Liébana en Picos de Europa
We beginnen de route in Unquera, aan de noordwestkant van Cantabrië, over de N-621, door de nauwe Desfiladero de la Hermida, die negentien kilometerlang tussen verticale wanden langs de slingerende bedding van de Deva loopt. Van uit deze kloof kunnen we een stijlen moeizaam wandelpad nemen naar Tresviso, waar ambachtelijk een oude scherpe kaas wordt gemaakt met een eigen certificaat van oorsprong. Aan het einde van de kloof komen we bij Lebeña, waarvan de l0de-eeuwse kerk van Santa Maria het beste toonbeeld vormt van de mozarabische architectuur van Cantabrië. De beslotenheid van deze plek, net iets buiten het dorp, wordt nog benadrukt door de lommerrijke begroeiing rond het kerkje. Terug op de weg gaan we naar Potes, de streekhoofdstad van Liébana en het geografisch en commercieel centrum van de vijf omliggende valleien. Het pittoreske binnenstadje herbergt twee belangrijke 15de-eeuwse torens, de Torre del Infantado en de Torre de Oregón de la Lama. Het stadje is ook bekend als de stad van de bruggen. Sinds mensenheugenis is het er elke maandag marktdag, wat een ideale gelegenheid is om de zeer geapprecieerde streekproducten te kopen: kleine kaasjes, orujo (brandewijn), honing, té del puerto (theesoort), kikkererwten en worsten. Vervolgens voert deze route ons naar de Vallei van Cameleño met het klooster van Santo Toribio. Waarschijnlijk gesticht rond de 6de eeuw, bereikte het grote faam in de 9de eeuw dankzij de aanwezigheid van Beato de Liébana, auteur van de Commentaren op de Apocalyps, een meesterwerk onder de middeleeuwse miniaturen. Het interessantste van het geheel is de kerk; de huidige gotische architectuur is waarschijnlijk over de ruines van de eerste tempel gebouwd. Het geheel werd begin 18de eeuw voltooid met de bouw van de barokke kapel ter bewaring van het Lignum Crucis, het grootste bewaarde stuk van het kruis van Christus; volgens de overlevering werd dit hier gebracht door de Heilige Toribio, bisschop van Astorga. Het Klooster van Santo Toribio is naast de Weg naar Santiago een van de vier plaatsen op de wereld waar men volle aflaat kan krijgen (als de' feestdag van de heilige -16 april- op een zondag valt); rond het klooster bevindt zich een van de meest bijzondere kluizenaarsoorden van heel Spanje. langs de route worden we voortdurend verrast door kleine en pittoreske dorpjes die hoog tegen de indrukwekkende hellingen van het oostelijk massief van de Picos de Europa hangen, als Argüebanes, Brez, Tanarrio of Mogrovejo, waarvan het silhouet zich onderscheidt door de ranke middeleeuwse toren tegen de achtergrond van het hooggebergte. Het zijn allemaal in een droomlandschap verzonken, betoverende landelijke gehuchtjes waar men kan genieten van het typische streekgerecht: de cocido lebaniego. Aan het einde van de weg komen we bij
Fuente Dé, met het monumentale hotel Parador de Turismo, en een kabelbaan die ons omhoog voert naar het centraal massief van de Picos de Europa. Bovenaan is het vergezicht onbeschrijfelijk. Andere excursies door de rest van de valleien van Liébana voeren ons naar Piasca, met zijn Romaanse Mariakapel (1174), of naar Llesba, bij de pas van San Glorio, vanwaar men een spectaculair uitzicht heeft over het Cantabrisch Gebergte.

