KUNSTSTROMINGEN VAN DE 20STE EEUW: bijv. Dadaïsme (dada), Surrealisme, Abstracte kunst, Het Bauhaus, Constructivisme

KUNSTSTROMINGEN in de 20ste EEUW, naar overzicht kunsthistorie

Belangrijke stromingen en stijlen zijn:
Jugendstil, K ubisme, Fauvisme, E xpressionisme, Futurisme, Dadaïsme (dada), S urrealisme, A bstracte kunst, Het Bauhaus, Constructivisme, De Stijl, Cobra, Materieschilders, Abstract expressionisme, Colourfield painting, P opart, Fotografisch realisme, Op-art, H ard-edge, Minimal Art, K inetische kunst, Concept-art en Land art.

Met de zoekmachine Google kunt u goed afbeeldingen zoeken. Het is echter wel even leren om vlot tot resultaten te komen. We geven wat voorbeelden.
Wilt u afbeeldingen die horen bij de Cobra kunststroming klik dan: Cobra = Google+zoeken U krijgt nu circa 6000 zoekresultaten en daar kunt u niet goed mee uit de voeten. Zoek directer bijvoorbeeld Karel+Appel = Google+zoeken Dat worden er nog 450, maar dat is al beperkter. Zoekt u een bepaald schilderij geef dat dan op bijvoorbeeld: Karel Appel "Vragende kinderen". Resultaat is vier zoekresultaten!
Geeft u op: Pablo Picasso dan krijgt u circa 7000 zoekresultaten! Voegt u toe: "Zittende vrouw met vishoed", dan zijn dat er twee!
Claude Monet, 4120 zoekresultaten, Claude Monet Giverny 640, Claude Monet "Tuin te Giverny" 2!

Kenmerken van de Jugendstil   ▲
* Sierlijke gebogen lijnen. Ze doen denken aan plantenmotieven (wijnrank, andere klimplanten, knop, jonge scheut, jonge boom).
* We zien het vooral bij de toegepaste kunsten zoals edelsmeedwerk, sieraden, glasbewerking, meubels en damesmode.
* Ook in de architectuur, maar niet op grote schaal.
* Tijdperk: 1880 - 1925. In latere tijden staat de stijl steeds weer in de belangstelling.
* Benamingen: Duitsland en Oostenrijk Jugendstil, Frankrijk Art Nouveau, Engeland Modern Style. Namen geven aan: nieuw, modern en jeugdig.
Kunstenaars
Engeland: William Morris, Walter Crane en Aubrey Beardsley.
Frankrijk: School van Nancy met Emile Gallé, late schilderwerk van Seurat en in de doeken van Van Gogh, in de decoratieve composities van Gauguin, affiche kunst van Toulouse-Lautrec.
Spanje: centrum is Barcelona met Antonio Gaudí.
Duitsland: de twee centra zijn München en Berlijn.
Oostenrijk: centrum is Wenen met Gustav Klimt |
België: Henry van de Velde, die in 1901 de eerste "Akamie voor toegepaste kunst" in Weimar stichtte.

Jugendstil = Google+zoeken

Fauvisme ▲
Is de eerste artisieke revolutie in de 20ste eeuw. De benaming komt van fauves, wilde dieren. Is gegeven aan de kunstenaars die zich in 1905 schaarden rond Heri Matisse in het Herfstsalon in Parijs. Dat waren: Raoul Dufy, Albert Marquet, André Derain, Georges Braque, Maurice de Vlaminck en later Kees van Dongen. Matisse omschrijft het louter picturale karakter als "de inspanning om het schilderen uitsluitend te herleiden tot de kleur en enkele fundamentele elementen, voornamelijk lijnen en ritmen".
* De vormen zijn vereenvoudigd.
* Kleurgebruik is fel.
* Duidelijke lijnen.
* Nauwelijks plasticiteit, licht-suggestie en ruimte-werking.
* Doormiddel van de kleur zijn het vrolijke schilderijen.
Alle fauvistische schilderijen zijn allereerst kleur. Henri Matisse was een van de eerste fauvisten. Heeft grote invloed op de moderne kunst uitgeoefend.

