SPITAL A. PYHRN - 4582 - Oberösterreich, met voormalig collegiaal klooster, kloosterkerk Mariä Himmelfahrt en kerkhofkerk St.-Leonhard, naar kaart Oostenrijk, naar stedenlijst Oostenrijk.

    

Voormalig collegiaal klooster:
het klooster heeft zijn stichting te danken aan zijn ligging langs de weg over de Pyhrnpas. De noordzuid verbinding was vooral belangrijk tijdens de kruistochten. Om de pelgrims in dit ruwe, bergachtige land onderdak te bieden, stichtte bisschop Otto von Bamberg in 1190, tijdens de derde kruistocht, een 'Hospital' ('Spital').
Deze naam bleef gehandhaafd toen het 'Spital' in 1418
veranderd werd in een collegiaal klooster. Dit klooster hield stand tot 1807. Het verlaten gebouw werd daarna betrokken door benedictijnen uit St.-Blasien, die hun klooster door secularisatie verloren hadden. De monniken waren echter niet tegen het klimaat bestand en zij trokken spoedig verder naar St.-Paul in Karinthië, met medeneming van boeken en kunstschatten. Een felle brand richtte in 1847 grote schade aan; als door een wonder overleefde het presbyterium, met unieke fresco's deze catastrofe.

Voormalige kloosterkerk Mariä Himmelfahrt:
wijding in 1737. Indrukwekkende gevel met twee torens en een opvallend portaal. Eenbeukig schip, met aan weerszijden drie kapellen en galerijen. De grote brand heeft de oorspronkelijke beschildering verwoest. Opvallend contrast tussen het enigszins nuchtere schip en het koor vol schitterende kleuren.
De gewelven in het presbyterium zijn geheel beschilderd:
een prachtige illusionistische architectuur met arcaden waarin de apostelen staan opgesteld rondom het lege graf van Maria; gedragen door engelen zweeft de moeder Gods omhoog. Wat B. Altomonte hier heeft gepresteerd mag als een hoogtepunt in de barokke frescokunst worden beschouwd.
 
Andere bezienswaardigheden:
hoogaltaar; overvloedig bewerkte preekstoel; als pendant de Glorie van de heilige Nepomuk; zeer fraai hekwerk; in het koor rococokoorbanken en oratoria met vergulde reliëfs; altaarstukken. De sacristie en de Schutzengelkapelle zijn beide versierd met fresco's en bevatten enkele mooie grafstenen.
St.-Leonhard.
Deze tegenwoordige kerkhofkerk, ca. I km naar het zuiden, op een rots langs de weg over de pas, werd in de 15de eeuw gebouwd. De benedenkerk, oorspronkelijk de Calvarieberg- en Olijfbergkapel, heeft een interessant fresco: Hel hemelse Jeruzalem. Twee wenteltrappen leiden naar de bovenkerk. Mooi netgewelf, prachtig beschilderd met ranken, gotische stijl; altaren barok en rococo. ▲

Vocklabruck 4840 - Oberösterreich
In 1134 stichtte Wezelo von Schöndorf ten noorden van de Vöckla een brug,
die verbonden was met een kerk en een broederschaphospitaal. Ten zuiden van de Vöckla ontwikkelde zich de nederzetting Vöcklabruck, die spoedig marktrechten en in de 14de eeuw een stedelijk karakter kreeg. Twee mooie poorttorens, één ervan met een rijke wapenversiering, zijn bewaard.
De kerk van Schöndorf, in het zuiden, buiten de muren,
fungeerde als de parochiekerk van de stad. De pastorie lag bij het voormalige hospitaal, ten noorden van de Vöckla, eveneens buiten de muren, twee kilometer van de kerk verwijderd - een ongebruikelijke situatie in de middeleeuwen. Jozef II gaf de kleine Ulrichskapel in de stad parochierechten.

Mariä Himmelfahrt, Schöndorf.
Tot 1785 parochie-, nu filiaalkerk. De kerk biedt een onvergetelijke aanblik: twee geheel verschillende, achter elkaar staande torens op het westen. De oorzaak van deze unieke situatie is dat de in 1450 van het oosten uit begonnen nieuwe bouw - bij de westelijke toren van de voorganger aangekomen werd stopgezet. De maten van de massieve toren ten westen daarvan waren afgestemd op de oorspronkelijk bedoelde grootte van het nieuwe gebouw. Na het stopzetten van de bouw kreeg de onvoltooide toren een houten klokkenkamer. Zo staan heden nog de twee verschillende torens achter elkaar. Prachtige tweebeukige hal, mooie galerijen met maaswerk. Op het neogotische hoogaltaar een fraai Mariabeeld. Venster uit de eerste helft van de 15de eeuw achter het hoogaltaar.  Op de galerij vier barokke heiligenfiguren.

