San Domenico
Loop er eerst eens langs om de stad te bekijken! Is een grote gotische, uit bakstenen opgetrokken, kerk. Is in de 13e eeuw door de dominicanen gebouwd. In de rechterwand van het schip is de Capella di S. Catarina. In het marmeren tabernakel wordt het hoofd van Catharina bewaard. Fresco's beelden belangrijke gebeurtenissen uit haar leven uit. De heilige Catharina bezocht deze kerk vaak.
Piazza Salimbeni        ▲
Er omheen staat een complex van mooie gebouwen. In Palazzo Salimbeni, een gotisch bouwwerk uit de 14e eeuw, is de oudste bank van Europa, de Monte dei Paschi di Siena, gevestigd.
Piazza Tolomei
Aan dit plein staat het oudste privé paleis van Siena, het Palazzo Tolomei. Het werd begin 13e eeuw gebouwd. Opvallend zijn de mooie, regelmatige tweelingvensters met fijngelede maaswerk.
Piazza del Campo
Het beroemdste plein van Italië is gelegen in het centrum en wel daar waar de drie heuvels in een dal samenkomen. Het heeft de vorm van een schelp. Op het hoogste punt van het plein staat de niet meer werkende Fonte Gaia (fontein), met grote reliëfs.
Palazzo Pubblico
Is een prachtig gotisch, aan de Campo gelegen, stadspaleis. De onderbouw is van baksteen, van boven is het travertin. Er zijn verschillende zalen met fresco's te zien.
Op de linkerhoek staat de Torre del Mangia, met er bovenop een uitzichttoren. Onderste gedeelte is opgetrokken uit baksteen, de klokkentoren is van natuursteen. Beneden een renaissance kapel, Capella di Piazza.
Duomo Santa Maria Assunta          ▲
Op de hoogste plek in Siena verrijst deze indrukwekkende, aan de Maria-Hemelvaart gewijde dom. De huidige kerk met zijn groenwitgestreepte incrustatie en zeer rijkversierde voorgevel is het resultaat van meer dan een eeuw bouwgeschiedenis. Op eertijds twaalf treden die de twaalf apostelen symboliseerden, strekte het complex zich van noordwest tot zuidoost uit op een kruisvormige plattegrond met een koepel en een vlakke koorafsluiting. Halverwege de 12e eeuw maakte de toenmalige regering van de stad de eerste plannen voor stadsuitbreiding. Een grotere kerk moest het bestaande gebouw vervangen. De rond 1210 begonnen bouw van de laatromaanse basiliek was al vergevorderd -de muren, pijlers en zijschepen met kruisgewelven waren al klaar- toen in 1258 de cisterciënzers van San Galgano de leiding van de bouw overnamen en koepel en koor voltooiden. In 1284 begon de nieuwe dom architect Giovanni Pisano met de vormgeving van de voorgevel.
Met twee grote veranderingen in 1316 en 1369 kreeg de kathedraal zijn huidige afmetingen. Aanvankelijk werd het koor naar het oosten toe verlengd. Hiervoor was de bouw van een onderkerk, het baptisterium, vereist. De dwarsbeuk werd eveneens verlengd en verbreed. Ten slotte volgde een verhoging van het middenschip, die  nog goed zichtbaar is aan het verloop in de incrustatie. De voorgevel van de dom is de eerste in Italië met een pompeuze gotische vormen- taal, naar het voorbeeld van Franse kathedralen. Verschillende kleuren marmer -wit uit Carrara, groen uit Prato en roze uit Siena- versterken de rijke vormgeving door architectuurplastiek.
Giovanni Pisano begon in 1284 met de brede en zeer hoge westgevel met drie portalen. Hij ontwierp de decoratie voor de zuilen, de wimbergen en de pinakels aan de zijkant. Levendige, ook over een grote afstand met elkaar verband houdende figuren -nu kopieën- maken de Franse invloed duidelijk, die de Pisaanse kunstenaar en zijn werkers mee naar Siena brachten. Tot het programma van het beeldhouwwerk in het portaal horen de 'Hemelvaart' en de 'Verheerlijking van Maria'. Profeten, filosofen en patriarchen verwijzen naar het Oude Testament als prefiguratie van de gestalten van het Nieuwe Testament.
