|
ROMA la città eterna , bezienswaardigheden, naar overzicht regio
Latium en Rome
Rome
Via
de Via Cassia komt u van Viterbo Rome binnen. U rijdt langs de Tiber en ziet
rechts Stadio d. Farnesina. Even later ziet u Stadio Olimpico. U passeert links
diverse bruggen over de Tiber. Als u Ponte Margherita oversteekt dan komt u bij
Piazza del Popolo
Dit plein is in het begin van de 19e eeuw ontworpen. Het plein is
door twee halve cirkels met de Pincio, Romeinse heuvel met parken, verbonden. Zo
is er een grote ruimte geschapen. Op het midden van het plein staat de obelisk
van Flaminus, afkomstig uit Egypte van 2000 v.C.. Via de Porta del Popolo, een
oude stadspoort komt men op dit plein.
Mausoleo di Agusto ▲
Even later zien we aan de overzijde van de Tiber het Mausoleo di Agusto uit
28 v.C. liggen. In de 12e eeuw is er een fort van gemaakt. Middellijn
is 89 m. en de hoogte was 44 m..
Het mausoleum telde vier rondlopende gangen waar de as van de keizerlijke
familie in werd bijgezet. Later is het een middeleeuws fort, wijngaard en zelfs
arena geweest.
Palazzo
di Giustzia
Voorbij Ponta Cavour ligt rechts het paleis van Justitie. Oorspronkelijk
zouden er drie verdiepingen komen, maar daar was geen geld voor.
Castel Sant'Angelo
Dan passeren we de Engelenburcht. In de tweede eeuw liet keizer Hadrianus
dit gebouw bouwen als grafmonument voor zichzelf en de zijnen. Op de vierkante
onderbouw verrees een ronde bovenbouw. Het diende vaak als vesting bij
verdediging van de stad. In de 13e eeuw werd de burcht met een ondergrondse tunnel verbonden met het
Vaticaan. De paus kon er een veilig heenkomen zoeken.
Dat
was het geval in 419 tegen Alarik met zijn Westgoten, in 437 tegen de Oostgoten.
Bij een boeteprocessie zou paus Gregorius boven het mausoleum een engel gezien
hebben die het zwaard in zijn schede stak. Op de burcht staat nu een beeld van
de aartsengel Michaël.
Ponte Sant'Angelo
Mooiste Romeinse brug. Was eerst een sierbrug van het Mausoleum. Clemens XI
heeft er door Bernini tien engelenbeelden met martelwerktuigen op laten zetten.
Direct daarna gaan we RA de Via della Conciliazione in. Aan het eind ervan
stoppen we en stappen uit. Daar waar we uitstappen komt de bus ons weer op de
afgesproken tijd ophalen.
Sint Pietersplein ▲
Is een schepping van Bernini. Het plein wordt omringd
door Dorische zuilen en pilasters die opgesteld zijn in vier rijen. Op de
colonnade staan 162 beelden van heiligen. Midden op het plein staat een
Egyptische obelisk, afkomstig uit het circus van Nero. Er boven op staat een
kruis. Aan weerskanten twee fonteinen. De marmeren stenen in de vloer geven de
windrichtingen aan. Boven de colonnade aan de rechterkant is het pauselijke
paleis.
Het plein is 240 m. breed en de lengte is 340 m. Met kruis en voetstuk is de
obelisk 41 m hoog. Komt oorspronkelijk uit Alexandrië. Keizer Caligula heeft
hen in 39 na C. naar Rome gehaald. Paus Sixtus heeft hem in 1586 naar het midden
van het Sint Pietersplein gehaald. Met behulp van 800 werklieden, 140 paarden en
40 lieren heeft men de monoliet weer opgericht. Bekend is het verhaal van de
matroos die geschreeuwd heeft “Aqua alle Funi”, water op de touwen!
Sint
Pieterskerk
▲
Deze is gebouwd boven het graf van de apostel Petrus. Het is de grootste
christelijke kerk. In 1452 is men met de bouw begonnen. De namen van Bramante,
Rafaël, Michelangelo (koepel) en Bernini zijn er mee verbonden.
