PURMEREND, provincie Noord-Holland. Oorspronkelijk ontginningsdorp, later een van de kleine Hollandse steden en streekcentrum voor de omringende droogmakerijen Beemster, Purmer en Wormer. Nu vooral 'overloopgemeente' van Amsterdam. De dinsdagse veemarkt is een van de grootste van het land, naar provincie kaart, naar plaatsnamen lijst Nederland.
 
† † †
    
Hervormde kerk
. Een merkwaardig achthoekig bouwwerk uit 1851-1853.

Voormalig weeshuis (W. Eggertstraat 7)  met kleurige gevelsteen is van 1789.

Purmerends Museum (Kaasmarkt 20).
Het aan stad en streek gewijde museum is ondergebracht in het raadhuis dat Jan Stuyt in 1912 in neorenaissancistische stijl bouwde.

Omgeving: Beemster (3 km NW).
De polder werd in 1609 onder leiding van Jan Adriaansz. Leeghwater uit De Rijp drooggelegd. Maar de dijken hielden geen stand tegen een stormvloed, en de drooglegging met behulp van 47 molens was eerst in 1612 definitief.
In het mooie strakke landschap van de Beemster vindt men nog enkele oude boerderijen met typische piramidevormige daken, bijv. 'De Eenhoorn' uit 1682 en 'De Lepelaar' uit 1683.

De hervormde kerk van het gave dorp Midden≠Beemster
is een rechthoekige zaalkerk met een zeer ranke toren die rond 1620 gebouwd werd in de stijl van Hendrick de Keyser. De toren werd in 1661 naar tekeningen van Pieter Post verhoogd.
Het museum Betje Wolff (Middenweg 178) is gevestigd in de 17de-eeuwse pastorie, waar de schrijfster Betje Wolff van 1759 tot 1777 gewoond heeft. Haar werkkamer is te bezichtigen.

Jisp (6 km W).
Het decoratieve raadhuis uit 1650 met drie gevels en mooie inrichting werd vermoedelijk door J.A. Leeghwater gebouwd. De hervormde kerk is een klein zaal gebouw uit 1822.

Oosthuizen (7 km N).
De hervormde kerk (1518) is een laatgotische kruiskerk en heeft een sierlijk vieringtorentje met peervormige spits. De rijke inventaris omvat o.m. een 16de-eeuws koorhek, een preekstoel uit 1664 en 17de-eeuwse banken. Bijzonder is het gotische orgeltje uit 1521, met latere toevoegingen aan de kast.