In 1296 verliet Giovanni Pisano de stad vanwege meningsverschillen met de regering. Pas bijna honderd jaar later, in 1376, voltooide Giovanni di Cecco -naar het voorbeeld van de door de Siënese architect Lorenzo Maitani  ontworpen gevel van de dom in Orvieto- het bovenste deel met drie topgevels en het roosvenster boven het middenportaal. Het venster wordt omlijst door kleine tabernakels: 35 bustes van profeten en patriarchen zijn gegroepeerd rond Maria en het kind. De drie grote mozaïeken aan de voorkant werden in de 19e eeuw door Venetiaanse kunstenaars geschonken.
Campanile met koepel
De hoge, in de hoek tussen middenschip en dwarsbeuk oprijzende campanile domineert de oostkant van de dom. De onderverdiepingen zijn op zo'n manier in de wandgeleding opgenomen dat de toren -met het naar boven toe toenemende aantal vensters- geen 'vrijstaande' toren in de eigenlijke betekenis van het woord meer is. Rond 1300 kreeg de toren met de regelmatige stroken zijn huidige aanzien.
Op een zeshoekige plattegrond en voorzien van een tamboer staat de in 1254 voltooide vieringkoepel. Honderd jaar later werd het middenschip verhoogd; alleen de grote koepel steekt nog boven het dak van de kerk uit. De tamboer verdween in het binnenste van de kerk. De incrustatie aan de wand achter de sierlijke zuilen van de dwerggalerij is duidelijk te herkennen
Interieur
Overweldigend is de aanblik in de dom. Talloze decoraties wisselen elkaar af en dompelen de ruimte onder in een geheimzinnig spel van licht en schaduw. De dominantie van de zwart-witte stroken marmer herinnert aan het wapen van de stad Siena. Hoge rondbogen, gedragen door slanke bundelpijlers, verdelen het middenschip in drie ruimten. De arcadereeks gaat terug' op de laatromaanse bouwfase. Sinds de verhoging van het middenschip in het Trecento eindigen de gewelven in een iets naar voren stekende kroonlijst, die als een rondlopend fries koor, midden- en zijschip met elkaar verbindt. Beneden zijn 172 bustes van terracotta van verschillende pausen toegevoegd. Iets later zijn de grote vergulde figuren van de stadspatronen in de rijkversierde vieringkoepel ontstaan.
Marmeren vloer
Ongewoon is de kostbare marmeren vloer die in intarsie werd gelegd. Dit gebeurde vanaf 1369 en duurde voort tot in de 15e eeuw. De 56 velden met filosofen, sibillen, deugden, allegorieën en bijbelse scènes geven een omvattend beeld van de geschiedenis vanaf de Oudheid via het christendom tot de stichting van Siena.
Marmeren kansel, h 460 cm, Nicola Pisano (ca. 1220-voor 1284)
Deze behoort tot de belangrijkste kunstwerken in de dom van Siena. Afgezien van de verloren gegane oorspronkelijke kleur is de preekstoel in zeer goede staat - ondanks een verplaatsing en het later toevoegen van trap en sokkel. In de verdragen waarin melding wordt gemaakt van het verlenen van de opdracht, worden ook de medewerkers genoemd: Giovanni, de minderjarige zoon van Nicola, en Arnolfo di Camblo.
In de opbouw volgt Nicola zijn eerste kansel in het baptisterium van Pisa: negen zuilen van graniet, porfier en groen marmer dragen hier de achthoekige kansel. De buitenste zuilen staan in een cirkel afwisselend op een simpel basement of worden door leeuwen en leeuwinnen gedragen. De middelste zuil staat op een sokkel met de figuren van de 'zeven vrije kun- sten' en de filosofie. Deugden en profeten verschijnen boven de kapitalen op de hoekvelden van de driepasbogen. De reliëfs van de balustrade, die met een geantiquiseerde kroonlijst uitgerust is, laten taferelen zien uit het Nieuwe Testament. Ze worden omlijst door zeven allegorische hoekfiguren. Het theologische programma van de oude kansel in Pisa, een afbeelding van de christelijke leer van de weg tot heil en verlossing, is hier opnieuw gebruikt.
