Stedentips voor Trips

TROGIR, naar overzicht Kroatië. Reeds in de 3de eeuw v.C. werd hier door de Grieken vanaf het eiland Issa, Vis, de nederzetting Tragurion, geitendorp, gesticht, die een veilige schuilhaven was voor talloze Illyrische zeerovers. In de Romeinse tijd heette de versterkte havenplaats Municipium Tragurium.

Bij de deling van het Romeinse Rijk in 392 viel de stad onder het bestuur van Rome, maar vanaf 437 zwaaide Byzantium er de scepter.
en en vooral Slaven, Kroaten die gevestigd waren in het achterland. Tussen de l0de en de 15de eeuw wisselden de Byzantijnen en de Hongaars-Kroatische vorsten elkaar af. In deze woelige eeuwen had Trogir niettemin een groot aantal privileges. Zo had de stad een grote mate van eigen bestuur.
In 1420 werd Trogir veroverd door de Venetianen, die er tot 1797 stand wisten te houden.
Daarna was het enige tijd Oostenrijks en vervolgens Frans gebied. Vanaf 1815 tot 1918 was het eigendom van de Habsburgers.
Sinds 1918 hoort de stad bij Kroatië.
De oude stad, tussen het vasteland en het eilandje Ciovo, is via een stenen brug vanaf het vasteland te bereiken. De fantastische middeleeuwse aanblik is slechts vergelijkbaar met Dubrovnik. Een beweegbare brug geeft toegang tot de nieuwe stad op het eiland Ciovo.

Kathedraal van de H. Laurentius, Narodni Trg
Deze drieschepige basilica, 1213-16de eeuw, met voorhal en 3­concha-plattegrond, behoort tot de belangrijkste kerken van het Adriatische gebied. De klokkentoren is gebouwd in de stijl van de gotiek en de renaissance, 14de-16de eeuw.
Zeer fraai is het door meester Radovan gebeitelde Romaanse hoofdportaal uit 1240.
Afgebeeld zijn, van buiten naar binnen: apostelen en heiligenfiguren, allegorieën van de 12 maanden en jachtscènes met realistische maar ook fantastische figuren. In het timpaan en de voussures: o.a. 'Verkondiging aan Maria', de 'Geboorte van Christus' en de 'Aanbidding van de drie koningen'. Het portaal wordt geflankeerd door twee leeuwen, waarop de naakte Adam en Eva staan. Aan het eind van de voorhal, links, bevindt zich de doopkapel van A. Alesi (1467), met een doopvont en een reliëf van de doop van Christus. Op het altaar een beeld van Johannes de Doper.
De H. Johanneskapel werd tussen 1468 en 1497 gebouwd door N. Fiorentino,
een van de bouwmeesters van de kathedraal van Sibenik. Deze rechthoekige kapel wordt met recht een van de fraaiste renaissancemonumenten van Dalmatië genoemd. Het tongewelf, met cassetten, is gedecoreerd met engelen en in het centrum een Christus Pantokrator. Achter in de kapel hangt een zilveren luchter. In het gevelveld is in hoogreliëf de 'Kroning van Maria' afgebeeld en op de drie wanden fakkeldragende engelen, eveneens in reliëf. In de nissen daarboven bevinden zich apostelbeelden van Niccola Fiorentino, Andrea Alessio en Ivan Dukovnic.
In de vroeggotische sarcofaag ligt de H. Johannes van Trogir, Johannes Orsinus,
eerste bisschop van de stad, 1066-1111, begraven. Verder verdienen in het kerkinterieur de aandacht: een achthoekige Romaanse stenen kansel, 13de eeuw, met versierde kapitelen, het 14de-eeuwse ciborium boven het hoofdaltaar, verkondigingsfiguren, het vleugelaltaar van Blaz uit Trogir, H.Hiëronymuskapel, 1438, verscheidene schilderingen, o.a. van Palma Giovane, en de gotische koorbanken van L Budislavic uit 1440. Tot de kerkschat behoren o.a.: een schildering van G .Bellini en van B .Jurjev , een gotisch vleugelaltaar, verluchte middeleeuwse handschriften en liturgisch vaatwerk.

Benedictinessenklooster, Gradska Ulica
In de kloostergang van dit 11de­eeuwse klooster bevindt zich een marmeren reliëf met een voorstelling van Kairos, god van het gunstige ogenblik. Het dateert uit de 1ste eeuw v.C. , naar voorbeeld van origineel van Lysippos, 4de eeuw v.C..

Dominicanenkerk, Obala Marsala Tita
Deze kerk met kloostergang, lapidarium, stamt uit de 14de eeuw. Het grafmonument voor J. Sobota werd in 1469 gemaakt door N. Fiorentino. In de sacristie bevindt zich een 15de-eeuws veelluik van een onbekende Dalmatische meester.

Kerk van Johannes de Doper, Z. van het stadhuis
Romaanse kerk uit de 13de eeuw. Bijzondere aandacht ver­dienen: een reliëf van Fiorentino, 'Be­wening van Christus', een geschilderd crucifix uit de 15de eeuwen enkele middeleeuwse frescoresten.