We kijken tegen de façade van Maderna. In
het midden is de hoofdingang, met erboven de loggia, van waaruit de paus de
pauselijke zegen geeft. We komen nu in de Portiek van Maderna. Links staat het
ruiter standbeeld van Karel de Grote, rechts dat van Constantijn de Grote. Beide
werken zijn van Bernini. Er zijn vijf toegangsdeuren tot de eigenlijke kerk,
rechts is de Porta Santa. Deze wordt alleen in jubileum jaren geopend.
Hoofdschip is 46 m lang en 27 m breed. Er boven het cassettegewelf met
prachtige decoratie. Aan het einde van het schip de vier steunpilaren die de
koepel dragen.
Rechts is de kapel met de beroemde Piëta van de 24 jarige Michelangelo. In het
midden naar voren lopend zien we de lengten van veel andere kathedralen
aangegeven. Midden onder de koepel is het graf van de apostel Petrus. Daar boven
liet Bernini het altaar verrijzen, bekroond met een baldakijn gedragen door vier
reusachtige gedraaide bronzen zuilen. In de koorapsis is de Cathedra Petri
(1656-66), een Karolingische troon.
In 313 heeft Constantijn hier een vijf schepige basiliek laten bouwen. Paus
Nicolaas besloot om in 1451 de kerk te laten restaureren. Ging niet door want
Julius II besloot om een nieuwe Sint Pieter te laten bouwen. Michelangelo heeft
op een hoogte van 46 m de koepel met een middellijn van 42 m (Pantheon was 43,40
m.) ontworpen. Na een eeuw werken was de kerk klaar. Bij het graf van Petrus
knielt Pius VI die ten tijde van gevangenschap onder Napoleon is gestorven.
Vier pilaren dragen de koepel. We zien links er op Andreas met het kruis,
Veronica met de zweet doek, keizerin Helena met het kruis en soldaat Longinus
met de lans. Aan de rechterkant van het standbeeld van St. Longinus staat
zittend op een troon het beroemde bronzen beeld van Petrus, een werk van
Bernini.
Bij het portaal van de dwarsbeuk staat het monument van paus Alexander VII,
gemaakt door Bernini. Alexander is biddend uitgebeeld te midden van Gerechtigheid, Vernuft, Barmhartigheid en Waarheid . Beeld was
aanvankelijk bloot maar is door een kleed van metaal bedekt. Skelet van de dood
wijst naar een zandloper, die wil aangegeven dat de dood hem zo roept.
In de Andreas- en Veronica pijler kan men de grotten bereiken. De vloer van de
huidige Sint Pieter is drie meter hoger gelegd dan van de oude basiliek.
Vaticaanse Musea
▲
Wanneer u de Vaticaanse Musea bezoekt, bevindt u zich te
midden van de grootste en schitterendste kunstcollectie ter wereld, die de
pausen op grond van hun kunstzinnige en religieuze ambities in de loop der
eeuwen bijeenbrachten. De kunstschatten hebben een plaats gekregen in delen van
het enorme Vaticaans Paleis en in een nieuw museumdeel. De collectie van de
Musei Vaticani, waarin zich talrijke belangrijke kunstwerken uit alle eeuwen
bevinden, geeft bovendien inzicht in de ideeën en idealen van de pausen. Van
hieruit hebt u toegang tot de Sixtijnse Kapel, die geldt als een van de
artistiek en historisch indrukwekkendste delen van het pauselijk paleis. De
eigenlijke oprichter paus Julius II (pontificaat 1503 1513) liet in de Cortile
van het Belvedèrepaleis een klassieke beeldentuin aanleggen met de mooiste en
in die tijd beroemdste beelden uit de Klassieke Oudheid, zoals de Apollo
Belvedere, de Laocoön en de Torso van Belvedère. De Cortile del Belvedère, het
eerste archeologische openluchtmuseum, trok in de loop der eeuwen een enorme
stoet reizigers en kunstenaars die een grote liefde voor de klassieken
koesterden. Onder Julius II en zijn opvolgers werkten de beroemdste Italiaanse
kunstenaars, zoals Michelangelo, Leonardo en Rafaël, aan het pauselijke hof,
waar zij voor de vertrekken van het paleis de prachtigste versieringen maakten.
In de loop der tijd werd de collectie uitgebreid met andere klassieke stukken,
maar ook met contemporaine kunstwerken en andere objecten. Toen men in de 18de
eeuw voor veel kunstverzamelingen musea bouwde, die voor het publiek werden
opengesteld, begon men ook in het Vaticaan de collectie te ordenen en werd deze
voor iedereen toegankelijk. Zie het overzicht
Vaticaanse Musea.