Aanbidding van de koningen Nicola Pisano, (detail van de marmeren kansel)
Virtuoos zijn de gedetailleerde scènes in het marnier gebeiteld. Een bijna onoverzichtelijk aantal figuren vult de reliëfs. Ze staan, in hun rijk geplooide gewaden, opgesteld van de gladde achtergrond tot de plastische koppen in de voorste zone middenonder en zijn bepalend voor een gecompliceerd spel van licht en schaduw. Links wordt de tocht van de drie heilige koningen afgebeeld; rechts -met grote gevoeligheid en anekdotische vertelkunst- de eigenlijke handeling: de oudste koning knielt voor de jonge Christus en kust zachtjes zijn kindervoetje. Nooit eerder werd dit tafereel met een dergelijke onbevangen intimiteit weergegeven. Hiermee zet Pisano de gebeurtenissen in de christelijke heilsgeschiedenis niet langer slechts neer als de veraanschouwelijking van een transcendente inhoud, maar bijna als echte historische gebeurtenissen. De uitdrukkingskracht van de figuren van Nicola Pisano lijkt immens groot; hun natuurgetrouwheid is vermoedelijk te danken aan zijn studie van de Franse kathedraalgotiek.
Johannes de Doper, 1457 brons, h 185 cm Donatello (1386-1466)
Het bronzen standbeeld van Johannes de Doper maakte Donatello in 1457 op 71-jarige leeftijd. Het behoort tot zijn late, grote werken en getuigt van eenzelfde dramatische uitdrukkingskracht als de heilige Maria Magdalena in het bouwmuseum van de dom in Florence. Wellicht heeft de kunstenaar de fijn uitgewerkte rafels van de cape van geitenvel die de heilige draagt, en zijn op hennep lijkende haren, van tevoren in een wasmodel verwerkt.
Heilige Petrus, 1503-1504 marmer, h 124 cm Michelangelo Buonarroti (1475-1564). Rond 1500 kreeg de jonge Michelangelo de opdracht om vijftien standbeelden te vervaardigen voor de nissen van het Piccolominialtaar. Slechts de twee heiligen Petrus en Paulus werden door de kunstenaar eigenhandig gemaakt,  voordat hij Siena verliet. De overige heiligen zijn vermoedelijk naar zijn ontwerpen gemaakt. De heilige Paulus lijkt terughoudend en nadenkend. De expansionistische kracht die Michelangelo zijn latere figuren verleent, lijkt nog in de steen besloten te liggen. in de dynamisch geheven handen, de gespannen, volumineuze plooien en de minieme beweging van de figuur is echter de voor Michelangelo's beelden kenmerkende nadruk op lichamelijkheid al voelbaar.
Heilige Maria Magdalena, marmer, h 180 cm, Gianlorenzo Bernini, 1598-1680,
Naast plannen voor de uitbreiding van de Cappella Chigi leverde Bernini voor de nissen ook de heiligen Hiëronymus en Maria Magdalena, die in gelukzalige extase een visioen lijkt te gehoorzamen..
Musea dell' Opera del Duomo
Is te vinden in de Duomo Nuovo, op  het domplein. Men vindt hier de ontwerpen van de nieuwe, nooit gebouwde, dom. Belangrijkste kunstwerk is een Maesta.
Baptisterium
Gaan we door de hoge poort in de zijwand van de "geplande" nieuwe dom kan komen we bij het Baptisterium. Deze ligt onder het koor van de dom. In het midden staat de zeshoekige doopvont. Is versiert met reliëfs uit.het Leven van Johannes de Doper.
Specialiteiten
Capocolli,een stuk gerookte varkensrug.- Panforte, geconfijte vruchten. Migliaccio, een droge koek met ricciarelli, amandelpastei.
Kunstnijverheid
Zilver edelsmeedkunst, keramiek.gebrandschilderde ramen, kristal en keramiek. 
Azienda di Promozione Turistica          ▲
Via di Città, 43 – CAP 53100. Tel.: 0039 0577 422 09.   Fax 0039 0577.281 041. E-mail: aptsiena@siena.turismo.toscana.it    
Ufficio Turistico Pro Loco
Via Case Nuove 4. Telefax: 0039 0578 748 072. Open van 8.00 – 13.00 uur. Ook op Piazza del Campo 56, is een informatie centrum. Tel.: 0039 0577 280 551. Fax: 0039 0577 270 676.
