Stedentips voor Trips

De plaats, voor het eerst vermeld in een oorkonde uit 1361, kwam in 1785 in het bezit van de graaf van Pückler. Muskau was bekend om zijn keramiek- en glasindustrie en als modder- en mineraalbadplaats.

Landschapspark ▲
Beroemd werd Muskau om zijn weids opgezette park in het Neisze­dal, dat de reisverhalenschrijver en tuinarchitect Hermann vorst van Pückler-Muskau in 1815-1845 liet aanleggen. Het park werd in de 19de eeuw uitgebreid door een leerling van Pückler, de tuinarchitect C.E. Petzold. In het ca. 200 ha grote park, oorspronkelijk 545 ha met een wegennet van 55 km, zijn vooral van belang het

Oude Slot,  ▲
14de eeuw, herbouwd in 1965-1980, de Bergkerk, eind 18de eeuw, het Hermannsbad, 1823, en de orangerie, 1840, ontwerp van G. Semper. In het museum in het oude slot aandacht voor de keramiek van Muskau, de geschiedenis van de plaats en van de familie v. Pückler-Muskau.
 
Kromlau, 6 km W ▲
Het slot werd in 1843 gebouwd op een bestaand landgoed, waaromheen een uitgebreid park werd aangelegd. Bijzonder zijn de vele soorten azalea's en rododendrons. De Rakotzbrug en het Cavaliershuis dateren van 1850.

Mijn tuin is mijn hart  ▲
Vorst Hermann von Puckler-Muskau werd als adellijke amateur een van de geniaalste tuinkunstenaars van zijn tijd. Hij schiep slechts een handval parken in de Engelse stijI, maar zijn late werk Branitz is een Juweel en zijn debuut Muskau behoort inmiddels tot het UNESCO-werelderfgoed.

Hermann von Pückler-Muskau, 1785-1871 ▲
is als enthousiast parkliefhebber de Europese tuingeschiedenis ingegaan. De jonge vorst was eerst een excentrieke bon vivant met een hang naar het schrijverschap. Tijdens een wandeling met de vorst van de dichtkunst Goethe door het Ilmpark in Weimar gaf deze hem echter de raad zich aan de verfraaiing van de natuur te wijden: 'U schijnt er talent voor te hebben. Toen de edelman vier jaar later tijdens een reis naar Engeland talrijke beroemde landschapstuinen bezichtigde, had hij de smaak te pakken. Hij keerde met de visie van een eigen grandioos park terug naar zijn woonplaats, het stadje Muskau, dat destijds bij Pruisen hoorde.

In 1815 begon hij met het project, ▲
dat thans met een totaal oppervlak van 830 hectare het grootste landschapspark in Engelse stijl in Midden-Europa is. Imposant is vooral het romanistmarkante handschrift van zijn schepper. "De hoogste graad van landschappelijke tuinkunst is slechts daar bereikt waar zij weer vrije natuur, echter in haar edelste vorm lijkt te zijn", was zijn credo. De "landschapsschilder met de spade" creëerde met een weids gebaar een park vol grandezza. Met een fijn gesponnen net van verstrengelde paden,die naar fraaie uitkijkplaatsen en zichtassen leiden, de blik vrijgeven op groene ruimten die schijnbare oneindigheid voorspiegelen. Daarin staan boomgroepen met een bevallig silhouet, meestal uitsluitend inheemse soorten Stukken bos en weide wisselen elkaar in volmaakte harmonie af. Van het schilderachtige riviertje de Neisse wordt een kunstmatige zijarm afgesplitst, met talrijke kronkelingen en drie watervallen.
 
Tussen twee kastelen  ▲
glinstert de naar Pücklers vrouw genoemde Luciesee, die evenals de Eichsee een expressieve oeverbelijning krijgt. Bij het slot worden drie verschillende bloementuinen als verlengstuk van de woonvertrekken aangelegd. De 'blauwe tuin' huldigt de mythe van de blauwe bloem, in de Herrengarten gloeit een veelkleurige potpourri van over het gazon gestrooide perken in originele vormen. Tussen de bloementuinen en het park ligt als groene verbinding de pleasure­ground als representatieve zone. Alle ideeën, schetsen en ontwerpen voor zijn park legde Pückler vast in het boek 'Andeutungen über Landschaftsgärtnerei, een tot op heden geldige klassieker.

Bezichtiging ▲
Het Fürst-Pückler-Park Bad Muskau is van mei t/m oktober dagelijks van 10:00 tot 18:00 uur en van november t/m april dagelijks van 10:00 tot 17:00 uur geopend.

Doch de afmetingen van het gigantische werk  ▲
ruïneerden Pückler financieel en in 1845 zag hij zich gedwongen het te verkopen. Echter, de romantische parkdweper gaf zich niet gewonnen en begon een jaar later in het geërfde Branitz opnieuw. ln tegenstelling tot het bekoorlijke landschap van Muskau was Branitz platte Brandenburgse zandwoestijn. Maar de groene vorst wist: 'Het is mij beschikt oases in zandwoestijnen aan te leggen. Het resultaat is een 100 hectare groot totaalkunstwerk, met soortgelijke stijlmiddelen als in Muskau, doch geconcentreerder en pittoresker. En alles gedetailleerd, op schilderachtige effecten bedacht, gepland. Onwezenlijk doemen tussen bomen een landpiramide en midden in een vijver de 'tumulus' op, de waterpiramide waarin Pückler en zijn vrouw zijn begraven. Een bezienswaardigheid is ook het door de Dresdense bouwmeester Gottfried Semper veredelde witte barokkasteeltje.

Drie vertrekken  ▲
weerspiegelen de oriëntaalse mode van de 19de eeuw en verhalen van avontuurlijke reizen die Pückler naar Klein-Azië en naar Afrika maakte. De hartstochtelijke parkliefhebber had een dusdanig goede reputatie dat Frederik Willem IV hem vanaf1842 met het kasteelpark in Babelsberg bij Potsdam belastte - een late triomf over de eeuwige concurrent Peter Joseph Lenné. Reeds in 1822 hadden Lenné en Pückler gezamenlijk het park van het ten oosten van Berlijn gelegen kasteel Neu-Hardenberg gereorganiseerd, dat aan Pücklers schoonvader toebehoorde. Muskau, door politieke troebelen gedeeld, groeit geleidelijk aan weer tot een totaal kunstwerk aaneen. Eenderde van het werelderfgoedmonument, sinds 2004, ligt op Duits grondgebied, tweederde in Polen. Over een brug kun je van de ene naar de andere kant wandelen en je daarbij in de ziel van Pückler verplaatsen: 'Mijn tuin is mijn hart!'