Kerk der Friezen
Op het Sint Pietersplein staand met de rug naar de
Sint Pieter ligt buiten de colonnade de opgang naar het Willibrordcentrum of wel
de kerk van de Friezen. Elke zondag is hier om 10.30 uur eucharistieviering voor
de Nederlanders die in Rome verblijven. Na afloop wordt er koffie geschonken.
E-mail: mail@kerkvdfriezen.org
Isola Tiberina
We zitten nu weer in de bus en rijden langs de Tiber. We komen langs Isola
Tiberina, een eilandje in de Tiber. Op de ruïnes van de beroemde tempel van
Esculapius, de Griekse medicijngod, die eens het centrum van zieke pelgrims was,
staat nu de Sint Bartholomeus kerk.
Theater van Marcellus
Aan de andere zijde van de Tiber, over het eilandje heen kijkend zien we het
theater van Marcellus. Het is het enige oude theater wat overgebleven is. Het is
gebouwd door Augustus. Later heeft dit theater als model gediend voor de bouw
van het Colosseum.
Kwam in 11 v.C. klaar. Er was plaats voor 14.000 toeschouwers. Twee rijen met
bogen zijn er nog over en die hadden Dorische en Ionische zuilen erboven was nog
een rij Korintische
zuilen.
Circus Maximus ▲
We steken nu de Tiber over en rijden langs het links gelegen Circus Maximus.
Het was het grootste en beroemdste. Er konden 185.000 personen in. De arena zelf
was een zandvlakte, 80 m breed en 600 m lang. Lag is een vallei tussen de
Palatijnse en Aventijnse heuvel.
Had de vorm van een U. Onder keizer Augustus was er plaats voor 60.000 onder
Constantijn konden er 185.000 personen in. In het midden liep er een
scheidingsmuur met beelden en obelisken. Aan het einde van de spina was het
keerpunt, meta. Voornamelijk gebruikt voor paardenrennen.
Colosseum
▲
We gaan nu het Colosseum en de triomfboog van Constantijn bekijken.
Het is het grootste Romeinse amfitheater, 190 bij 160 m.. Er waren 50.000
zitplaatsen. In 72 v.C. is Vespasianus met de bouw begonnen. In de middeleeuwen
werd het gebruikt als steengroeve. Benediktus XIV heeft in de 18e
eeuw een eind gemaakt aan de plundering.
Werd gebruikt voor gladiatorengevechten, gevechten met wilde dieren en
zeegevechten.
Triomfboog
van Constantijn
▲
Is opgericht in 312 n.C.. Het materiaal ervoor is afkomstig van andere
triomfbogen.
Alle
voorstellingen op de boog van Constatijn benadrukken dat het heden het verleden
in zich heeft. Opgericht als herinnering aan de overwinning van Constantijn op
Maxentius bij de Pons Milvius. Materiaal kwam o.a. van de bogen van Trajanus, en
Marcus Aurelius. Inscriptie luidt: “Aan keizer Constantijn, pius, felix,
augustus, dragen de senaat en de bevolking van Rome deze arc van triomf op,
omdat hij door goddelijke inspiratie en grootheid van geest de republiek door
een rechtvaardige oorlog van tirannie en strijd bevrijdde”.
Forum Romanum
▲
Het Forum Romanum is een grote verzameling tempels, openbare gebouwen en
gedenktekens geweest. Het Forum was aanvankelijk een moeras en werd een
stadscentrum toen de Etrusken voor een afwateringssysteem zorgden. De
spreekgestoelten, Senaatsgebouw en stemhokjes waren aan de westkant samen
gebracht. De Vestaalse maagden zorgden voor het vuur in de tempel en de Pontifex
Maximus had er zijn residentie. Aan de lange zijden ontstonden allerlei
winkeltjes. In de latere periode van het keizerrijk leek het Forum op een steeds
groter wordend gedenkteken voor het roemrijke verleden van de stad.
Hier speelden zich de politieke en religieuze gebeurtenissen van het oude Rome
af. Hier ontwikkelde die Romeinse beschaving zich die zich later tot de uiterste
grenzen van de toen bekende wereld zou verbreiden.
Via Sacra loopt dwars door het forum.