Fauvisme = Google+zoeken

Dadaïsme of Dada ▲
De beschaving is leugenachtig en deze anti kunstbeweging is daar een protest tegen
* De dadaïsten wilden anti-kunst maken.
* Ze dreven de spot met wat men belangrijk vond.
* Ze wilden waarachtigheid terug vinden.
* Ze wilden af van de tradities in de kunst.
* Dus: niet traditioneel, spottend en onzinnig, gevonden voorwerpen, ready-mades, worden als kunst gepresenteerd.
Is een anti-kunstbeweging als protest tegen de leugenachtige beschaving. Gedurende de eerste wereldoorlog komen kunstenaars, schrijvers, schilders, beeldhouwers, ongeveer tezelfdertijd in verscheidene landen tot dezelfde overtuiging: de beschaving preekt vooruitgang, burgerdeugd, vaderlandsliefde, zedeleer, kunst en andere mooie idealen, maar brengt vernieling voort. De kunstenaars hebben tot opdracht de leugen het masker af te rukken, en dus zullen ze zich eerst richten tegen hun eigen vak, de kunst. Zij willen deze zo grondig mogelijk belachelijk maken, en slaan sarkastisch een Larousse open om aan hun beweging een willekeurige naam te geven: dada. Het is een beweging die tussen 1915-1922 achtereenvolgens te Zürich, New York en Parijs verschijnt, en naderhand te Berlijn. In 1915 scharen zij zich te Zürich rond de dichter Tristan Tzara.
Nihilisme en onzin
Om de bourgeois te ergeren organiseren ze tentoonstellingen, waarin alle werken één principe huldigen: onzin. Willekeur en toeval beslissen over de samenstelling van het kunstwerk. Dit is de theorie van het 'objet trouvé': het wiel van een kinderwagen, een nachtpot zijn sculpturen; sigarettenstompjes en papierknipsels worden op een schilderij geplakt als collage. Tot de belangrijkste dadaïsten behoren: Marcel Duchamp, Hans Arp, Max Ernst, Kurt Schwitters, Francis Picabia.
Marcel Duchamp (1887-1968)
Breekt radicaal met de kunst. Van 1915 tot 1923 realiseert hij zijn, op glas geschilderde La mariée mise á nu par ses célibataires. Hij noemt het een mystisch-mechanisch epos van het liefdesverlangen. Hij houdt op met schilderen en wordt de vader van de ready-made, voorwerpen die uit het dagelijkse leven worden genomen en tot kunstobject worden geconsacreerd. Hij ligt aan de basis van meerdere hedendaagse bewegingen, zowel van de arte povera als van de conceptuele kunst.
Kurt Schwitters (1887-1948)
Gebruikt allerlei afvalpapier, krantenknipsels, treinbiljetten enz ... in collages die de allures van een plastische compositie hebben, maar door hun matière een andere, kritischer betekenis krijgen. Hij geeft het tijdschrift Merz uit.
In België
Is de dichter Paul van Ostaijen zeer verwant met dada, wat ook kan gezegd worden van Clément Pausaers. De kunstenaar Paul Joostens (1889- 1960) is naar leven en werk een dadaïst, alhoewel hij nooit tot dada heeft behoord.
Belangrijkste dadaïsten zijn: , Hans Arp, Kurt Schwitters bekend om zijn collages van afvalpapier en krantenknipsels, Francis Picabia en Max Ernst.. Encounter with Duchamp - Dadaisme = Google+zoeken

De Stijl
Geest en kenmerken Deze beweging ontstaat in Nederland, waar zich rond Piet Mondriaan enkele eensgezinde kunstenaars groeperen, onder wie Theo van Doesburg en de Belg Georges Vantongerloo, 1886-1965. Het tijdschrift van de beweging is De Stijl, opgericht in 1917. Het manifest verschijnt in 1918. De Belg Vantongerloo ondertekent het als enige beeldhouwer.
De Stijl wil zowel schilderkunst, beeldhouwkunst, bouwkunst als toegepaste kunsten in zijn visie betrekken.
Piet Mondriaan, 1872-1944, schildert aanvankelijk in de sfeer van de Academie te Amsterdam donkere realistische landschappen, die stilaan lichter van tint worden. In 1912 te Parijs ondergaat hij de invloed van symbolisme en kubisme. Hij komt tot een grotere abstractie van het onderwerp en vereenvoudiging van lijnen en kleuren. Zijn studies van de appelboom bv.. illustreren deze evolutie van de naturalistische weergave tot een abstract ritme van lijnen en vlakken. Deze manier van schilderen noemt hij neoplasticisme. Hij herleidt zijn kunst tot de uiterste eenvoud, primaire kleuren en de rechte horizontale en verticale lijn.
Theo van Doesburg 1883-1931, is de oprichter van het tijdschrift De Stijl. Aanvankelijk ligt zijn werk in dezelfde lijn als dat van Mondriaan, maar ontwikkelt zich dan in een meer soepele stijl. Hij voert de term concrete kunst in. Als polemist en voordrachthouder draagt hij de ideeën van De Stijl uit. Dank zij hem past het Bauhaus sinds 1923 de beginselen van Mondriaan toe, zowel in architectuur als in vormgeving.

