch geordende versiering aan de onderkant van de in één stuk gegoten luchter: in het ingedeukte midden wordt het hoofd van een Gorgoon omgeven door slangen, leeuwen, chimaera's en andere dieren. De sluiting wordt gevormd door acht dolfijnen. De welving wordt bezet door acht naakte stenen, die afwisselend op een syrinx of een fluit blazen en door sirenen in fijn geplooide gewaden worden begeleid. De gevleugelde fabelwezens en de stenen hebben in de Etruskische grafkunst vaak de taak voor de doden te musiceren tijdens de reis. Boven de koppen van de fabeldieren staan vuurschalen op consoles die met palmetten versierd zijn. Bebaarde koppen van Acheloüs, de Griekse riviergod, zweven tussen de schalen en sluiten op die manier de buitenste cirkel.
Etruskische urn, 2e eeuw v.Chr. albast, h 46 cm
De dekselfiguur van de albasten urn toont de dode -helaas is het hoofd niet bewaard gebleven- in een typische, halfopgerichte houding op een cline, het gebruikelijke ligbed voor het nuttigen van een feestmaal, met patera en krans. Het reliëftafereel herinnert aan de Etruskische slag tegen de Kelten.
Geopend 10 - 13 uur en 16 - 19 uur. Gesloten: maandags.
E-mail: info@accademia-etrusca.net  
Dom
De Santa Maria is in renaissancestijl gebouwd, eind 15e eeuw.
Chiesa del Gesü / Museo Diocesano
In het voormalige Chiesa del Gesüt, tegenover de dom van Cortona gelegen, is het Musco Diocesano ingericht. Hier bevinden zich -behalve de Bewening van Christus van Luca Signorelli  - nog andere belangrijke werken van schilders uit Cortona, onder wie Pietro Lorenzetti  en Fra Angelico.
Giorgio Vasari  schreef in zijn kunstenaarslevensbeschrijving dat de oudste zoon en medewerker van Signorelli in de zomer van het jaar 1502 aan de pest was gestorven, kort nadat zijn andere zoon bij twisten om het leven was gekomen. Ondanks het grote verdriet over deze ongekend grote rampspoed zou de toen 52-jarige Luca hebben bevolen het lijk te ontkleden. Vervolgens schilderde hij -volgens Vasari- heel kalm en zonder een traan te laten zijn beeltenis, om dankzij het werk van zijn handen te allen tijde te kunnen kijken naar dat wat de natuur hem geschonken en het vijandige noodlot hem ontnomen had. Het lichaam van de dode Christus is zo realistisch weergegeven, dat het nauwelijks te overtreffen is. De rond het lijk gegroepeerde personen en hun psychologische stemming zijn met veel invoelingsvermogen gekarakteriseerd. De emoties zijn wisselende droefenis en vertwijfeling, angstige ontsteltenis en vertwijfelde verwondering. Het altaarstuk, dat voor de Santa Maria in Cortona is geschilderd, is voorzien van verhalende details, taferelen van de kruisiging en de verrijzenis en een mooi pittoresk landschap met een meer op de achtergrond.
Fra Angelico (ca. 1397-1455), Verkondiging ca. 1432-1433 tempera in goud op paneel, 154 x 194 cm
In een open loggia ontmoet de engel Maria. Breekbaar en met toegewijde blik ontvangt de Maagd de boodschap van het goudglanzende, hemelse wezen. De dialoog tussen belden verschijnt in gouden letters. Interessant is dat het antwoord van Maria op de kop staat om zo de leesrichting aan te duiden.
Het bloeiende paradijstuintje dat de renaissanceloggia omgeeft en de perspectivisch weergegeven architectuur leiden de blik van de aanschouwen naar de achtergrond. Daar is voor de donkere, nachtelijke hemel de Verdrijving uit het paradijs te zien. Fra Angelico verbeeldt zo de inhoudelijke relatie tussen belde gebeurtenissen: niet eerder dan de geboorte en de offerdood van Christus is er verlossing van de zonde mogelijk.
