ZAANDAM, provincie Noord-Holland. Industrieplaats aan de monding van de Zaan. In de 17de eeuw bloeiden hier de houthandel en de scheepsbouw (en aanverwante takken van nijverheid). Sinds circa 1850 allerlei andere traditionele en moderne industrieŽn, naar provincie kaart, naar plaatsnamen lijst Nederland.

† † †
    
Lutherse kerk
(NH; Vinkenstraat 34).
Het rechthoekige gebouw uit 1699 heeft een zadeldak tussen twee topgevels aan de zijkanten en een brede voorgevel met pilasters en hoge middenpartij. Rijke preekstoel uit 1704; orgel met mooi snijwerk uit 1737.

Oostzijderkerk (NH; Zuiddijk 1).
Deze tweebeukige, vaak verbouwde kerk is de oude parochiekerk van Zaandam. De toren en voorgevel zijn uit circa 1850, de zes gebrandschilderde glazen ontstonden eind 17 de en begin l8de eeuw.

Oud-Katholieke kerk (Papenpad 3).
De houten schuurkerk uit 1695 heeft een aantrekkelijke, laat-17de-eeuwse inventaris.

Westzijderkerk (NH; Westzijde 70).
De zgn. Bullekerk (de naam is ontleend aan een incident waarbij een stier (of bul) een boer en zijn hoogzwangere vrouw op de horens nam) werd tussen 1638-1640 gebouwd en tussen 1672-1680 aan west- en oostzijde verlengd. Boven de kruising prijkt een sierlijk torentje; de renaissance≠preekstoel dateert uit 1644.

Czaar-Peterhuisje (Krimp).
Een deel van het houten huisje waarin Peter de Grote in 1697 als scheepstimmermanleerling verbleef; in 1895 door een stenen gebouw omgeven.

Zaanse Schans.
Openluchtmuseum buiten de stad; een reservaat van oude, meest houten huizen en bedrijfsgebouwen, deels hierheen overgebracht, deels samengesteld uit fragmenten van verschillende huizen of gereconstrueerd. Ongeveer twintig gebouwen, waaronder molens, bedrijfspanden, winkels en musea.

Omgeving
Heemskerk (13 km NW).
De toren van de hervormde kerk (met bakstenen spits) is vermoedelijk laat-15de-eeuws, het zaalgebouw ontstond in 1628. De obelisk met reliŽfs op het kerkhof werd door de schilder Maarten van Heemskerk opgericht op het graf van zijn vader (1570). Huis Marquette (thans hotel) kreeg zijn huidige gedaante in hoofdzaak in 1741 door een verbouwing, waarbij de kleine ronde toren naast de ingang (omstreeks 1500) behouden bleef. Kasteel Assumburg dateert oorspronkelijk uit het eind van de 15de en begin 16de eeuw, maar werd vaak herbouwd en hersteld, voor het laatst in 1911.

Koog aan de Zaan (3 km NW).
De hervormde kerk uit 1685 werd in 1824 verbouwd, in 1920 door brand gedeeltelijk vernield en daarna weer gerestaureerd. De oliemolen 'Het Pink', oorspronkelijk een wipmolen uit 1620, werd in 1751 verbouwd tot achtkante bovenkruier.

Krommenie (10 km NW).
Nadat de laatgotische kerk (NH) in de Tachtigjarige Oorlog bijna geheel vernield was, werd ze in 1657-1658 met gebruikmaking van overgebleven muurresten herbouwd. Het raadhuis naast de kerk is een eenvoudig gebouw uit 1706, in 1911 vergroot. De houten doopsgezinde vermaning (hoek Noorderhoofdstraat/Vermaningstraat) dateert uit 1703. De oudkatholieke kerk (Noorderhoofdstraat 131) is ontstaan als in een boerderij ondergebrachte schuilkerk (RK), begin 17de eeuw. In 1826 kreeg de houten schuurkerk bakstenen buitenmuren. Mooi, authentiek interieur. De pastorie, aan de straatkant, heeft een typisch Zaanse voorgevel.

Zaandijk (4 km NW).
In het gemeentehuis (Lagedijk 104), oorspronkelijk een woonhuis uit 1752 en uitwendig omstreeks 1800 vernieuwd, bevindt zich een rococozaal met geschilderd behangsel uit 1804. In de beeldentuin aan de overzijde staan vijf beelden op rococovoetstukken: Bacchus omringd door Morgen, Middag, Avond en Nacht. Elders aan de Lagedijk staan fraaie dijkhuizen, bijv. ms. 110 en 80 (thans de Zaanlandse Oudheidkamer), met bezienswaardig interieur.

Zoeken naar een accommodatiebestemming (6498) in Nederland
Zoeken via Hotels/Wereldwijd naar een accommodatie in 212 landen.
Algemene informatie over Nederland