Triomfboog van Septimus Severus is
opgericht ter ere van hem en zijn twee zoons Caracalla en Geta. Hij is er
neergezet om de overwinningen van de keizer in het Oosten te herdenken. De
verschillende episoden van de oorlogen wordt er nauwkeurig in beschreven in de
reliëfs.
De drie kolommen links zijn de resten van de tempel van Castor en Pollux. Rechts
staan de acht kolommen van de tempel van Saturnus. De drie resterende zuilen zijn van de tempel
van Vespasianus. Vlak er naast twaalf zuilen van de tempel voor de twaalf goden.
Op de achtergrond verheft zich de Palatijn.
Capitool
▲
U kunt nu via trappen omhoog naar het Capitool. Rechts passeert u de
Mamertijnse gevangenis. Hier hebben Petrus en Paulus gevangen gezeten. Ook de
bekende Galiër Vercingetorix. Er tegenover ligt de kerk van Lucas en Martina.
Boven aangekomen heeft u nog een mooi uitzicht op het Forum Romanum. Het
Capitool ligt 50 m boven het Piazza Venezia. Het ligt op een van de zeven
heuvelen, de Capitolijnse heuvel. Het biedt een mooi panorama over het antieke,
middeleeuwse en moderne Rome. In het achterste deel van het plein staat het
Senatorenpaleis, rechts het museum van de Conservatoren met o.a. een rijke
schilderijenverzameling en links
het Museumpaleis met een rijke verzameling oude marmeren beeldhouwkunst. Op het
plein staat het standbeeld van Marcus Aurelius, het enige ruiterstandbeeld uit
de keizertijd. Vóór het Senatorenpaleis , zetel van de burgemeester van Rome,
staat een fontein. Het beeld in het midden stelt de godin Roma voor, Nijl en
Tiber aan de zijkanten. Boven het paleis steekt de Capitolijnse toren uit.
Hierin hangt een klok die alleen bij belangrijke gebeurtenissen luidt.
We dalen nu via de “Cordonata”, een brede trap, ontworpen door Michelangelo,
af naar Piazza Venezia. Links en rechts van de trap staan de kolossale beelden
van de Dioscuren. Rechts passeren we de kooi met de wolvin.
Onderaan de trap gekomen zou men rechts weer omhoog kunnen klimmen naar de
Santa Maria D’Aracoeli
▲
De in 1348 gebouwde trap, 124 marmeren treden, werd een centrum voor politieke bijeenkomsten. De Santa Maria is bekend
om de Santo Bambino, een olijfhouten christusbeeld uit de 15e eeuw.
Zou gesneden zijn uit een boom afkomstig van de hof van Gethsemane. Er zijn veel
gedenktekens.
De
dioscuren dat zijn Castor en Pollux. Santa Maria in Aracoeli dateert uit 574.
Staat op de top van de Capitolijnse heuvel. Er zijn antieke zuilen in te zien.
Wolvinnenkooi herinnert aan Romulus en Remus.
Piazza Venezia
▲
Vormt het centrum van Rome. Is een goed oriëntatie punt. Hier beginnen de
hoofdaders van het verkeer. Het is een vierhoekig plein en wordt overheerst door
het gedenkteken aan Victor Emmanuel II. Het plein opkijkend zien we links het
Palazzo Venezia en er naast de kerk van S. Marco. Op de achtergrond de Via del
Corso, die van Piazza Venezia naar Piazza del Popolo loopt.
Monument van Victor Emmanuel II
▲
Is gebouwd bij de viering van het vijftigjarig bestaan van het Italiaanse
Koninkrijk. Het wordt beschouwd als “Altaar van het vaderland” ( heldenmoed,
eenheid, bevrijding, graf van de onbekende soldaat). Het ruiterstandbeeld van
Victor Emmanuel is overheersend. Op de sokkel zijn die Italiaanse steden
afgebeeld, die tot de eenwording van de staat hebben bijgedragen. Het beeld op
het Altaar symboliseert de stad Rome, rechts allegorie van de triomferende
vaderlandsliefde, links triomf van de kerk. De fonteinen stellen de Adriatische
en Thyreense zee voor. Hierboven
symboliseren de beelden; recht en offer, eenheid en kracht. Beelden boven de
zuilengang stellen de provincies van Italië voor. De twee vierspannen beelden
de vrijheid en eenheid uit. In het monument zijn een bibliotheek, archief en
museum gevestigd.