DE ZONE VAN SAJA-NANSA, naar overzicht Cantabria      ▲
De rivierdalen van de Saja en de Nansa begrenzen de centralewestelijke zone van Cantabrië. Vertrekkende over de N-634 vanuit Cabezón de la Sal, waar begin augustus de Dag van Cantabrië wordt gevierd, komen we bij Ruente, met de geologisch gezien interessante Fuentona. Dan: Valle, de hoofdstad van Cabuérniga met een kruising van wegen. Naar rechts slaan we af naar Carmona, Tudanca enPolaciones waarheen we onze route delen met de Nansa
terwijl we, als we rechtdoor gaan, stroomopwaarts langs de Saja trekken. Als we het hebben over het rivierdal en de valleien van deze laatstgenoemde rivier dan hebben we het over eiken-, beuken- en hulstbossen, het Nationaal Jachtreservaat - het grootste van Spanje - en het natuurreservaat parque Natural Saja-Besaya; ware ecologische paradijzen met het meest representatieve van de Cantabrische flora en fauna. Langs deze routes komen we, via unieke dorpjes met uitmuntende, rurale architecturen, bij het cultuurhistorisch geheel van Bárcena Mayor, waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan. In de hele vallei van Cabuérniga verdient het aanbeveling kennis te maken met het meest typische regionale gerecht: de cocido montañés. Als we vanuit Valle rechts afslaan komen we bij een even opmerkelijk geheel van volksarchitectuur: Carmona. Tussen de huizen valt het paleis op van Rubin de Celis, tegenwoordig een pittoresk hotel. In Carmona is nog het oude ambacht bewaard gebleven van de klompenmakerij, met de vervaardiging van de albarcas, een typische lokale klomp die hier nog steeds gebruikt wordt. Onze route voert dicht langs San Sebastián de Garabandal, een plaatsje dat halfweg deze eeuw plotseling beroemd werd vanwege de vermeende verschijning van de Heilige Maagd voor een paar meisjes. Het tegen de berghelling gebouwde Tudanca bewaart nog het statige huis van de grote humanist en schrijver José Maria de Cossio (opengesteld voor het publiek). Bij het stuwmeer van La Cohilla komen we in de vallei van de Polaciones, met magnifieke voorbeelden van plaatselijke bouwkunst (Puente,  Pumar, Uznayo, Lombraña ... ) en met diepgewortelde muzikale tradities.

HET RIVIERDAL VAN DE BESAYA, naar overzicht Cantabria     ▲
De Besaya ontspringt in de buurt van Reinosa en komt samen met de Saja uit in de delta van Suances. Zijn loop doorkruist het centrum van de regio en is een voortdurende opeenvolging van scherpe bochten en brede valleien; sinds de Romeinse tijd was het de voornaamste toegangsweg tot de Castiliaanse Meseta. Vanuit Torrelavega, met het monumentaal geheel van Viérnoles, bestaande uit paleizen en herenhuizen uit de 18de tot de 20ste eeuw, en met de Nationale Veemarkt, komen we in Cartes bij de eerste dorpskern; we vinden hier een uitstekend toonbeeld van civiele berglandarchitecturen uit de 17de en 18de eeuw, waaronder vooral opvallen de twee met een boog verbonden torens die het symbool vormden van de middeleeuwse macht van het geslacht Manrique. Zowel Cartes als het naburige Riocorvo zijn verklaard tot cultuurhistorische stadsgezichten. Vlakbij de laatste verrijst de kerk van Santa Maria de Yermo, een prachtig toonbeeld van Romaanse bouwkunst. Wat verder op de route komen we bij Las Caldas, met zijn kuuroord en een midden zeventiende-eeuws klooster dat een opmerkelijk en veel aanbeden altaarstuk herbergt. Als we verder trekken langs de Besaya door de vallei van BueÎna komen we langs het magnifieke, gigantische monument van Barros (Cantabrisch grafmonument) en de toren van admiraal Pero Niño. Dicht daarbij toont Bostronizo ons een bezienswaardig geheel van 18de­eeuwse landhuizen en een prachtige mozarabische kapel tussen de bomen. In Las Fraguas verreist op een prachtig landgoed het luxueuze Palacio de Hornillo, gebouwd in Engelse stijl, alsmede de bijzondere, neoklassieke kerk van San Jorge. Arenas de Igufia en de hele verdere vallei (vooral Silió) is een etnografisch referentiepunt, met traditionele uitingen als de marzas (liederen ter viering van de komst van de lente) en feesten als de
Vijanera (gemaskerd feest op de eerste dag van het jaar). Tussen Pie de Concha en Somaconcha ligt nog een goed aangeduid stuk (een kleine 5 km) van de oude Romeinse weg die de nederzetting van Julióbriga (in Campoo) verbond met Portus Blendium (Suances).

CAMPOO EN VALDERREDIBLE, naar overzicht Cantabria     ▲
Het volgende grote gewest is het meest zuidelijke van Cantabrië. Het bezit een rijk en vruchtbaar akkergebied dat wordt bevloeid door de Ebro, die vlak na te zijn ontsproten haar wateren verzamelt in een uitgestrekt stuwmeer; het klimaat en de vegetatie verschillen sterk van de rest van de regio. Het landschap is niet al te oneffen, behalve bij de toppen van Alto Campoo, waar het wintersportgebied ligt.