Bauhaus ▲
Staatliches Bauhaus Weimar, heette de in 1919 door Gropius opgerichte hogeschool voor architectuur en toegepaste kunsten te Weimar. Gropius en de zijnen streefden naar een eenheid van alle kunsten, onder het primaat van de architectuur, waardoor de kunstenaar zou worden behoed voor het isolement en werkzaam zou kunnen zijn. Het onderricht aan het Bauhaus begon met een basiscursus waarin de student inzicht werd verschaft in kleur, vorm en materiaal.
Als middeleeuwse meesters gaven grote kunstenaars van verschillende disciplines les.
Baanbrekend werk werd verricht in de nieuwe, doelmatige vormgeving van gebruiksvoorwerpen. In 1926 betrok het Bauhaus te Dessau een door Gropius ontworpen nieuw complex, opgetrokken in staal en glas, dat door zijn vormgeving beroemd werd. Van 1928 tot 1930 werd het Bauhaus geleid door de Zwitserse architect Hannes Meyer. In 1930 werd de architect Ludwig Mies van der Rohe leider van de school.
De invloed van het Bauhaus is in de gehele wereld groot geweest. In Berlijn is het Bauhaus-Archiv gevestigd.
Kenmerken zijn.
* Bauhaus is een soort academie waar onderwijs werd gegeven in allerlei kunstzinnige vakken: architectuur, beeldhouwkunst, schilderkunst, grafiek, glasschilderkunst, pottenbakken, metaalbewerking, weven, toneel en film, fotografie, muziek en danskunst.
* De vormen en vormgeving zijn zo duidelijk mogelijk.
* De basisvormen zijn steeds duidelijk herkenbaar.
* Van 1924 - 1933 en later.

Bauhaus Archiv Museum of Design, Berlin - Het+Bauhaus = Googl

Cobra ▲
Kenmerken zijn:
* Vaak tussenvorm,
* ongeremd
* kleurrijk en expressief, zoals van een kindertekening,
* van 1945 - 1965
De naam Cobra is afkomstig van Copenhagen, Brussel en Amsterdam. Is opgericht in 1948 te Parijs groep schilders en schrijvers. Bekende namen zijn: Asger Jorn uit Denemarken, Dotremont uit België , Karel Appel, Corneille en Constant uit Nederland. De beweging was een reactie op het esthetisme van de surrealisten. De schilders zochten een spontane, experimentele en uitbundige schilderwijze. Inspiratie bron was het ongerepte van de kunst van de natuurvolken en de volkskunst en de naïviteit van de kindertekeningen.
Woordvoerders waren de schrijver Dotremont en de schilders Jorn en Constant. Leden waren behalve de genoemden, Pierre Alechinsky en de Nederlanders Eugène Brands, Anton Rooskens en Theo Wolvecamp, die samen met Appel, Corneille, Constant en Jan Nieuwenhuys.
Internationale tijdschrift was Cobra, waaruit het veelzijdige, chaotische karakter van de beweging sprak.
De eerste Cobra-tentoonstelling was in 1948 te Kopenhagen, de tweede in maart 1949 in Brussel, onder de naam La fin et les moyens.
Het Stedelijk Museum in Amsterdam, het Stedelijk Museum in Schiedam, het Cobra Museum in Amstelveen en de musea in Ålborg en Humleback, Denemarken, bezitten veel werk van de Cobra beweging.
De groep is populair geworden door de man die over hen schreef, Sandberg, in die tijd directeur van het Stedelijk museum.

