|
K REMSMÜNSTER
-
4550
-
Oberösterreich,
met Abdijkerk Götllicher Heiland und hl. Agapitus
en Kloostercomplex,
naar kaart
Oostenrijk, naar
stedenlijst Oostenrijk.
Kremsmünster is een van de oudste, grootste, in historisch en
kunsthistorisch opzicht belangrijkste kloosters van Oostenrijk.
Deze
benedictijnenabdij, centrum van de westerse christelijke cultuur, werd in 777 gesticht door de Beierse hertog Tassilo.
Volgens de legende gebeurde dit op de plaats waar 's hertogs zoon
Gunther tijdens een jachtpartij door een dol geworden everzwijn was
gedood. In de kronieken is over deze gebeurtenis echter niets
geboekstaafd. De stichting van het klooster was wellicht eerder het
gevolg van het feit dat men in dit grensland behoefte had aan een
christelijke voorpost tegen de Avaren. De abdij is een, door de eeuwen
heen gegroeid, architectonisch monument. De gebouwen (23800 m2 bebouwde
oppervlak, zes binnenhoven, groot complex tuinen) verheffen zich op een
terras 50 m boven het dal van de Krems. Zij stammen grotendeels uit de
17de en de l8de eeuw. Zoals ook elders,
was het het lot van Prandtauer het door Carlo Antonio Carlone begonnen
bouwwerk te moeten voltooien.
Kremsmünster, abdij. 1 Eichentor; 2 Buitenste kloosterhof; 3
Schmiedhof,
kloostercafé; 4 Meierhof, dienstgebouw; 5 Viskaar; 6 Brückentor; 7 Prälatenhof; 8 Kerk; 9 Gastenvleugel; 10 Tuin;
11'
Sterrenwacht: 12 'Moskee'; 13 Kerkvleugel; 14 Kloostervleugel;
15 Abdijvleugel, kunstcollecties.
Abdijkerk Götllicher Heiland und hl. Agapitus
Het huidige bouwwerk
is een romaans/v roeggotische basilica met drie schepen, zes traveeën,
een dwarsschip en een koor met drie apsiden. Na 1680 werd de kerk
ingrijpend verbouwd in barokke stijl. Het middeleeuwse grondplan
verhinderde de verwezenlijking van het barokke ideaal: de kerk centraal
binnen het complex te situeren. Om het in een hoek geplaatste godshuis
het nodige aanzien te verlenen, werden twee statige, met lantaarns
bekroonde torens en een feestelijke, vorstelijk aandoende façade met
bordes toegevoegd. Sedert de recentste restauratie domineert aan de
andere zijden van de kerk weer het middeleeuwse karakter, vooral in het
oosten, waar het gebouw wordt afgesloten door drie hoge apsiden.
Interieur,
een lichte, zeer hoge ruimte. Fraai stucwerk benadrukt de lijnen van de
architectuur en verdeelt de gewelven in zones, die getooid zijn met
fresco's. De pijlers onder
de kapitelen zijn onversierd en worden tijdens kerkelijke hoogtijdagen
met kostbare Vlaamse gobelins
bekleed. Orgeltribune met
welvende balustrade. Het orgel is 19de-eeuws. Links en rechts van de
ingang zijn de klokkenluidervertrekken, in hun oude vorm herstelde,
fraai met de barok contrasterende ruimten uit de oorspronkelijke bouwperiode. Bezienswaardig is het Gunthergrab, een
stenen grafplaat uit ca. 1300, met een liggend beeld van de hertogszoon
Gunther een verwijzing naar de stichtingslegende.
Elk altaar is volgens
hetzelfde systeem geconstrueerd:
een weelderig omlijst schilderij onder een met
rood damast beklede baldakijn wordt door engelen vastgehouden. Het
schilderij is hellend opgesteld - het buigt zich als het ware naar de
bezoeker toe. De marmeren engelen zijn van een verscheidenheid aan
kunstenaars. Meesterwerken van barokke sculptuur zijn de knielende
engelen aan het Candida- en het Agapitusaltaar. De schildering op het hoogaltaar, De verheerlijking van
Christus, is een
suggestief werk.