De route over de N-611 vangt aan bij Reinosa, de grootste stadskern en streekhoofdstad. De oorspronkelijke middeleeuwse vesting zou zich al vroeg ontwikkelen dankzij de strategische ligging aan de weg naar de Meseta, We vinden er een interessant geheel van architecturen in natuursteen uit de 16de en 17 de eeuw. Een erg populaire lekkernij in Reinosa is de "pantortilla", van zoet bladerdeeg. De weg naar het wintersportgebied van Alto Campoo voert ons naar de bronnen van de Ebro, in Fontibre (aan de voet van de weg), en naar het Kasteel van Argüeso, een middeleeuws fort, gevormd door twee torens verbonden door een centraal lichaam. In Espinilla vinden we een aantal grafzuilen, en in Proaño een prachtige toren, terwijl in Abiada een curieus volksfeest wordt gevierd: Los campanos, waar versierde koeien worden geshowd, met hun karakteristieke koebellen,
De bruine beer, in uitstervingsgevaar, snuffelt nog rond in de omgeving van Mazandrero onderweg naar de bergen van Peña Labra. Terug in Reinosa gaan we langs het stuwmeer naar Bolmir en Retortillo; deze twee plaatsjes vormen de kern van wat de voornaamste Romeinse nederzetting was van Cantabrië, Julióbriga, waar nog enkele ruïnes bewaard zijn gebleven. In Cervatos kunnen we de collegiale kerk van San Pedro bezichtigen, 12de eeuws, Romaans, gebouwd op een oud klooster. Ook in Arroyo, aan de voet van het stuwmeer, staat een kerk in Romaanse stijl, maar het centrum van devotie in deze streek is het Monasterio de Montesclaros, een eenzame plek in een zeer mooie omgeving. Nabij Polientes, hoofdstad van Valderrible, zijn enkele Romeinse vindplaatsen (Santa Maria de Hito) en een groot aantal Romaanse monumenten te zien, waarvan het belangrijkste de collegiale kerk van San Martin de Elines is, alsmede een enkel verdedigingsbolwerk als de Toren
van Ruerrero. Maar het meest kenmerkende van deze streek zijn de primitieve in de rots uitgehouwen grotkapelletjes die een beeld bieden van het laat­middeleeuwse, christelijke Cantabrië; de beste voorbeelden zijn te vinden in Cadalso, Arroyuelos, Santa Maria de Valverde en Campo de Ebro.

DE OOSTKUST, naar overzicht Cantabria     ▲
De oostelijke kust van Cantabrië strekt zich uit tussen de baai van Santander en de stad Castro Urdiales, op de grens met Baskenland. Dit stuk van de kust biedt een aaneenschakeling van kliffen, waardevolle getijden landschappen en magnifieke stranden. Vertrekkende vanuit Santander komen we bij Pedreña, waar een koninklijke golfclub is gevestigd, en waar men kan genieten van de heerlijke amayuelas, zeer fijne mosseltjes, exquisiet van smaak. Pedreria is via een brug verbonden met het eerste grote zandgebied van de kust: El Puntal de Somo (met tal van keramiekwerkplaatsen) en Loredo, met meer dan 4 kilometer prachtig zandstrand, waar elk jaar in de zomer zeer spectaculaire paardenrennen worden gehouden. Van Loredo naar Cabo de Ajo wordt de kust meer onherbergzaam maar toch zijn er nog prachtige stranden als dat van Langre en Galizano of, reeds bij Ajo, Antuerta en Cuberris. De volgende kustplaatsjes zijn het bij uitstek toeristische Isla en Noja in het eerste zijn vooral de gerechten op basis van schaal- en schelpdieren (vooral langoest en zeekreeft) erg gewaardeerd; ten aanzien van de architectuur verdienen de aandacht drie prachtige torens en het paleis van de graaf van Isla, gebouwd in de
