SURREALISME, naar overzicht kunsthistorie

Ontstaan
Het dadaïsme zoekt de bestaande waarden te vernietigen zonder iets in de plaats te brengen. Het surrealisme daarentegen ontkent wel de voor de hand liggende werkelijkheid, maar zoekt elders, in de onontgonnen gebieden van de menselijke geest, een andere werkelijkheid. Het onderbewuste en de droom worden de bronnen voor een nieuwe creatieve verbeeldingskracht.
De dichter André Breton geeft de beweging haar naam in het manifest van 1924: 'ik geloof in de toekomstige oplossing van deze beide uiterlijk zo tegenstrijdig schijnende toestanden - droom en werkelijkheid - in een soort van absolute werkelijkheid: een surrealiteit'. De droom is de uitdrukking van de werkelijkheid. Vandaar dat visioenen, dromen en symbolen een grote plaats innemen. Anderzijds wordt grote aandacht geschonken aan het psychisch automatisme waardoor schriftelijk, mondeling of plastisch de werking van het denken wordt uitgedrukt, dat wat gedicteerd wordt door de geest, zonder controle van het verstand en buiten esthetiek of moraal. Siegmund Freud en de psychoanalyse vormen de basis van de surrealistische visie, die zich concentreert op het onderzoek van dat gebied tussen het bewuste en het onbewuste in de mens, dat men het onderbewuste noemt. Dit omvat zowel het persoonlijk onderbewuste, opgebouwd uit de ervaringen van ieder mens, als het collectief onderbewuste, overgeërfd van familie, stam en ras. Vandaar dat het surrealisme eveneens belangstelling aan de dag legt voor de andere, niet blanke, meer primitieve samenlevingen en kunsten. Slaap, droom, hypnose en automatisme zijn de hulpmiddelen om het onderbewustzijn te leren kennen.
Kenmerken

* "Sur-realisme" betekent bovennatuurlijk, stijgt boven de werkelijkheid uit.
* Surrealisten werken vanuit fantastische droombeelden en toevalligheden.
* Middelen: fotografie, film, gevonden voorwerpen, beeldhouwwerk en schilderkunst.
* Meestal figuratieve beelden.
* Alledaagse voorwerpen worden op een niet alledaagse manier met elkaar verbonden.
* Er wordt nauwkeurig en gedetailleerd gewerkt.
* Lichtinval is onwerkelijk evenals ruimten en sfeer.
* Voorbeeld is ook René Magritte.
* Van 1922 tot heden
Historische voorlopers
Een dergelijke visie bestond reeds in vroegere uitdrukkingsvormen. In de Vlaamse kunst kreeg het onderbewuste, onder de vorm van vreemdsoortige gestalten en visionaire beelden, zijn uitdrukking bij Bosch, Bruegel en Ensor. Maar ze bestond ook in barok, in gotische en romaanse beeldhouwkunst, en in de fantasieën van Leonardo da Vinci. Ook de symbolisten van het einde van de 19e eeuw steunden op visioenen uit droom en verbeelding.
Voornaamste vertegenwoordigers
Het werk van Max Ernst, 1891-1976, dankt zijn kracht aan de verbeelding geïnspireerd op de natuur die hij in zijn geboortestreek  Brühl intens ondergaat. Hij baseert er zijn fantasieën en visioenen op. Aanvankelijk één van de grondleggers van het dadaïsme, wordt hij, eens te Parijs gevestigd, één van de belangrijkste figuren van het surrealisme. Door het gebruik van andere technieken komt hij tot nieuwe uitdrukkingsvormen, zo o.m. de collage en de 'rubbing' of calqueertechniek. Wanneer bij zich in 1941 in de Verenigde Staten vestigt oefent hij daar grote invloed op de jongeren uit.
Surrealisme: Salvador Dali, De verzoeking van de H. Antonius. 1946De verzoeking van de H. Antonius, 1946. Brussel, Koninklijke Musea van Schone Kunsten.
Salvador Dali 1904-1989,
Is de Spaanse schilder die wel de meest opmerkelijke figuur van het surrealisme is. Na een academische opleiding te Madrid, komt hij in Parijs in 1928 in contact met de surrealisten en wordt hij aangezet tot het plastisch verbeelden van zijn droomwereld. Hij gebruikt een klassieke, zeer precieze schilderstechniek, waardoor het hallucinante van zijn beelden nog onderstreept wordt. Zijn bedoeling is opzien te baren door op sensatie beluste stunts die bedoeld zijn de toeschouwer te schokken en op een andere werkelijkheid attent te maken. Visioenen van dood en vernietiging, droombeelden waarin insecten en heterocliete voorwerpen symbolen van bepaalde begrippen worden, vormen zijn iconografie. Hij is een uitstekend tekenaar en illustrator en heeft ook films gemaakt.
Zie ook het Dali-jaar en Cadaques
Joan Miro, 1893-1983,
Eveneens Spaans schilder, is aanvankelijk kubist, maar gaat omstreeks 1925 naar het surrealisme over. Zijn werk wordt gekenmerkt door een intense poëzie die ontspringt aan fris gekleurde vormen en vlakken, die de beelden en symbolen zijn van Miró's innerlijke reactie en interpretatie van en begrip of een waarneming.
In België
Heeft Rene Magritte 1898-1967, zich vanaf 1925, na een korte kubistisch-futuristische periode, naar het surrealisme gekeerd. Hij sluit zich te Parijs gedurende vijfjaar bij de surrealisten aan en ontwikkelt een eigen wereld, waarin hij noch het automatisme, noch de droom als vertolkers van het onderbewuste gebruikt, maar de voorwerpen uit zijn omgeving uit hun dagelijks verband rukt en zonder bekende binding naast elkander zet. Dit verwekt een poëtische vervreemding die de typische sfeer van Magritte is.
Surrealisme: Paul Delvaux, De Grote Laan, 1964De grote Laan, 1964
Paul Delvaux, 1897-1994, ontdekt, na een expressionistische periode, omstreeks 1935 en onder invloed van de Chirico en Magritte, de surreële kracht achter de dingen. Hij brengt de tijd tot staan en laat zijn figuren, meestal vrouwen, naakt en gekleed, met hier en daar een eenzame man, evolueren in klassieke landschappen, stille stadspleinen of perspectivische binnenruimten.

Abcgallery.com/E/ernst/ernst.html Olga's Gallery: Max Ernst   -  The Salvador Dali Museum, St. Petersburg, Florida  

Francis Bacon  1909-1992 veroorzaakt een tweede golf van surrealisme en introduceert hedendaagse gevoelens van angst, twijfel en agressiviteit in zijn werk. Dit is ook het geval bij Roberto Echaurren en de Cubaan Wilfredo Lam (1902-1980) 
Surrealisme = Google+zoeken 

** Via Hotels/Appartementen/Wereldwijd kunt u goed zoeken naar een accommodatie in 92 landen. Laagste prijsgarantie, maximale keuze, tevreden gasten, onpartijdige hotelbeoordelingen, boeken in uw taal is mogelijk!
** Hoe maak ik een printversie van de pagina"?
** Zie ook de boekenpagina eens!
** Door Tekengrootte  te wijzigen kunt u de leesbaarheid van de tekst sterk verbeteren.     "



  

17-04-2011