Il Gesù, Piazza del Gesù
▲
We verlaten nu Piazza Venezia en slaan linksaf, om Palazzo Venezia,
en gaan de Via d. Plebescito in. Even verder komen we links bij Il
Gesù. Een kerk die door bezoekers van Rome niet zo gauw aangedaan wordt maar die
u eigenlijk niet mag missen en die ook heel goed past in deze wandelexcursie!
De
Il Gesù kerk van
Giacomo della Vignola is uitgangspunt van de
barok in Italië. Er is een ruim schip zonder zijbeuken, een koepel die veel
licht toelaat, veel beeldhouwwerk en het koor is rijk versierd.
Santa sopra Minerva
▲
We steken de weg nu over en lopen via de Via del Gesù en aan het eind
schuin links aanhoudend, naar de
Santa sopra Minerva en het Pantheon.
De Santa sopra Minerva is de enige middeleeuwse gotische kerk in Rome. U kunt er
Michelangelo’s Verrezen Heiland zien. Op het plein voor de kerk staat een
Egyptische obelisk die gedragen wordt door een olifant.
Meer
info en afb..
Pantheon
▲
Was een aan alle goden gewijde tempel. Van buiten lijkt het een grote cilindrische
steenmassa, voorafgegaan door een pronaos, voorhof, hierop rust een
groot tympanon, gevelveld. Van binnen is de plattegrond cirkelvormig met een
koepel erop. De verlichting gebeurt door een enkele opening in de koepel. De
koepel is gemaakt van een mengsel van beton, tuf- en puimsteen dat over een
houten raamwerk werd uitgegoten. De muren onder de koepel zijn zes meter dik. De
holle cassetten verlichten het enorme gewicht van de koepel.
Nu is het pantheon een kerk. In het pantheon liggen vooral kunstenaars
begraven o.a. Rafaël. Deze rust onder een Madonna van Lorenzetto. Het pantheon
heeft de bouwkunst in de hele wereld beïnvloed. Vóór het Pantheon staat een
mooie fontein en een Egyptische obelisk.
Met de rug naar het Pantheon staand is rechts La Casa del Caffé waar men, als
men er van houdt, een heerlijk ijs-koffie-room combi of wel een Granita di
Caffé con panna naar binnen kan lepelen! Aan de kassa aan het andere eind van
de zaak moet er eerst een ticket voor gekocht worden.
Meer info en afb..
Piazza Navona ▲
Op dit plein werden vroeger paarden wedstrijden gehouden. Het plein is 240
m. lang Er staan drie fonteinen op. De middelste, Quatro Fiumi, fontein
symboliseert vier rivieren: Nijl, Donau, Ganges en de La Plata. Aan de
noordzijde bevindt zich de Neptunusfontein. Aan de zuidkant staat Fontana del
Moro. Aan de westzijde staat de barokkerk S. Agnese. Deze is gebouwd in de vorm
van een Grieks kruis. Onder de kerk zijn restanten te zien van circus
Domitianus, middeleeuwse fresco’s en mozaïeken.
Naast de Agnese kan men op no. 27 heerlijk ijs kopen. Aan de kassa eerst
betalen!
Meer info en afb..
Piazza
Colonna
▲
We gaan nu weer terug via het Pantheon naar de Via del
Corso, slaan links af en wandelen naar Piazza Colonna. Hier staat de
zuil van
Marcus Aurelius. De voorstellingen op de
spiraalvormige band geven episoden weer uit de oorlog tegen de Germanen.
Meer
info
Fontana di Trevi
▲
We steken de drukke Via del Corso over, gaan de Via Sabini in en komen bij de Fontana di Trevi. Hier komen drie straten (tre
vie) bij elkaar, vandaar de naam. In 1762 is er met de bouw begonnen in opdracht
van Clemens XII. In het midden staat de mythologische figuur Oceanus op een
schelp. Deze wordt door twee zeepaarden, geleid door tritons, getrokken. De
smaragd kleur van het water wordt veroorzaakt door het verblindende witte
kalksteen. Wordt als de mooiste van de wereld beschouwd.
