|
PIENZA, naar overzicht
regio
Toscane.
Pienza ligt in de provincie Siena, ten zuidwesten van
Siena, op 491 m hoogte, met 2300 inw. Het stadje bezit een opmerkelijk
aantal fraaie vroegrenaissance gebouwen
Het oorspronkelijke Corsignano ligt op een heuvel boven het
Orcia-dal. De stad dankt zijn naam aan Enea Silvlo Piccolomini, die in
1405 in een voorname, maar verarmde familie geboren werd. Hij werd later
paus Pius II; pienza betekent veelbelovend 'stad van Pius'. Na een
lange, humanistische studie verwierf Aeneas, zoals hij zichzelf met een
verwijzing naar de mythische stamvader der Romeinen noemde, bekendheid als
succesvol diplomaat en politicus, maar ook als auteur van talrijke
reisbeschrijvingen en liefdesgeschiedenissen. In 1458 werd hij, na korte
tijd aartsbisschop van Siena geweest te zijn, gekozen tot paus. Als paus
werd hij geleid door twee gedachten: het ten val brengen van het Osmaanse
rijk en de vestiging van zijn persoonlijke faam. om voor 'een blijvend
teken van zijn herkomst' te zorgen, zoals Pius Il zelf in zijn
Commentarii schreef, gaf hij de Florentijnse architect Bernardo
Rossellino opdracht de plaats Corsignano om te bouwen tot een 'Piusstad'
door er een groep monumentale gebouwen neer te zetten die een persoonlijk
gedenkteken vormden. Onder de indruk van het traktaat over architectuur
van Leon Battista Alberti, greep Pius II zelf in bij het lastige ontwerp.
De plaats was bewoond en dus was een volledige nieuwbouw onmogelijk.
Daarbij kwamen economische en topografische beperkingen. Met de dood van
de paus in 1464 was het project tot mislukken gedoemd.
Piazza Pio II
Als kern van de 'ideale stad' ontwierp Bernardo Rossellino het centrale
plein, de Piazza Pio II, met een trapezevormige plattegrond en een
bestrating die hij in rechthoeken verdeelde. Er ontstond op deze manier de
indruk van een toneel, omringd door belangrijke gebouwen. Het
bisschoppelijk paleis vormt hier de oostflank; het gemeentehuis staat hier
in het noorden haaks op. Voor de bouw van het Palazzo Vescovile wist Pius
II de belangstelling te wekken van kardinaal Rodrigo de Borgia, de latere
paus Alexander VI, die hier zijn familiepaleis vestigde. Bij de bouw van
de toren van het Palazzo Comunale Palazzo hield Bernardo Rossellino zich
aan het Florentijnse voorbeeld. Hij gaf de naar het centrale plein
gerichte voorgevel een gesloten karakter. Op de benedenverdieping bevindt
zich een hoge loggia met drie arcaden op Ionische zullen.
Graffitoschilderingen stellen in de bovenverdieping stenen en plastische
versieringen voor. Hier zorgen hoge vensters voor de belichting van de
raadzaal. Dezelfde venstervorm gebruikte de architect ook bij het
pauselijke familiepaleis. Dit complex, dat op een gezamenlijk plan was
gebaseerd, betekende de grootste stedenbouwkundige vernieuwing sinds de
Oudheid.
Palazzo Piccolomini
Door de arcaden van het
Palazzo Comunale kijken
we op het Piccolomini-paleis en de kathedraal. Voor de vormgeving van de
voorgevel van het vierkante, drie verdiepingen hoge pauselijke paleis
kopieerde Rossellino verregaand het Palazzo Rucellai in Florence, dat hij
in 1451 naar een ontwerp van Alberti had voltooid. Daarmee beantwoordde de
architect volledig aan de ideeën van de bouwheer, Paus Pius II.
Cattedrale Santa Maria Assunta
De eigenzinnige voorgevel van de dom onderscheidt zich door het lichte
travertijn van de andere gebouwen. Pijlers, zuilen en bogen ordenen de
voorgevel met een topgevel met het wapen van de paus. Origineel zijn de
blinde arcaden boven beide verdiepingen. De eronder geplaatste zuilen met
Ionische kapitalen grijpen terug op elementen van Alberti, de door Pius zo
bewonderde architect.