17de eeuw. Noja heeft vier ruime stranden die de hoge bezettingsgraad van de stad kunnen opvangen: Ris, Joyel, Noja en Trengandin. Van Noja gescheiden door de punt van El Brusco die toegang geeft tot het strand van Berria, ligt Santoña, een havenstadje bij uitstek. Hier is een enorme conservenindustrie gevestigd (de belangrijkste van Spanje, goed voor 80% van de nationale productie), gericht op de tonijn en ansjovisvangst. Het belangrijkste monument hier is de Romaanse kerk van Santa Maria del Puerto, uit de 14de eeuw; karakteristiek zijn ook de militaire fortificaties die vanaf boven op de berg Buciero waakten over de begeerde en strategisch gelegen havenbaai waaraan de bakermat lag van de illustere zeeman Juan de la Cosa, de reder van de Nao Santa Maria van Columbus. Laredo, de hoofdstad van de 'Costa Esmeralda', de kust van smaragd, gesitueerd tegenover de kade van Santoña, bezit een van de mooiste en meest uitgestrekte stranden van de regio: La Salvé; een immense zandvlakte van vijf kilometer waaromheen zich een krachtige toeristenindustrie heeft ontwikkeld. De oude binnenstad, de 'Puebla Vieja', heeft een regelmatig stratenpatroon, bekroond door de parochiekerk van Santa Maria, gotisch van ontwerp en met een magnifiek Vlaams altaarstuk. Het meest bekende en populaire feest, de bloemenstrijd, wordt gevierd aan het einde van de zomer en biedt een waar spektakel van licht en kleuren. Castro Urdiales, de oude Romeinse havenstad Flaviobriga, bewaart nog de elegante air van de vorige eeuwwisseling toen het een zomerbestemming werd voor de gegoede burgerij van het naburige Baskenland. De belangrijkste monumenten hier, van verschillende stijlen en tijden en met zeer rijke ornamentiek, steken sterk af tegen de sobere zeemansstijl van het betoverende oude binnenstadje. Het meest representatieve stadsgezicht van Castro Urdiales wordt geboden door het architectonisch geheel van de kerk van Santa Maria (belangrijkste toonbeeld van Cantabrische gotiek) met het kasteel annex vuurtoren, welke vanuit elk punt van het stadje te zien zijn. De taveernes en restaurants aan de haven zijn de plaatsen waar men op het Andreusfeest, zoals de lokale traditie gebiedt, slakken en zeebrasem komt eten; de rest van het jaar biedt de kaart uitstekende traditionele gerechten. De meest populaire feesten, officieel van regionaal toeristisch belang verklaard, zijn de Coso Blanco en La Pasión Viviente. Het eerste wordt elke eerste vrijdag van juli gevierd en bestaat uit een massale, nachtelijke optocht van door de lokale ambachtslui opgetuigde praalwagens; het tweede draait rond een enscenering van Goede Vrijdag die door de straten van de stad trekt.

DE VALLEIEN VAN PAS, naar overzicht Cantabria,  ▲
De streek van Pas heeft zonder twijfel het meest markante karakter van heel Cantabrië en hier bestaan nog vanuit etnografisch oogpunt zeer interessante traditionele leefwijzen voort. Het geografisch isolement, te wijten aan het sterke reliëf van dit groene landschap, afgelegen van de belangrijkste verbindingswegen, het extreem vochtige klimaat (met de meeste regenval van Cantabrië), alsmede het historische belang van de veeteelt gaven aanleiding tot een heel eigen vorm van nomadenbestaan: de muda. Dit bestaat uit het van hut naar hut trekken, met de complete familie en de hele inboedel,voortdurend op zoek naar de beste weidegronden voor het vee. Talloze hutten met daken van gestapelde stenen, zijn verstrooid over de berghellingen en geven een eigen karakter aan het landschap hier. De streek van de Pas draait rond drie steden:
Vega de Pas, San Pedro del Rorneral en San Roque de Riorniera. De eerste twee liggen in de Valle de Pas, de vallei rond de gelijknamige rivier, en de derde ligt in de aangrenzende vallei de Valle del Miera. Maar ook veel van de omliggende gemeenten, zoals Luena.
Ruesga, Soba.... delen de leefwijze en de gewoonten van de streek van de Pas.