Forum van Trajanus
▲
We gaan nu weer naar via de Via delle Muratte en Via del Corso terug naar Piazza Venezia. Houden links aan en komen
langs Forum Trajanus. De Trajaanse zuil is opgericht om de daden van Trajanus te
vereeuwigen. In de voet is een cel met de as van de keizer. Op de zuil staat nu
het beeld van de H. Petrus. De zuil is bekleed met een spiraalvormige
reliëfband, 200 m. lang en verhaalt de oorlogsdaden van Trajanus tegen de
Daciërs.
St. Jan in Lateranen
▲
We vervolgen nu onze excursie met de bus. De Via S. Giovanni in Laterano
gaat naar de St. Jan in Lateranen. Sinds Constantijn is de Sint Jan altijd de
kathedraal van Rome geweest. In de voorgevel staat “ Moeder en hoofd van alle
kerken in stad en wereld”.
Is
gesticht door Constantijn. Is meerdere keren verwoest en weer opgebouwd. Die van
nu dateert uit de 17e eeuw. Bronzen deuren zijn door Alexander VII van de Curie (Senaats
gebouw) bij het forum weggehaald. Kerk heeft vijf
schepen en vier zijpaden. Rondom het schip staan standbeelden van apostelen.
Koor is rijk aan allerlei soorten marmer. In het midden pauselijke altaar met
baldakijn. In de crypte een bronzen plateau met de liggende goede paus Martijn V. In de inscriptie staat “Vreugde van zijn
tijd”. Let op het plafond en de cosmatische vloer.
Santa Maria Maggiore
Via de Via Merulano komen we op het plein voor de Santa Maria Maggiore. Op
het plein staat een zuil met een bronzen beeld van de Madonna en het Kind.
Portiek heeft vijf ingangen gescheiden door pilaren. De basiliek bestaat uit
drie schepen, gescheiden door een reeks zuilen met balkwerk. Er bevinden zich
kostbare kunstwerken uit de tijd van de bouw van de basiliek. Let verder op het
cassettenplafond, versierd met goud uit Amerika, cosmatische vloeren, mozaïeken
uit de 15e eeuw, triomfboog en versieringen op de architraven. Links
voor is de kapel waar prinses Irene is getrouwd.
De
heilige Maagd zou aan de paus Liberius verschenen zijn om hem op te dragen een
kerk te bouwen daar waarde volgende dag sneeuw zou vallen. Hoofdaltaar is een
sarcofaag met de beenderen van St. Marcus.
Piazzale di Spagna ▲
Is een bekend plein in Rome. Hier beginnen bekende winkelstraten van Rome
zoals de Via Condotti, Via Frattina en de Via Babuino met veel kunstgalerijen en
de Via Margutta met ateliers van kunstenaars. Op het midden van de monumentale
trap van de Trinita del Monti staat de beroemde Fontana della Barcaccia. Via de
trap met veel balustrades en terrassen komt men bij deze kerk uit de 16e
eeuw.
Meer
info en afb..
Pincio
We zijn nu op de Romeinse heuvel de Pincio gekomen. Het is een groot publiek
park.
We zien Piazza del Popolo We gaan
nu Rome uit ri. Bolsena.
Catacomben
Zie hier
Azienda di Pro. Turistica di Roma
Via Parigi, 11 - 00185 ROMA -
Tel.: 0039 06488991 Fax 0039 0648899238.
Informatie
* Vraag: Pianta della Citta met Major monuments and most
important places.
*Goede
kaart is ook: La Roma del Gubilleo. Voor de omgeving: Fuori Roma (
Regione Lazio).
* In de brochure Tesori di Roma vindt u alle adressen,
openingstijden, entreeprijzen etc van musea, monumenten en archeologisch
interessante plaatsen.
* De folder La via Appia Antica is onmisbaar als u hier op bezoek gaat.
* Voor de omgeving is de brochure The Wonderful Province of Rome heel
goed bruikbaar
**
Accommodaties in Rome en/of omgeving
** Uw accommodatie in geheel Italië
kunt U goed boeken via
Hotels/Appart.Italië.
** Via
Hotels.Appart.Wereldwijd kunt u goed zoeken naar een accommodatie in 71
landen.
** Hoe maak ik een
printversie van de pagina"?
** Door Tekengrootte te
wijzigen
kunt u de leesbaarheid van de tekst sterk
verbeteren.
** Zie ook onze boeken pagina eens.
▲ |