Informatie
* Siena APT, Informazioni turistiche geeft info voor Siena, Chianti, Val d'Elsa, Valli del Farma-Merse, Crete en Val d Orcia.
* Terre di Siena, art / archaeology / nature etc.  is een goede brochure met veel gegevens
* Terre di Siena accommodation,  hotels, campings etc, is een brochure met alle gegevens voor accommodaties.
* Op het kaartje La terra di Siena, staan mooie tochten in de omgeving.

Corso del Palio           ▲
Op 2 juli (Palio delta Madonna di Provenzano) en op 16 augustus (Palio dell'Assunta) is heel Siena op de been, want dan worden de beroemde paardenrennen gehouden. Bij deze ruiterspelen starten na loting jaarlijks tien van de zeventien autonome stadsdelen waarin Siena sinds de Middeleeuwen is verdeeld. Op de Piazza del Campo wordt een renbaan aangelegd en elke deelnemende contrada leeft mee met haar ruiter. De inwoners van Siena voelen zich zo verbonden met het district waarin ze geboren zijn, dat het in vroeger tijden zelfs tot Shakespeare achtige rivaliteit kwam. Ook nu nog hebben alle contrade hun eigen symbolische kleuren, wapens en wapendieren: adelaar, slak, golf met dolfijn, panter, bos met neushoorn, schildpad, uil, eenhoorn, mossel, toren met olifant, ram, rups, draak, giraf, stekelvarken, wolf en ten slotte gans. Vroeger bereidde elke contrada naar aanleiding van het spek- De ronde renbaan op de Piazza del Campo is erg nauw. Verwondingen van paard en ruiter zijn riet ongewoon. Ook voor de toeschouwers is de patio gevaarlijk. takel haar eigen gerechten. Omdat in de Oca, de contrada van de gans, vroeger de slachterijen gevestigd waren, werden hier vleesgerechten bereid. In de Torre, de contrada van de toren, waren bedrijven gevestigd die varkensvlees verwerkten en daarom waren hier varkensspecialiteiten te vinden. In Aquila, de contrada van de adelaar, werd risotto met zwarte truffels geserveerd.
Ook op de twee grote dagen waarop de rennen plaatsvinden, blijven de ovens in Siena niet koud. De families die het geluk hebben direct aan de Piazza del Campo te wonen en over een raam of zelfs een balkon beschikken waarop het grote gebeuren kan worden gadegeslagen, nodigen hun vrienden uit. Dan worden er de typisch traditionele gerechten als panzella (broodsalade), crocchette di formaggio (rijstkroketjes), timballo di riso con piccioni in salmi (rijsttimbaaltjes met salami van duiven), crostini rossi alla milza (rode crostini met milt), brasato al brunello (gestoofd vlees in rode brunello) en als dessert baba allo zabaglione (zabaione-babà) gegeten. Er wordt een goede lokale wijn bij gedronken. Zodra de patio voorbij is, storten de zegevierende contrade zich in de voorbereiding voor de cena delta vittoria, het culinaire overwinningsfeest.Aan de eretafel zitten niet alleen de aanvoerder en de renners, maar ook de hoogwaardigheidsbekleders van de verschillende stadsdelen. Ook de paarden die gewonnen hebben, krijgen een eigen maaltijd. Gedurende de feestelijkheden, die een hele week duren, worden ontelbare banketten en feestmalen georganiseerd waaraan alle inwoners deel kunnen nemen.
Panforte           ▲
Siena's bekendste zoetigheid is onbetwist de panforte (stevig brood), ook wel panpepato (gepeperd brood) genoemd. De Siënesen zijn er zo dol op dat ze het zelfs een beschermheilige hebben gegeven. Sindsdien geldt de heilige Laurentius, wiens naamdag op 10 augustus wordt gevierd, als patroonheilige van deze specialiteit. Al in de Latijnse recepten uit de Ie eeuw n.Chr. wordt zoet brood van bloem en honing genoemd. Deze Siënese panforte schijnt zich echter niet uit het honingbrood ontwikkeld te hebben, maar uit het inheemse melatello. Dit eenvoudige zoete gerecht werd gemaakt van bloem, gedroogde vruchten en water waarin van tevoren appels gewassen waren, maar had het nadeel dat het snel schimmelde en zuur,fortis, werd.
