AMEIDE, aan de Lek, 10 km ten zuidwesten van Vianen, provincie Zuid-Holland. Wie bij Schoonhoven met de pont de Lek over steekt en vervolgens langs de zuidzijde van de rivier richting Vianen rijdt, ziet na een bocht voorbij Tienhoven plotseling in de laagte, achter de rivierdijk, een rij voorname huizen, naar provincie kaart, naar plaatsnamen lijst Nederland

† † †
    
Dit is de Voorstraat van Ameide of Ter Mei,
zoals het ter plaatse wordt genoemd. De schuin in het gelid staande 18e-eeuwse gevels vormen het pronkstuk van het dorp. Door zijn gunstige ligging was het vroeger de toegangspoort tot de Binnenwaard. De naam duidt hier trouwens nog op, want in het verleden heette een slagboom een hamit of hameide.

Ameide aan de Lek bij SchoonhovenEertijds lag er buiten de kom van het plaatsje, in het nabijgelegen Tienhoven, een machtig kasteel.
In 1315 werd het gebied in leen gegeven aan het geslacht Herlaer, maar later werd er fiks om gestreden door de heren van Arkel en van Brederode.

In 1527 veroverde de bisschop van Utrecht Ameide en ontnam het zijn stadsrechten,
die het in 1277 van Floris V had gekregen. In 1672 probeerden 300 man Staatse troepen de plaats tegen een Franse overmacht te verdedigen, maar door verraad wisten de Fransen door de opgeworpen verschansing te breken. Ameide werd toen geplunderd en in brand gestoken. Ook het kasteel werd gedeeltelijk verwoest.

Rond 1800 kwamen de resten van ,het eens zo machtige slot in handen van het Franse adellijke geslacht Bechram.
In 1813 vestigden de Fransen er hun hoofdkwartier, maar toen de Hollanders kwamen, geholpen door Kozakken, sloegen ze op de vlucht. Van het kasteel bleef alleen nog een rokende puinhoop over, die een jaar of zestig later volledig werd opgeruimd.
Het tot een dorpse staat teruggekeerde Ameide heeft sindsdien geen woelingen meer gekend.
Wel werd het nog betrekkelijk kort geleden door een ramp getroffen toen de middeleeuwse Nederlands≠Hervormde kerk in 1953 bij een brand ernstig werd beschadigd. Het kostbare interieur ging verloren, op een marmeren graftombe uit 1755 na. Men had eeuwen geleden ook al te kampen met stakende arbeiders. Dit kronieken weten we dat de bouw niet erg vlotte. De pastoor brak de staking echter met succes door af te kondigen dat wie niet aan het werk ging, geen vergeving van zijn zonden zou ontvangen.

Aan de Dam ligt het bijna 350 jaar oude raadhuisje.
Een steen in de zijgevel aan de Voorstraat onthult de stichtingsdatum: "Anno een duisent ses hondert veertich en vier Heeft br Hendryck van Breedrode Drossart alhier Op den sevenden april met syn edle hant Den eersten steen van dit Stadthuis selver geplant"
De wapenschilden boven de ingang, met de koppen van twee wilde zwijnen,
vormen een herinnering aan Hendrik van Brederode en zijn vrouw. Deze was een zuster van de beruchte, oorspronkelijk uit Luik afkomstige admiraal der Watergeuzen Willem van der Marck, heer van Lumey, die vanwege de zwijnskoppen in het familieschild en de onmenselijke wreedheden die hij beging (o.a. de moord op de Gorkumse martelaren) 'het zwijn van de Ardennen' werd genoemd.

Een uit het verleden bewaard gebleven traditie is de paardenmarkt
op de tweede donderdag van oktober. Al sedert 1657 zorgen paardenhandelaren, kopers en kijkers dan voor een gezellige drukte op de Dam. Tegenwoordig is het een familiedag, waarop oud- Ameidenaren terug zijn in hun dorp om met hun familie bij de paarden- en ponykeuringen aanwezig te zijn. In de 18e eeuw was het staangeld (rond 1700 een stuiver voor ieder paard en een halve stuiver voor elk veulen) voor de kerk. In 1805 werd verordonneerd dat het aan de armen moest worden besteed.

De omgeving van Ameide is schitterend.
Het dorp wordt omringd door graslanden, rietlanden en grienden. In mei en juni kan men, na afspraak, een bezoek brengen aan de nabijgelegen eendenkooi 'De Zouwe', aan de Zouwendijk.

Bezienswaardigheden
Raadhuis, Dam 1.
Classicistisch landhuis uit 1644. Interessante details zijn de trapgevels aan linker- en rechterzijde, het koepeltorentje met klok uit 1690 op het dak, het bordes met twee zandstenen leeuwtjes en de voorgevel met de klassieke frontons boven de vensters en de kleurige wapenborden boven de zwaargenagelde toegangsdeur.

Te bezichtigen. NH.-Kerk, Kerkstraat 10.
Oorspronkelijk bestaande uit een 13e-eeuwse toren en een driebeukig schip met koor uit ca. 1500, maar in 1953 uitgebrand. Vrijwel het gehele, waardevolle interieur ging verloren. Bij de restauratie in 1955 werd het zuiderdwarsschip toegevoegd. De kerk is voor en na de diensten te bezichtigen.

Monumentale panden, in het gehele centrum,
o.a. Voorstraat, Nieuwstraat, Kerkstraat, Dam. Aparte vermelding verdient het Dijkhuis van het hoogheemraadschap Groot-Alblasserwaard, Voorstraat 5, uit 1760.

Niet te bezichtigen.
Kooikerhuisje
, Zouwendijk, in de eendenkooi 'De Zouwe'. In het huisje zijn werktuigen uit de hoepelmakerij en het griendbedrijf tentoongesteld. In mei en juni, na afspraak, te bezichtigen.

* Bron:  Dorpen in Nederland

Zoeken naar een accommodatiebestemming (6498) in Nederland
Zoeken via Hotels/Wereldwijd naar een accommodatie in 212 landen.
Algemene informatie over Nederland