Loggia, Narodni Trg, zuidzijde
Deze gotische zuilengalerij met een reliëf van Fiorentino, de 'Gerechtigheid' voorstellend, en een sculptuur van I. Mestrovic, dateert uit de 15de eeuw. De klokkentoren. aan de linkerzijde. behoorde oorspronkelijk bij de renaissancekapel van de H. Sebastiaan.

Stadhuis, Narodni Trg, oostzijde
Dit 15de-eeuwse voormalig gemeentepaleis met trappen in de gotische binnenplaats werd na de Tweede Wereldoorlog gerenoveerd.

Cipikopaleis, Narodni Trg, westzijde
Gebouwd in de 15de eeuw in Venetiaanse gotiek en uit twee delen bestaand: het zgn. grote paleis met drielichtvensters aan de façade en een Grieks reliëf aan de ingang en het zgn. kleine paleis met een prachtige binnenhof in een overgangsstijl van gotiek naar renais­sance



Voormalige vestingwerken
In het Z. W. van de oude stad ligt het fort Kamerlengo met een massieve, polygonale toren. Het fort werd in de 14de en 15de eeuw door de Genuezen gebouwd. Tegenwoordig doet het dienst als openluchttheater. Daartegenover, aan de noordwestelijke havenkade, bevindt zich de ronde Marcustoren, die eveneens uit de 15de eeuw dateert. De zgn. vastelandpoort met een beeld van de stadspatroon Sv.I. Ursini, stamt uit 1656, de zeepoort uit 1593. Beide gebouwd in renaissancestijl.

Andere bezienswaardigheden
Het drieschepige H. Barbarakerkje, 9de-11^de eeuw,
met antiek bouwmateriaal in de muren is de oudste kerk van Trogir.

De H. Petruskerk
met een barok cassetteplafond stamt uit de 16de eeuw, de Allerheiligenkerk uit de renaissance, late 16de eeuw, en de barokkerk van Onze Lieve Vrouwe van Carmen uit de 17de eeuw, 14de-eeuws reliëf.

Aan de zuidelijke kade, rechts van de zeepoort,
bevinden zich de kleine loggia, nu vismarkt, uit 1527 en het schitterende renaissancepaleis Lucic. - Het stedelijk museum is gehuisvest in het barokpaleis Garanjin-Fanfogna.
 
In de nieuwe stad, op het eiland Ciovo,
verdienen de aandacht: de H. Antoniuskerk uit 1432 , met schildering van Palma Giovane, het kerkje van de Moeder Gods, aan zee,  met een 15de-eeuws vleugelaltaar, en het 15de-eeuwse dominicanenklooster.

Omgeving
Kastelanski Zaljev, zgn. 'Rivièra van de 7 citadellen', tussen Trogir en Split
De adel van Trogir liet in de 15de en 16de eeuw ter beveiliging tegen Turken en zeerovers, 13 citadellen bouwen waarvan er nog 7 bewaard zijn gebleven. De plaatsjes die aanvankelijk hieromheen ontstonden, zijn nu aan elkaar vastgegroeid en vormen de hoofdgemeente Kastela.

Kastel Stafilic, 5 km 0..
Rond 1500 gebouwd door S. Stafileo, toren bewaard. In het plaatsje nog twee andere versterkte gebouwen. Kastel Novi, 0,5 km 0.: gebouwd in 1512; nog in goede staat. In het plaatsje bevindt zich een 18de-eeuwse loggia.

Nog iets oostelijker ligt het Kastel Stari dat K.Cipiko
in 1476 als zomervilla, met toren, liet bouwen. In het dorpje bevinden zich verder de kleine barokkerk van de H.  Jozef, het vroegmiddeleeuwse St. Jo­riskerkje en een tweede vestinggebouw , uit 1487.

In de nieuwe parochie­kerk van het in 1487 gebouwde Kastel Luksic, 1,5 km 0.,
staat een prachtige sarcofaag, 1445, door J. Dalmatinac, met een sculptuur van aartsbisschop Arnerius, uit de afgebrande H. Euphe­miakerk in Split. Verder de moeite waard: de oude parochiekerk uit 1515, de ruïne van het voormalige kasteel Rusinac, 15de eeuw, het 12de-eeuwse H. Lorentiuskerkje en de 9de-eeuwse St.Joriskerk.

Kastel Kambelovac, 2 km 0.
Gebouwd op eilandje, in de 19de eeuw verbonden met vasteland, in de 15de eeuw door de adellijke familie Cambi uit Split; 16de-eeuws Cambihuis, een toren en een renaissancevilla.

Kaste! Gomilica,
16de eeuw ligt op een eilandje dat d.m.v. een brug met het vasteland is verbonden, 1,5 km O. , Het plaatsje wordt al in de 11de eeuw als benedictijns bezit vermeld. O.a. kleine Romaanse kerk van de HH. Cosmas en Damianus.

Kastel Sucurac, 2 km 0.,
vlak bij Split, eigendom van de aartsbisschoppen van Split, die hier een residentie lieten bouwen.

Seget, 8 km W.
Steengroeven ten noorden van de stad waren al in de Ro­meinse tijd bekend. - Bezienswaardig: barokkerk uit 1758 met een houten kruis uit de 14de eeuw, het 16de-eeuwse kasteel en een renaissancetoren uit de16de eeuw, richting Trogir.