De eerste schriftelijke aanwijzing dat panforte of panpepato traditioneel in de omgeving van Siena werd gemaakt, is te vinden in een document uit 1205 dat zich in het klooster van Montecelso bevindt. Daarin wordt melding gemaakt van het feit dat de boeren verplicht waren belasting aan de nonnen te betalen in de vorm van een van staatswege vastgesteld aantal peperkoeken of honingbroden. Als we het verhaal mogen geloven, speelt het klooster inderdaad een grote rol in de geschiedenis van dit beroemde gekruide brood.
De geschiedenis is als volgt: Nicoló de Salimbeni, een jongeman uit een gegoede Siënese familie, was overvallen door spilzucht en leefde niet volgens de christelijke waarden. Op zekere dag erkende hij toch de ijdelheid van zijn doen en laten, bekeerde zich tot het geloof en gaf zijn overgebleven have en goed weg: een zakje specerijen die in die tijd zo kostbaar waren dat ze ook als ruilmiddel werden gebruikt, en het recept voor een overvloedig nagerecht waarin deze specerijen rijkelijk werden gebruikt. De begunstigde was een zekere zuster Berta die als rechtschapen non in het klooster van Montecelso leefde. Zuster Berta probeerde het recept weliswaar uit, maar kwam tot de conclusie dat deze zinnelijke lekkernij niet passend voor een nonnenklooster was en schonk alles aan de curie van de bisschop. Zo werd het recept voor de kruidige koek van bisschop tot bisschop doorgegeven, tot het in handen kwam van de broer van kardinaal Ottaviano delta Pila. Zijn naam was Ubaldino en hij was zo'n uitstekende kok dat Dante hem als 'Purgatorio' in zijn 'Divina Commedia' vereeuwigde. Ubaldino verfijnde het recept door er amandelen, hazelnoten en gekonfijte vruchten aan toe te voegen en alleen de geurige specerijen te gebruiken.
Panforte uit Siena werd al snel een merk- en veelgevraagd exportartikel. Al in 1370 werd het brood ook in Venetië bij feestelijke gelegenheden geserveerd. De zeer gewaardeerde lekkernij gold vanwege het hoge specerijengehalte als afrodisiacum. Een paar eeuwen later creëerde Enrico Righi, de toenmalige eigenaar van bakkerij Panforti Parenti, ter gelegenheid van het bezoek van koningin Margherita van Savoye de panforte Margherita. Deze 'witte panforte' onderscheidde zich van inheemse soorten door de nieuwe methode om de vruchten te konfijten en door de toevoeging van marsepein, waardoor hij zachter, sappiger en ook lichter van kleur werd.
Niet uit Siena maar uit Prato stamt een andere zoete specialiteit die in heel Toscane zeer wordt gewaardeerd. De biscotti di Prato, die meer naar het noorden ook cantucci, cantuccini of giottini worden genoemd, worden gemaakt van bloem, eieren, suiker, amandelen en citroenaroma. Ze worden tweemaal gebakken en moeten daadwerkelijk hard als beschuit zijn. Als dessert worden de knapperige koekjes in vin santo gedoopt.
Bron  
Is Culinaria Italia, Könemann. ISBN: 3-8290-2903-9. U vindt hier ook een keur van recepten behorend bij bovengenoemde producten. Prachtig geïllustreerd werk! Van Uitgeverij Könemann is ons geen URL, WAP of EMAIL bekend      

** Uw accommodatie in Siena kunt U goed boeken via Hotels/Appart./Siena.  Er zijn 58 hotels online boekbaar. Let ook op de beoordelingen door gasten die de hotels bezochten! U kunt de ligging van de hotels via Google Earth bekijken!
 Hotels nabij: Monument; Museum; Oriëntatiepunt; Stadion of Arena; Treinstation:
 Piazza del Campo  -  Siena Cathedral   -  Torre del Mangia   e.a.
 Hotels op / nabij luchthaven: Peretola (FLR) 56.1 km   -  e.a.
 Hotels in de populairste steden rondom Siena: Casetta 6.4 km  -  Pianella 6.5 km  -  e. 12 a.
** Uw accommodatie in geheel Italië kunt U goed boeken via Hotels/Appart.Italië.
** Via Hotels.Appart.Wereldwijd kunt u goed zoeken naar een accommodatie in 71 landen.     ▲