|
VITERBO, naar overzicht
regio Latium,
Veel mensen zien Viterbo, als de stad van pauzen en van de Middeleeuwen. Voor hen is
het van minder belang dat net buiten de kasteelmuren, temidden van ruïnes en in
de tufsteen uitgegraven tunnels, er nog tekens te zien zijn van oude en
rudimentaire begraafplaatsen die behoren tot het voor-Romeinse dorp, of dat
er niet veel verderop nog gebouwen staan uit het tijdperk van Augustus.
Pauzen
Het beeld dat de toerist heeft van Viterbo, is dat van de streken San Pellegrino
en Pianoscaranno, de vele fonteinen, de muren en het pauselijk paleis op de
Colle del Duomo tegenover de kathedraal, aristocratische getuige van de mooiste
jaren van de geschiedenis van de stad toen de Vetus Urbs, oude stad, gedurende
een groot deel van de dertiende eeuw samen met andere steden van het patrimonium
Petri voor
langere of kortere tijd onderdak bood aan pauzen en kardinalen. Viterbo, een
aanlokkelijke stad dankzij de frisse lucht en met name dankzij de stevige
stadsmuren, was een heilzaam toevluchtsoord voor Innocentius III, Gregorius IX,
Alexander IV, Clemens IV, Adrianus V en andere pauzen. De Franse paus, Clemens
IV werd bekend omdat na zijn dood in 1268 in Viterbo nog nooit de pauselijke
zetel zolang onbezet was gebleven. Het duurde bijna drie jaar, 1271, voor er
witte rook, die de verkiezing van Gregorius X aankondigde, uit de schoorsteen
kwam.
Van de pauzen in Viterbo noemen we de “Petrus Hispanus” ofwel Johannes
XXI, de enige Portugese paus in de geschiedenis van de kerk; hij stierf in
1276. Hij was arts en wetenschapper en zijn grafmonument is in de kathedraal te
zien.
Wandeling door de stad
De kathedraal vormt het uitgangspunt voor een tocht door de stad die
gemakkelijk te voet kan worden afgelegd. We raden u aan de auto op een van de
parkeerplaatsen buiten het historische centrum van de stad achter te laten en de
stad binnen te gaan door één van de poorten in de stadsmuren. Sommige poorten
zijn kaal, Carmine, Fiorita, San Pietro, Murata, terwijl andere overdadig zijn
voorzien van hardstenen metselwerk en ornamenten, Romana, Verità, Fioretina.
Een hiervan, Faul, heeft nog altijd een stevige kleine toren boven de
architraaf, een overblijfsel van de laatste renovatie die in de 17e
eeuw plaatsvond. Van een andere poort, Sonsa, is alleen een marmeren
Romaansgotische inscriptie uit 1095 over.
De kathedraal van San Lorenzo, Piazza S. Lorenzo
De uit de 12e eeuw stammende kathedraal staat op de heuvel, bekend
onder de naam Colle del Duomo, waar de stad Viterbo oorspronkelijk werd gebouwd.
Het Etruskische dorp, dat in de vijfde en vierde eeuw v. Chr. tamelijk levendig
was, werd in de tijd van de Romeinse heerschappij verlaten. In de 8ste
eeuw trokken er Lombarden in die het castrum,
de eerste kern van het groeiende middeleeuwse Viterbo, versterkten. De kerk
verving een heidense, aan Hercules gewijde tempel: na de kleine parochiekerk
volgde in 1192 de oprichting van een Romaans bouwwerk dat vervolgens ingrijpend
werd gewijzigd. De gotisch-Toscaanse klokkentoren dateert uit de tweede helft
van de 14e eeuw. De façade werd in 1570 gerestaureerd door kardinaal
Giovan Francesco De Gambara. Het luchtige interieur heeft een schip en twee
zijbeuken en zuilen met mooie kapitelen. Het schip bevat de resten van de
fundering van Cosmati.
Rechterzijbeuk. Op de muur van de ingang is een 17e eeuws schilderstuk van de
heilige Hiëronymus te zien; in de kapel van de heilige Catherina is een fresco
door een plaatselijke school geschilderd, midden 16e eeuw, met het Mystieke Huwelijk van de heilige
Catherina, die de ring ontvangt, en
de heilige Barbara; op de zijmuren zijn Sint Ambrosius en Sint Peter,
een Dominicaanse martelaar te zien; onder bevinden zich Sint Francisus en Sint
Bernardinus.