Constructivisme ▲
Heeft zich vooral in Rusland ontwikkeld. Moderne opvattingen over kunst in het Westen zijn overgewaaid naar Rusland en hebben zich daar vermengd met de traditionele kunstvormen. De schilder Vladimir Tatlin is een bekende vertegenwoordiger. Onder invloed van de collages van Picasso maakte hij zijn eerste ‘reliëfconstructies’. Zijn constructies werden zwevend ten toon gesteld, opgehangen aan enkele draden. Naum Gabo en Antoine Pevsner, beiden teruggekeerd uit het Westen, en El Lissitzky sloten zich aan. In 1920 publiceerden Gabo en Pevsner het constructivistische manifest.
* Kenmerken.
* Vooral beeldhouwkunst en bouwkunst.
* Zuivere ruimtelijke constructies.
* Er werden moderne materialen gebruikt.
* Van 1917 - 1931
In Rusland
Worden, systematisch vanaf 1913, de uiterste grenzen van het abstracte benaderd met: Het rayonisme van Mikhail Larionov (1881-1964), gevolgd door Nathalya Gontcharova (1881-1962). Sinds 1911-1912 schijnt dit volledig abstract uit het futurisme gegroeid en krijgt zijn manifest in 1913.
Het constructivisme van Vladimir Tatlin (1 885-1956) die; na de reliëfs van Picasso in Parijs te hebben gezien, zijn hangreliëfs in hout en metaal maakt. Hij gebruikt dan voor de eerste maal de term constructivisme. Het houdt het begrip in van constructies in de ruimte, van verschillende materialen en met een sociaal karakter. In 1920 publiceren de gebroeders Pevsner en Gabo de beginselen van het constructivisme in hun Realistisch manifest.
Het suprematisme van Casimir Malevitch (1878-1935). Is de naam gegeven aan de geometrische abstractie die, afgeleid van het kubisme, in 1913 vorm kreeg. De elementen van het suprematisme zijn het vierkant, de cirkel en de driehoek. De eerste manifestatie grijpt plaats in 1913 toen Malevitch een zwart vierkant op witte grond tentoonstelt, maar het manifest verschijnt pas in 1915.
El Lissitzky (1890-1941) verenigt de opvattingen van suprematisrne en con- structivisme en houdt zich hoofdzakelijk bezig met de ruimtelijke interpretatie en integratie van zijn werk, waaraan hij de algemene naam van Proun geeft. Hij was bevriend met Moholy-Nagy (1895-1946) en had langs hem grote invloed op het Bauhaus.

Constructivisme = Google+zoeken

Kenmerken van Pop Art ▲
* Figuratief (met beelden werkend of daar uit bestaand).
* De omgeving van de hedendaagse maatschappij is uitgangspunt en onderwerp.
de beeldende middelen verwerken de kunstenaars als bij reclame, affiches en televisie.
* Het uiterlijk is collageachtig, in zowel twee als in drie dimensionaal
Vooral Engeland is in de jaren 50 van de 20ste eeuw de bakermat van de pop art.Tot de Engelse pop behoren: Richard Hamelton met zijn grootsteedse collage, Eduardo Paolozzi en Peter Blake.
* Van 1955 - 1971 en later

Pop+Art&btnG=Google+zoeken

Op art ▲
Van Eng. optical art = optische kunst, stroming in de moderne beeldende kunst die gebruik maakt van gezichts- of optisch bedrog. De gepresenteerde kleuren, volumes en lijnen worden gesuggereerd. Op art is verwant met kinetische kunst, maar onderscheidt zich daarvan doordat de beweging niet werkelijk in het object plaatsheeft, doch slechts ‘voor het oog’. vooral de kleding indusstrie maakte er een mode-rage van door stoffen te bedrukken met patronen die effecten vertoonden als de werken van Op-art
Kenmerken zijn:
* Non-figuratief
* Suggestie van beweging en ruimte door kleurcontrasten en geometrische vormen
* Van 1962 - 1972.
Grote invloed op de ontwikkeling van op art hadden Josef Albers en Victor Vasarely. Bekende op art-kunstenaars zijn Yaacov Agam, Hugo Demarco, Julio Le Parc, François Morellet, Bridget Riley, Jesus Rafael Soto en Yvaral.
Internet: Vasarely_Victor | Morellet_Francois | Riley_Bridget | Jesus-Rafael | Albers_Josef