Op de predella staan de belangrijkste fasen uit het leven van Maria.- 'Geboorte', 'Huwelijk', 'Bezoeking', 'Aanbidding van de koningen', 'Aanbieding in de tempel' en de 'Dood van Maria'. in het laatste werk verschijnt Maria aan de heilige Dominicus. De miniatuurachtige voorstellingen ma ken ook hier het meesterschap van Fra Angelico duidelijk: elegant bewegende figuren verlevendigen het in de diepte verdwijnende landschap en de fragiele, in perspectief geschilderde architectuur.
Bekende schilderijen zijn verder o.a. een Aankondiging van Fra Angelico, een Madonna met kind omringd door engelen en een Extase van de H. Margaretha.
Ook de Romeinse sarcofaag uit de 2e eeuw, waar het gevecht tussen de Centauren en de Lapithen op is afgebeeld, verdient uw aandacht.
Geopend: 9 - 13 uur en 15 - 18.30 uur. Gesloten: maandags.
San Domenico
Ligt net buiten de stadsmuren. Naast deze kerk lag het klooster waar de uit Fiesole verbannen dominicanen monnik Fra Angelico enkele jaren verbleef. Het hoofdaltaar wordt gesierd door een drieluik van Niccolo di Pietro Gerini . In de kapel rechts van het koor is een madonna te zien van Luca Signorelli.
Achter de San Domenico ligt het stadspark, Giardino Pubblico. Iets daar voorbij ligt de Passeggiata in Piano, wandeling naar de vlakte. Is meer dan een km lang. Men heeft van hier een prachtig uitzicht op de vlakte. 
Madonna del Calcinaio
De belangrijkste kerk van Cortona ontstond buiten de stad, 3 km in westelijke richting, aan een rivier waar de schoonmakers hun leer looiden. in het voorjaar van 1484 vonden ze aan de buitenkant van een gemetselde bak van een leerlooier waar kalk in aangemaakt werd (calcinaio) een Mariabeeld dat wonderen verrichtte. De kerk dankt zijn naam aan dit beeld, dat nu in de tabernakel boven het hoofdaltaar is geplaatst. Door persoonlijke bemoeienis van schilder Luca Signorelli kreeg diens vriend, Francesco di Giorgio Martini, een architect uit Siena, in 1502 de opdracht voor het ontwerp van de verbouwing. Het complex werd tussen 1485 en 1490 gesticht. Later volgden de koepel (1509) en de voltooiing van het hoofdportaal (1543). De eenschepige koepelbouw met de vorm van een Latijns kruis verbindt de centraalbouw uit de Renaissance met een basiliekachtig langschip. De harmonische proporties en de terughoudende vormen, waarbij van aanvullen- de decoratie geheel werd afgezien, zijn wonderschoon. Vlakke pilasters en kroonlijsten ordenen het gebouw aan de buitenkant. Ronde vensters in de voorgevel en vensters in de vorm van een aedicula zorgen voor een levendig accent. Het gebouw van baksteen wordt bekroond door de octogonale koepel boven een opvallend hoge tamboer. Ook binnen wordt de ruimte geordend door architectonische elementen. Licht gestutte muren contrasteren met de grijze steen van de pilasters, kroonlijsten en topgevel. De verbinding van de vierkante ruimte met de ronding van het tongewelf krijgt op deze manier veel nadruk. Opvallend is de uit gemetselde bogen bestaande dakconstructie. Met zijn heldere, bouwkundige structuur sluit de kerk aan bij de sacrale gebouwen van Brunelleschi en wordt zo een van de voorbeelden voor de door Antonio di Sangallo ontworpen kerk San Biagio in Montepulciano.
Ufficio Turistico
Via Nazionale, 42  Cortona - It.  -  Tel. 0039 0575 630 352. Fax: 0039 0575 630 656