Opmerkelijk is ook het marmeren doopvont te zien waarvan in elk geval het bassin
is uitgevoerd door Francesco d’Ancona, 1470. Op de muur prijkt een 16e
eeuws schilderstuk met de Onthoofding van Johannes de Doper. Verder zijn er de Heilige
Familie en Sint
Bernardinus door Giovan Francesco Romanelli van Viterbo, 1610-1662,
en het grafmonument van kardinaal Matteo Eustachio Gonella te zien. Halverwege
het schip is de kapel van de heiligen Hilarie
en Valentijn waarvan de relieken worden bewaard in twee zilveren
hoofden die worden beschermd door een urn die zichtbaar is achter de metalen
deur aan de linkerzijde. De inscriptie “Faul” op de vloer is het is het
acrostichon van de vier kastelen, Fano, Arbano, Vetulonia en Longula, die
volgens de legende de stad Viterbo stichtten ten tijde van de Lombarden. Het
schilderstuk op het altaar met de twee christelijke martelaren is van Francesco
Maria Morandi, 1698. Op de zijmuren zijn ook Hilarie en Valentijn geschilderd door
Francesco Ferdinandi, 1714, terwijl op de gewelfkappen van het plafond de vier
evangelisten zijn geschilderd. Als we door de rechterzijbeuk lopen, zien we een
schildering van de hand van Vincenzo Strigelli, 18e eeuw, waarop Bartholomeus
wordt afgebeeld, en een van Marco Benefial, 1684-1764, met St. Laurentius die de Heilige Communie
uitdeelt. Het portret in de apsis
is van de Gezegende Giacomo van
Viterbo, aartsbisschop van Napels 1250-1308. Achter het presbyterium bevindt
zich de Grote Kapel, Koor van de kanunniken, met een door Giuseppe Passeri, 1610-1689, geschilderd fresco waarop onder andere het Laatste Oordeel en de Hoofdzonden
zijn afgebeeld. Het altaar bevat een mooie schildering van Romanelli met St.
Laurentius. Op de muur aan de rechterzijde, boven, is een schildering
uit de 18e eeuw te zien van St. Philip Neri. Ook is er een houten koor uit de 17e
eeuw. In de linkerzijbeuk, kan naast het grafmonument van Johannes XXI, onder
het tabernakel van het Heilig Oliesel, zijn de grafstenen die de pauzen
Alexander IV, 1261, en Clemens IV, 1268, gedenken. Het paneel op het altaar van
de apsis
is een recente kopie van de
Madonna della Carbonara door Alvaro Ricci. Het origineel is te zien
in het aangrenzende Colle del Duomo museum. Op de muur van de zijbeuk is St.
Laurentius die de zieken geneest geschilderd. Direct hierachter volgt de kapel van de
heilige Lucia die in de 17e eeuw gedeeltelijk door Paolo
Guidotti van fresco’s werd voorzien. Op het altaar is een schildering uit de
18e eeuw van de heilige met de Maagd
en het Kind met ervoor een houten kruis uit de 17e eeuw.
Opmerkelijk
zijn ook de wortelnotenhouten kasten, 18e eeuw, in de sacristie die
zijn opgedragen aan kardinaal Gallo, van wie de buste boven de ingang hangt. De
andere werken aan de muur van het schip zijn onder andere de Zegenende
Verlosser met de apostel
Johannes, St. Leonardus, St. Benedictus en Johannes de Doper, daterend uit 1472 en
toegeschreven aan Gerolamo van Cremona. Ook is er een schildering
van Carlo Maratta, 1625-1713, met St.
Laurentius en de armen.
Museo del Colle del Duomo, Piazza
San Lorenzo
Dit strekt zich uit over verschillende, onlangs gerestaureerde vertrekken naast
de kathedraal. Een buitenpad, dat is aangekleed met plaques, epigrafen en
fragmenten uit verschillende perioden, geeft toegang tot het museum. In de
verschillende vertrekken is een tentoonstelling te bewonderen van relieken,
schilderstukken, beeldhouwwerken, liturgische gewaden en de marmeren buste door
Giovanni Duprè, 1817-1882, van Laetitia Bonaparte die in 1871 in Viterbo stierf
en een nicht was van keizer Napoleon III. Er is een reliek uit de 16e
eeuw dat de kin van Johannes de Doper zou bevatten en een grafschrift draagt uit
1376 met de optekening van de ontdekking van de reliek. In het museum is verder
te zien: een schilderij van De
Madonna met Kind door
Bartolomeo Cavarozzi , 1590?-1635; een paneel van de Madonna
della Carbonara, 12e eeuw; een tondo met De
apostel Johannes van Domenico Corvi; twee schetsen voor fresco’s, Johannes de Doper voor Herodes en de
Onthoofding van Johannes de Doper, in 1756 uitgevoerd door Corvi als
voorbereiding op de decoraties van de kerk van Gonfalone in Viterbo; een tempera
op hout die wordt toegeschreven aan Benvenuto di Giovanni (1436-1518?) met De
Madonna met Kind, twee schetsen voor fresco’s in de kerk van
Gonfalone door Anton Angelo Falaschi (1756); een paneel met De
Kruisiging dat wordt toegeschreven aan Michelangelo (eerste helft 16e
eeuw); een schildering uit de 18e eeuw door een onbekende kunstenaar
(St. Rosa
die de ketterij overwint); een andere schildering uit dezelfde
periode van Domenico Corvi waarop de
Gezegende Giacinta Marescotti en de bekeerde Francesco Pacini zijn
afgebeeld; een schildering van Pietro Vanni (eind 19e eeuw) met De
Dode Christus; een gotische reliek door een onbekende kunstenaar uit
de tweede helft van de 14e eeuw; een reliek van St. Laurentius in
verguld goud en zilver door Domenico Aloisi (15e eeuw); de
reliekbuste van St. Sixtus, ook in verguld goud en zilver met edelstenen uit de
15e eeuw; een zilveren reliek met edelstenen in de vorm van het kruis
door Giovanni Francesco Franci (17e eeuw); twee zilveren armvormige
relieken uit de 13e en 14e eeuw; een kelk en een pateen
van verguld zilver uit de 15e eeuw; liturgische gewaden die, zo wil
de overlevering, toebehoorden aan St. Bonifacius, bisshop van Ferento
(vermoedelijk uit de 6e eeuw); een gouden zijden kazuifel (19e
eeuw), een geschenk van Pius IX aan de kathedraal; een goud- en zilverkleurig
zijden koorkap die toebehoorde aan kardinaal Pastrovik (de voormalig bisshop van
Viterbo) uit de tweede helft van de 18e eeuw en een met goud en
zilver versierde kazuifel die toebehoorde aan kardinaal Pianetti, van 1826-1860
bisshop van Viterbo.