Hard-edge ( harde rand) en minimal art ▲
Kenmerken van de eerste zijn:
* Non-figuratief
* Twee dimensionaal
* Kleur is zelfstandig beeldend middel, kleur speelt de belangrijkste rol.
* Kleurvlakken worden strak en gelijkmatig opgebracht.
* Geen verfkwast maar verfspuit wordt gebruikt
* Van 1958 - 1969
* Twee verzadigde gelijkwaardige kleuren worden haarscherp naast elkaar geplaatst en roepen daardoor een spanning op.
Namen: Ellsworth Kelly, Bob Bonies en Stella.

Kenmerken van de tweede zijn:
* Ook non figuratief
* Drie dimensionaal.
* Eenvoudige ruimtelijk basisvormen.
* Eigen kleur en kleur van materiaal.
* Van 1957 - 1967

Minimal Art ▲
Deze stroming ontwikkelde zich in de Amerikaanse beeldende kunst jaren zestig van de 20ste eeuw. De term heeft betrekking op de eenvoudige vormen van de veelal driedimensionale objecten. Zo wordt gebruik gemaakt van kubussen, rechthoeken en vierkanten en dikwijls van de herhaling van een aantal identieke vormen binnen één project. Bij sommige minimal-kunstenaars vallen de grote objecten op.
Aan de minimal art verwante stromingen zijn colourfield painting en hard-edge. Vertegenwoordigers zijn Sol LeWitt, Donald Judd en Robert Morris.

Minimal+art=Google+zoeken

Kinetische kunst ▲
De beweging (Gr.: kinèsis) vormt de basis van het kunstwerk vormt.

In de jaren vijftig begon een aantal kunstenaars zich te specialiseren in bewegende kunst. Een eerste overzichtstentoonstelling, Le mouvement, werd gehouden in 1955 in de Galerie Denise René te Parijs, waar werk van Agam, Bury, Calder, Duchamp, Jacobsen, Soto, Tinguely en Vasarely te zien was.
Vertegenwoordigers:
Parijs: José Duarte, Angel Duarte, Augustin Ibarrola en Juan Serrano.
Düsseldorf: Heinz Mack, Otto Piene en Günther Uecker. Groupe de Recherche d'Art Visuel: Le Parc, Morellet, Sobrino en Yvaral.
Padua: Alberto Biasi, Manfredo Massironi, Edoardo Landi. Deze groep hield zich ook bezig met literatuur, industriële vormgeving en architectuur.
Milaan: Gianni Colombo, Giovanni Anceschi, Davide Boriani, Gabriele de Vecchi, Grazia Varisco.
Moskou: Lev. V. Noesberg, Vladimir Akoelinin, Boris Diodorov, Vladimir P. Galkin, Francisco A. Infanté, Anatoli Krivotsjikov, Georgi I. Lopakov, Rimma Sapgir-Janevskaja, Victor v. Stepanov en Vladimir Tsjerbakov.

Men kan de kinetische kunstwerken indelen in bewegende en beweegbare werken. Bij de bewegende werken heeft de beweging in het kunstwerk zelf plaats, hetzij door middel van wind of water, hetzij door een motor of een magneet.
Bij de beweegbare werken ontstaat de beweging door een ingreep van de beschouwer.
Als een overgangsvorm tussen kinetische kunst en op art kan men de werken beschouwen waarbij de ‘beweging’ ontstaat doordat de toeschouwer zich verplaatst. Deze werken zijn zo vervaardigd dat zij sterke of minder sterke optische effecten teweegbrengen naarmate men er snel of minder snel langs loopt.

Kinetische+kunst=Google+zoeken

** Via Hotels/Appartementen/Wereldwijd kunt u goed zoeken naar een accommodatie in 92 landen. Laagste prijsgarantie, maximale keuze, tevreden gasten, onpartijdige hotelbeoordelingen, boeken in uw taal is mogelijk!
** Hoe maak ik een printversie van de pagina"?
** Zie ook de boekenpagina eens!
** Door Tekengrootte te wijzigen kunt u de leesbaarheid van de tekst sterk verbeteren.
** Uw "Tablet-pc" en Stedentips voor Trips, een ideale combinatie! ▲