|
HIMALAYA-LANDEN,, naar overzicht
kunsthistorie
ICONOGRAFISCHE WETMATIGHEID
In de loop van de 7e eeuw wordt in Tibet een tantrische vorm van het
boeddhisme ingevoerd. Het ideaal van het doden van de menselijke begeerten
staat centraal, met nadruk op het ritueel en op de monnikengemeenschap -
monnik = lama, vandaar de naam lamaïsme -. Later hebben hervormingen
plaats, ontstaan verschillende sekten, en vindt het lamaïsme toegang tot
West-China, Bhoetan, Nepal, Ladakh.
Uitgebreid pantheon en ingewikkelde iconografie
Aan het tevoren reeds in India uitgebreid pantheon worden elementen
uit het hindoeïsme en uit de Tibetaanse Bon-religie toegevoegd. Dit leidt
uiteraard tot een zeer ingewikkelde iconografie. Voor elke manifestatie
van de transcendentale boeddha's, hun spirituele zonen en aardse
emanaties, voor beschermgoden, demonen, begeleiders, niet te vergeten in
het pantheon opgenomen kerkvorsten en -leraren, zijn op zijn minst
huidskleur, kleding, tooi, houding, attributen, dat is dus de gehele
vormgeving, nauwkeurig voorgeschreven.
De functie van de in deze omstandigheden vervaardigde plastische en
geschilderde voorstellingen is dubbel: zij stellen geestelijke krachten
aanwezig en ondersteunen de meditatie.
Thangka's
Zo heten schilderingen op doek, ingelijst in smalle doekbanen, onder-
en bovenaan voorzien van een stok, zodat zij opgerold kunnen worden.
Meestal is een centrale godheid in een bepaalde samenhang met andere
godheden voorgesteld; opvulmotieven zijn: bloemen, gebouwen, tafereeltjes.
Sommige thangka's stellen een mandala voor, d.i. een mystisch
diagram van het universum van een bepaalde godheid. De kunstwaarde van een
thangka, zelden ouder dan de 16e eeuw, meet men aan de zorgvuldige
uitvoering, de evenwichtige compositie, en aan de harmonie van de
kleurschakeringen.
Bronsplastiek
De bronzen beeldjes, vervaardigd in verloren-vorm-giettechniek, zijn
slechts uitzonderlijk ouder dan de 14e eeuw. Soms zijn zij verguld. De
door Nepalese kunstenaars gemaakte exemplaren munten uit door de
vaardigheid bij het uitwerken van ingewikkelde vormen, ook door elegante
anatomie.
Bron: Het boek "Kunst van Altamira tot heden", F. Adriaens
c.s.. A'dam, 1980
|