Palazzo dei Papi, Piazza
San Lorenzo
Dit paleis, één van schitterendste monumenten in de stad, werd tussen 1255 en
1267 gebouwd na de uitbreiding van het bisschoppelijk paleis, als versterkte
residentie voor de pauzen. De façade, waarvoor een brede trappenpartij staat en
met kantelen bovenop, heeft zes dubbele lancetvensters die via een verheven
kroonlijst met elkaar zijn verbonden. Het front wordt aangevuld met een
prachtige loggia dat rust op een groot gewelf dat wordt ondersteund door slanke
dubbele zuilen die zijn verweven tot een sierlijk entablement. Vanaf de
balustrade hebben we zicht op het Fauldal, een stuk van de vestingmuren, de
koepel van de Trinita-kerk naast het Augustijnenklooster en de kleine
klokkentoren van de kerk van Santa Maria della Cella, één van de oudste in
Viterbo. Vanaf de tegenoverliggende zijde is er uitzicht op de façade van de
kathedraal met de klokkentoren en het huis van Valentino della Pagnotta, een
opvallend voorbeeld van niet-kerkelijke architectuur en dat waarschijnlijk
dateert uit de 15e eeuw. Het paleis was de plaats voor verschillende
pauselijke verkiezingen waaronder die van 1268-1271 volgend op de dood van
Clemens IV. Nadat de pauselijke zetel drieëndertig maanden onbezet was
gebleven, werd Teobaldo Visconti gekozen die de naam Gergorius X aannam. De
kronieken vertellen dat de mensen van Viterbo, moe van het lange wachten en met
de bedoeling de verkiezingen te bespoedigen, sloten ze eerst de kardinalen in cum
clave (met de sleutel – de oorspronkelijke betekenis van het woord
“conclave”) op en lichtten vervolgens het dak van het paleis. Binnen
bevinden zich de conclavezaal en andere vertrekken die gewoonlijk worden
gebruikt voor conferenties of exposities. Specialiteiten
“Lombrichelli”, soepen of acquacotta, kikkererwten en kastanjes, soepen -
spelt, rijst en linzen, pasta en bonen -, lamsvlees en konijn op jagerswijze,
geroosterd speenvarken, of pignattaccia, gemengde gebraden gerechten van Viterbo, artisjokken, wilde cichorei, trifle en gebakjes met jam.
Om te kopen
Wijn, extra virgin olijfolie, kaas, pecorino en caciotta, salami en koud
varkensvlees, zoetigheid, tozzetti, keramiek, likeur Sambuca.
A.P.T
della prov. Viterbo
Piazza dell'Oratorio, 2 - Palazzo Doria Pamphilj -
01030 SaMartino al Cimino - Viterbo -
Tel.:+39.0761.291000 - Fax +39.0761.379.233 - Regions/latium
Gegevens over de regio Lazio of Latium
** Uw accommodatie in Viterbo kunt
U goed boeken via
Hotels/Viterbo. Er zijn 13 hotels online boekbaar.
Hotels op / nabij luchthaven:
Fiumicino (FCO) 68.4 km -
e.a.
Hotels in populaire steden in de omgeving van Viterbo:
Montefiascone 14.1 km -
Tuscania 19.1 km -
Bolsena 27.7 km - e.a.
**
Uw accommodatie in geheel Italië kunt U goed boeken via
Hotels/Appart.Italië.
** Via
Hotels.Appart.Wereldwijd kunt u goed zoeken naar een accommodatie in 71
landen.
** Met het vernieuwde zoekveld kunt u zoeken in
"Stedentips".▲
|