|
INDONESIA, latere Javaanse kunst is van de Hindoe-Javaanse afgeleid, doch
vermengd met eigen, uit de oud-Indonesische cultuur stammende elementen.
Het is voornamelijk gebruikskunst, in de eerste plaats in functie van
het toneel, wayang. Vandaar dat men wel eens spreekt van een wayangstij.
Naar
overzicht kunsthistorie.
Naar uw accommodatie!
Hindoe-Javaanse kunst
Reeds tijdens de 4e eeuw ontstaan op Sumatra en Java enkele
Hindoerijkjes. Enkele eeuwen later dringt ook het boeddhisme door. Uit de
samengroei van hindoeïstische en boeddhistische elementen komt op Java
reeds in de 7e eeuw de zogeheten Hindoe-Javaanse kunst tot hoge bloei. Van
de sculptuur op graven en tempels te Prambanan wordt gezegd dat de heilige
boeddhistische teksten er fraaier zijn uitgebeeld dan ooit in India is
gedaan. Deze kunst is inderdaad gekenmerkt door opvallende elegantie, die
ingetogenheid niet in de weg staat.
Boroboedoer ▲
Is het meest indrukwekkend monument van de Hindoe-Javaanse kunst. Het
bestaat uit vijf telkens inspringende galerijen en drie terrassen. In deze
trappenstructuur is de weergave te zien van de geestelijke rangorde van de
godenwerelden. Terwijl men langs de met reliëfs versierde gaanderijen de
rituele omwandelingen maakt, doorloopt men als het ware een platenbijbel,
van de aardse naar de bovenaardse wereld toe. De wijze waarop deze
gedachtegang artistiek vorm is gegeven is enig: van het beeld gaat men
naar het beeldloze, en zo zijn op de terrassen de transcendentale of
dhyani-boeddha's onder opengewerkte stoepa's verdoken opgesteld, terwijl
de oer- of adi-boeddha verscholen zat in de grote centrale stoepa.
Wayangstijl ▲
De latere Javaanse kunst is van de Hindoe-Javaanse afgeleid, doch
vermengd met eigen, uit de oud-Indonesische cultuur stammende elementen.
Het is voornamelijk gebruikskunst, in de eerste plaats in functie van het
toneel, wayang. Vandaar dat men wel eens spreekt van een wayangstijl. In
het bijzonder zijn houten gepolychromeerde toneelmaskers te vermelden.
Deze stellen tal van legendarische figuren voor uit de grote oude Indische
epen - Ranlayana en Mahabbarata - evenals uit plaatselijke historische
verhalen, die ook het repertoire vormen van de spelen met houten
gepolychromeerde stangpoppen of van buffelleder gesneden schaduwpoppen.
Fijne gelaatstrekken en ongemeen grote zorg voor het detail in de weergave
van kleding en tooi, gepaard aan rijk gestileerde vormgeving, verraden het
hoge peil van de Javaanse cultuur.
Bali, een 'reservaat' ▲
De overweldiging van een deel van de Indonesische archipel door de islam
in 1520, betekent het einde van de Hindoe-Javaanse traditie, die alleen op
Bali is blijven voortbestaan. Dit eiland is vooral beroemd om zijn muziek,
het instrumentarium heet gamelan, en zijn danskunst. Inzake beeldende
kunst zijn vooral houten godenbeelden en krisdragers, evenals krisgrepen -
kris : Maleise naam voor dolk - te vermelden. De houtsculptuur is
gekenmerkt door enigszins gewelddadige vormgeving en vaak schrille
polychromie, hetgeen overeenstemt met het meestal demonische karakter van
de goden en geesten die er in voorgesteld zijn. Van Bali is ook heel wat
mythologisch-historisch geïnspireerde schilderkunst bekend.
Basis bron: Het boek "Kunst van Altamira tot heden", F. Adriaens c.s..
A'dam, 1980 ▲
Hieronder treft u een selectie links aan uit de site van Christopher
Witcombe:
|