EFEZE, vijfmaal van plaats veranderd,  naar  overzicht Turkije. Maak uw keuze

Antieke Ephesos Antieke Ephesos vervolg
Antieke Christelijke Ephesos Antieke Islamitische Ephesos
Plattegrond antieke Ephesos  

    
Ten zuiden van Izmir en direct ten noorden van Kusadasi ligt het slaperige Efeze of, beter gezegd, het oude Ephesus, aan de rand van de vlakte van de Kušuk Menderes.
Het bescheiden plaatsje Selšuk lijkt dienst te doen als wachtkamer van de oude historische stad. De ru´nes liggen verspreid in een heuvelachtig landschap, waar een paar met wijnstokken bebouwde lapjes grond strijd leveren met het onkruid.

Efeze , het oude EphesusHet is moeilijk de bijzondere bestemming van Efeze te begrijpen als men niet weet hoe het in de oudheid was gelegen.
De huidige kustvlakte was toen de Golf van Latmos, waar de Menderes in uitmondde. In de loop van het 1ste millennium v.C. was dit gunstig gelegen gebied verbonden met
Sardes, de hoofdstad van het Lydische Rijk
,
via een weg die zich hier aftakte van de Koninklijke weg die dwars door het rijk van de Achaemenidische Perzen liep. Zo was Efeze, dat via Susa in verbinding stond met de Aziatische steppen en de Perzische Golf, het eindpunt van een 3000 km lange handelsroute. Efeze, dat een natuurlijk afzetgebied werd voor twee continenten, wilde graag de rijkdommen uit het Midden-Oosten binnenhalen.

De geschiedenis was het lot van deze handelsstad lange tijd gunstig gezind.
Vijf opeenvolgende vestigingen illustreren de ontwikkeling van de stad. De eersten die er voet aan wal zetten, waren de Ionische Grieken, aan het einde van de 9de eeuw v.C.. Zij integreerden de plaatselijke bevolking, CariŰrs, en bouwden er een eerste stad. Er ontstonden goede contacten tussen Efeze en het Lydische Rijk.
Toch dwong Croesus de EfeziŰrs hun primitieve, versterkte nederzetting te verlaten. Er werd toen een stad rondom de tempel van Artemis, op de vlakte, gebouwd. Dit gebeurde tijdens de Perzische overheersing en de nederzetting bleef bestaan tot de komst van Alexander de Grote.
Na de slag bij Ipsus (301 v.C.),
liet Lysimachus, nadat hij bij de opdeling van Antigonus Klein-AziŰ had ontvangen, Efeze opnieuw opbouwen: dit keer op de hellingen van de Koressos- en de Pionberg, tegenover de Golf van Latmos. De stad werd voorzien van een 9 km lange versterkte muur en een nieuwe haven, die in het moerasgebied werd aangelegd. Lysimachus verplichtte de bevolking van de verschillende steden zich in de nieuwe stad te vestigen, die toen buitengewoon snel begon te groeien.

Toen de Romeinse overheersing die van de Seleuciden verdrong,
werd de stad, die eerst door de koningen van Pergamum werd geregeerd, rechtstreeks aan Rome gekoppeld. Efeze was toen de eerste keizerlijke stad van KleinşAziŰ, ondanks de rampzalige bezetting van Mithridates, 88-84 v.C., en de aardbeving van 17 n.C. In 55 en 58 kwam de apostel Paulus er prediken en hij werd er gevangengenomen, waarschijnlijk omdat hij de handel had verstoord die in de buurt van de Artemistempel volop bloeide.

Toch ontstond er een christelijke gemeenschap en de apostel Johannes
zou er zich hebben gevestigd om er aan het einde van de eerste eeuw zijn laatste jaren te slijten. De invasie en de plundering in 263 van het Artemisium door de Goten verhinderden Efeze niet een tijdperk van grote bloei te beleven, die duurde tot het einde van de regering van Justinianus, in de 4de eeuw. In die tijd verplaatste de stad, waarvan de haven steeds verder dichtslibde, zich voor de vierde keer en vestigde zich meer naar het noorden.

Het nieuwe christelijke Efeze, dat Haghios Theologos werd gedoopt,
werd omgeven door een stadswal, beschermd door een citadel en verfraaid door een aan de Heilige Johannes opgedragen basiliek. Deze kerk is gebouwd op de plaats waar de apostel vermoedelijk begraven ligt. In die tijd werd het oude hellenistische en Romeinse Efeze verwoest door de Arabieren en bedreigd door moerassen en oprukkend struikgewas. In 1304 werd de stad veroverd door de Seldjoeken en kreeg toen de naam Ayasoluk. Die plaatsnaam veranderde aan het begin van deze "eeuw in Selšuk, terwijl de naam Efeze tegenwoordig meer gebruikt wordt voor de oude ru´nes buiten de stad.

Ondanks al deze gebeurtenissen in het verleden moeten we niet de spirituele uitstraling vergeten die de stad in de verschillende tijdperken heeft gehad.
In de oudheid was Efeze beroemd om de verering van Artemis in een tempel die door zijn pracht en praal tot de zeven wereldwonderen behoorde. De nagedachtenis van de Heilige Johannes deed in het christelijke tijdperk de basiliek ontstaan, die zo het centrum werd van het christendom. De basiliek van Efeze was een van de zeven kerken van de Apocalypse, terwijl er in de kerk van de Heilige Maagd twee concilies hebben plaatsgevonden. Later is de Isa Bey Moskee, op de heuvel van Ayasoluk, een belangrijke heilige plaats geworden voor de moslims.

Ofschoon er niets is overgebleven van de allereerste nederzetting, zijn er nog talrijke ru´nes van de latere vestigingen te bewonderen.
Op de vlakte en op de heuvelhellingen spreidt de hellenistische en Romeinse stad zich uit. De prachtige, met marmer geplaveide lanen (de Via Arcadiana, de Marmeren Straat en de Couretenstraat) leiden naar een stadion, een theater, de bewonderenswaardige bibliotheek van Celsius, twee pleinen, het prytaneum, prachtige patriciŰrshuizen, tempels, fonteinen en de ommuring van Lysimachus. Ten zuiden van de stadsmuur staat het huis van de Maagd apart op een idyllisch plekje. Aan de rand van Selšuk, op de heuvel van Ayasoluk, staan nog steeds het fort en de H. Johanneskerk. Bovendien staat in een moerassig gebied langs de weg naar Kusadasi, te midden van de opgravingen, het Artemisium, ofwel de tempel van Artemis.  

** Uw accommodatie in Turkije kunt U goed boeken via Hotels/Appartementen/Turkey.  Er zijn ca 3000 hotels online boekbaar. Laagste prijsgarantie!