Een mooie tabernakel.
Achter het hoogaltaar zijn de blinde arcaden van de apsis opmerkelijk.
De Frauenkapelle, in het zuiden,
is een barokke ruimte, herbergt een Koningin van de rozenkrans.
Kremsmünster. abdijkerk 1 Hoogaltaar: De
verheerlijking van Christus;
2 Candida-altaar met knielende engel;
3 Agapitusaltaar, eveneens met knielende engel; 4
Ingang tot
de Mariakapel; 5 Kansel; 6 Altaren met staande
engelen;
7 Gunthergrab; 8
Benedenverdieping van de noord toren
Kloostercomplex
Eichentor:
paviljoen met geprofileerd middenrisaliet
en mansardedak. In een nis, tussen leeuwen, de jeugdige kerkpatroon St.Agapitus uit Praeneste,
het huidige Palestrina in Italië. Ten zuiden van de
poort ligt de viskaar. Dit monumentale bassin met twee bekkens, is een zeer
bijzondere architectonische prestatie. Arcadegalerijen omzomen vijf
met
bronfiguren getooide bassins. De doorkijkjes en de spiegeling van het
water vormen een onvergetelijk tafereel, dat ten noorden van de Alpen
zijn weerga niet kent. De eerste binnenhof, met dienstgebouwen,
rechts
het kloostercafé, eindigt bij een gracht, die weleer een
verdedigingsfunctie vervulde.
Brückentor:
oorspronkelijk uit 1406, façade 17de- en 18de-eeuws.
Drie beelden: in het midden, op de hoogste plaats, de hertogelijke
stichter, iets lager, rechts en links van hem, de keizerlijke
begunstigers Karel de Grote en Hendrik
II.
Prälatenhof:
het hart van het complex, waaromheen zich de
belangrijkste gebouwen groeperen de kerk, de gastenvleugel en de
abdijvleugel, kunstcollecties.
Sterrenwacht:
de 'eerste wolkenkrabber
van Europa', vrijstaand in de tuin, tussen 1748 en 1758 opgericht als
'wiskundetoren'. 'Moskee', in de tuin achter de sterrenwacht: charmant
tuinhuis uit 1640 met een wat oosters karakter.
Kunstcollecties in de abdijvleugel
Hoogtepunt van de collectie is de kelk van Tassilo, een
der fraaiste producten van Karolingische goudsmeedkunst,
tweede helft
8ste eeuw. Deze kelk is door de Beierse hertog Tassilo III aan
Kremsmünster geschonken.
Van de uitzonderlijk fraaie verzameling
worden
hier voorts genoemd de twee luchters van Tassilo; de Codices Millenarii,
1000 jaar oude boeken; twee handschriften uit de begintijd van het
klooster, resp. 800 en eind 9de eeuw; het Scheibenkreuz
; de
zalen met kunstwerken en kunstnijverheid van middeleeuwen tot
biedermeier; de wapenkamer en een bibliotheek, 65 m lang, rijk met
fresco's en stucwerk gedecoreerd, die ca. 400 oude en 400 nieuwere
handschriften en 630 wiegendrukken bezit. Ook de verzameling
muziekinstrumenten is hier tentoongesteld.
Kaisersaal:
genoemd naar de 15 door M. Altomonte
geschilderde keizersportretten, bevindt zich een plafondschildering:
de
triomf van het licht.
Natuurwetenschappelijke verzamelingen in de
sterrenwacht:
dubbele functie, als observatorium en als museum; van
oudsher bevinden zich hier collecties op het gebied van geologie,
mineralogie, paleontologie, biologie, fysica, astronomie, sedert ca.
1900 aangevuld met een antropologisch kabinet.
** Uw accommodatie in geheel Oostenrijk kunt U goed boeken via
Hotels/Appartementen/Oostenrijk
** Via
Hotels/Appartementen/Wereldwijd kunt u goed zoeken naar een
accommodatie in 92 landen.
▲
|