De kwaliteit van de melkproducten, bestemd voor, onder andere, een heel goede ambachtelijke boter, biedt de basis voor de sobaos en de quesadas, lekkernijen van een heerlijke smaak en samenstelling. Over de N.634 gaan we van Solares (mineraalwaterbron) naar Pámanes, waar in het barokke 17de-eeuwse paleis van Elsedo een interessant moderne-kunstmuseum Îs ondergebracht. Stroomopwaarts langs de Miera komen we in Liérganes; gelegen aan de voet van twee kleine bergen, bekend als 'de tieten', herbergt het waardevolle classicistisch 17de- en 18de-eeuwse architecturen. Het stadje is bekend vanwege de sacristanes, bladerdeeg koekjes, en vanwege de legende van de "Visman" die wil dat deze zich in de Miera wierp om later proestend op te duiken in Cadiz. Onmiskenbaar is ook de dualiteit van Liérganes met zijn negentiende­eeuwse kuuroord. Langs de loop van de Miera komen we bij San Roque de Riomiera, omringd door spectaculaire, in de winter vaak besneeuwde landschappen. We steken de vallei over naar Selaya, met het Sanctuarium van de Maagd van Valvanuz, waarvoor de bevolking van de Pas grote devotie aan de dag legt. Een kilometer verderop ligt Villacarriedo, met het pompeuze Paleis van Soñanes (18de­eeuws), een juweel van de Cantabrische barok. We keren voorts terug naar Selaya en komen door de kronkelige en altijd groene pas van Braguia bij Vega de Pas, een uniek ruraal dorpsgeheel met een etnografisch museum en een economie die draait rond de productie van de sobaos en de quesadas. Verder zuidwaarts ligt, reeds in de provincie Burgos, het laatste van de stadjes van Pas: San Pedro del Romeral, een betoverend plaatsje, omringd door groen berglandschap.

DE VALLEIEN VAN ASÓN EN SOBA, naar overzicht Cantabria,  ▲
De streek rond de bedding van de Asón en de daarop bij Ramales instromende Gándara beslaat het oostelijke deel van Cantabrië. Het merendeel. bestaat uit grote kalksteenbergen, doorregen .met honderden grotten die een waar paradijs vormen voor liefhebbers van speleologie. Het is gebied met belangrijke autochtone bossen en prachtige nauwelijks door mensenhand beroerde landschappen, waaronder vooral de bronnen van Asón met een indrukwekkende meer dan 50 meter hoge waterval vermelding verdienen. Stroomafwaarts tot de riviermonding van Treto biedt Limpias, een oude havenstad die bekend werd door het wondere beeld Van Santo Christo de la Agonía belangrijke civiele architecturen. Typisch zijn hier de plaatselijke wentelteefjes met warme chocolademelk. Niet ver van hier ligt Ampuero, een plaats met pittoreske beglaasde galerijen waar begin september beroemde fiestas worden gehouden, bekend als pequeños sanfermines, met op het programma het loslaten van wilde stieren. De plaats biedt een uitstekende keuken en een heel gezellige sfeer in de weekeinden. Daar vlakbij voert een afslag ons naar de hoogte van Somahoz, vanwaar men een wonderschoon uitzicht heeft en waar de schutsvrouwe van Cantabrië haar kapel heeft in het Sanctuarium van La Bien Aparecida. Rond het kleine gotische heiligenbeeldje wordt op 15 september een belangrijke jaarmarkt gehouden ter nagedachtenis van de mysterieuze verschijning van de Maagd in 1605. Terug op de weg laten we Rasines achter ons (met een bijzondere, vierkante stierenarena), om aan te komen bij Ramales de la Victoria, de hoofdstad van de streek van de de Alto Asón, aan de bovenloop van de rivier. De stad dankt zijn bijnaam aan de victorie van de liberalen tijdens de Carlistenoorlog (1839); sindsdien viert men er de "Verbena del Mantón", de Kermis van de Omslagdoek, zo geheten omdat er in de verwarring van de strijd, een kist opdook boordevol met omslagdoeken uit Manilla. Ramales kent voorts een excellente gastronomische traditie en belangrijke grotformaties waarvan enkele (de Covalanas) magnifieke grotschilderingen hebben. Vanuit Ramales trekken we naar Arredondo, bijgenaamd 'de wereldhoofdstad' vanwege de talloze 'Indianen', emigranten naar Amerika, die uit dit dorp vandaan kwamen. Het plaatsje heeft een neoklassieke kerk, geflankeerd door een buitensporige cilindrische toren, van waaruit de 'Indiaan' Antonio Gutiérrez Solana de zee Limpias pretendeerde te zien. In de omgeving vestigen we de aandacht op de grotkapel van San Juan de Socueca (10de eeuw) en een buitengewoon onderaards gangensysteem bekend als het Sistema Cueto-Coventosa.,
Bron: Brochure Cantabrië, Spanje van Turespaña
** Zie hier voor: "Hoe maak ik een printversie van de pagina"?
** Zie hier onze algemene boeken pagina.
** Zie hier voor lettertype, grootte en hoe de leesbaarheid te verbeteren.
** Uw "Tablet" en Stedentips voor Trips, een ideale combinatie!