Het lichte interieur verrast door het samengaan van verschillende stijlen.
Enea Silvio Piccolomini bezat een grote kennis van de noordelijke
architectuur en was ander de indruk van de ruimte in gotische kathedralen.
De mensen moesten zich 'niet door een huis van steen, maar van glas'
-aldus Piccolomini zelf- omsloten voelen. Dus bouwde Rossellino voor hem
geen basilica, maar een hallenkerk met drie schepen, waarvan de dwarsbeuk
zich voortzet in straalkapellen. Toch ontstond er een heldere
renaissanceruimte. Ribgewelven en vensters voorzien van maaswerk en
bundelpijlers -overgeleverde vormen uit de Gotiek- blijven daarom eerder
decoratief. Alleen de hoge dwarsbalk boven de kapitalen werkt als een
constructieve verbinding tussen beide stijlrichtingen. Terwijl de
beeldhouwwerken uit de werkplaats van Rossellino getuigen van de
Renaissance, zijn de retabels voorbeelden van de gotische Siënese
schilderkunst uit de 15e eeuw.
Museo
Diocesano
In het dioceesmuseum naast de dom zijn waardevolle onderdelen van
kerkinventarissen tentoongesteld, die veiligheidshalve nu in het museum
worden bewaard. Zo komt uit de San Francesco het indrukwekkende kruis van
Segna di Bonaventura (zie afb.), die rond het fin de siècle van de 13e
eeuw leefde. Hij was een neef van de beroemde Duccio di Buoninsegna en
signeerde slechts vier werken met 'Segna me fecit'. Het met tempera
beschilderde kruis toont de gestorven Christus. Het lijden en de pijn van
de gekruisigde worden versterkt door de aan de uiteinden van het kruis
aangebrachte halffiguren van een treurende Maria en Johannes de Doper. De
voorstelling kenmerkt zich door een icoonachtige plechtigheid, fijne en
heldere contouren en sterke licht-donkereffecten. Van uitstekende
kwaliteit zijn de drie wandkleden die aan het eind van de 15e eeuw in een
Vlaams atelier gemaakt werden en die via leden van de familie Piccolomini
in Pienza terechtkwamen. Op dit wandkleed is de mis van Gregorius te zien.
Gregorius de Grote, die de mis celebreert, ziet in een visioen de man van
smarten die de kelk met zijn bloed vult. Bovendien zijn er acht van de in
totaal twaalf geloofsartikelen van het credo, de geloofsbelijdenis van de
christelijke kerk, in verwerkt. Er zijn vertegenwoordigers van de
katholieke kerk in te herkennen, de gemeenschap van heiligen, de vergeving
van de zonden, de verrijzenis van het vlees, het eeuwige leven en helemaal
bovenin de heilige Drievuldigheid.
http://www.pienza.org/ Historische
gids voor de stad Pienza -
http://whc.unesco.org/sites/789.htm UNESCO site, historische centrum
- www.mediasoft.it Klik links op
Piazze d'Italia, dan Rinascimentali, bij Pienza - Piazza Pio II
PIEVE DEI SANTI VITO E MODESTO
Ongeveer 1 km ten westen van de stadspoort aan het westeinde van de
Corso Rossellino ligt de oude hoofdkerk van Corsignano, vrij tussen het
groen. In haar huidige gedaante een Romaanse kerk uit de 11e
en 12e eeuw, maar al in de 8e eeuw bekend. De kerk heeft een eenvoudige
façade met een rijk versierd portaal, met links een ronde campanile met
één rij vensters. In de rechter zijwand is een tweede portaal met
reliëfs, voorstellende De reis van de drie koningen, Verkondiging aan de
herders, Geboorte van Christus.
** Uw accommodatie in Pienza kunt U goed boeken via
Hotels/Pienza. Er zijn 9 (19) hotels online boekbaar.
Hotels op / nabij luchthaven:
AMPUGNANO (SAY) 40.7 km -
GROSSETO (GRS) 60.3 km -
e.a.
Hotels in de populairste steden rondom Pienza:
Bagno
Vignoni 6.6 km -
San Quirico
- e.a.
** In geheel Italië kunt U goed
uw accommodatie boeken via
Booking.Country.Italy.
** Door
Tekengrootte te
wijzigen kunt u de leesbaarheid van de tekst sterk verbeteren.
|