St.-Agidiuskerk en pastorie,
ten noorden van de Vöcklabrücke, op de plaats van het hospitaal uit de 12de eeuw. Tegenwoordig vormen de kerk en de pastorie een harmonisch geheel. Kleine kruiskerk met koepel; mooie barokke inrichting; plafondfresco's: scènes uit het leven van Maria en het lijden van Christus. Pastorie: hoefijzervormig, voornaam gebouw; in de binnenhof een trap in de middenrisaliet. Het Heimathaus, Hinterstadt 19, in het voormalige 'Benefiziatenhaus': tentoonstelling van mooie collecties folkloristische (kunst)voorwerpen en herinneringen aan Bruckner.

Omgeving.
Gampern, Oberösterreich, ca. 12 km ten westen van Väcklabruck:
parochiekerk St.-Remigius.
Voor het eerst genoemd in ca. 800. De tegenwoordige kerk is in 1480 begonnen. Mooi, regelmatig gebouw, netgewelven met fresco's, sacramentshuis. Het fraaiste stuk van de inventaris is het vleugelaltaar: Maria met Kind geflankeerd door de kerkpatroon Remigius en de arts St.-Pantaleon. Heiligenfiguren in vijf rijen boven elkaar. Op de binnenzijde van de vleugels scènes uit het leven van Maria, vlakreliëfs. Van de prachtige voorstellingen in de predella zijn er slechts twee aanwezig, de twee andere bevinden zich in de schilderijengalerij van het klooster in Seitenstetten. Buitenzijde van de vleugels: het lijdensverhaal. De achterzijde van het altaar: het Laatste Oordeel, met de beroemde 'Gamperner Hölle', scènes van de hel. Dit altaar, behoort, met die in St.-Wolfgang, Kefermarkt en Hallstatt, tot de beste uit hout gesneden altaren van Oberösterreich. Ook de schilderkunst op dit altaar doet haar ontstaanstijd eer aan.

Schloss Neuwartenburg, ca. 3 km ten westen van Vöcklabruck:
landgoed; kasteel en bedrijfsgebouwen vormen een harmonische eenheid. Niet te bezichtigen.
 
Zeil am Pettenfirst, 11 km ten noorden van Vöcklabruck:
parochiekerk Mariä Heimsuchung, O.L.Vrouwe Visitatie; laatgotische hallenkerk, mooie neten stergewelven, sacramentshuis; barokke inrichting.

Schloss Kammer bei Seewalchen, 11 km ten zuiden van Vöcklabruck:
16de- en 17de-eeuws; schilderachtige ligging op een eiland; bezichtiging van de ridderzaal alleen bij concerten en manifestaties. ▲

Wilhering 4073 - Oberösterreich
In 1146 stichtten de gebroeders Ulrich en Cholo von Wilhering
een abdij op de smalle strook land tussen de Donau en het Kürnbergerwald. Omvangrijke schenkingen van de Schaunbergs bevorderden de ontwikkeling van het klooster en leidden tot de stichting van enkele dochterkloosters. De basiliek en de kloostergebouwen vielen in 1733 ten prooi aan een brand. In overeenstemming met de algemene bouwlust in die tijd werd een groots nieuw complex ontworpen, waarvan echter alleen de kerk werd uitgevoerd.
Wilhering is een vitale kloostergemeenschap;
haar zijn toevertrouwd de zielzorg voor dertien parochies, het beheer over een groot bedrijf, bekende kloostertuinderij, en de leiding van een gymnasium met internaat.

Kloosterkerk Mariä Himmelfahrt und Schutzengel.
De kerk heeft een indrukwekkende westfaçade met toren, waarin het getrapte portaal van een voorgaand romaans gebouw is opgenomen. Kruisvormige plattegrond, overeenkomstig die van de voorganger. De architectuur is in dit geval echter minder belangrijk dan de inrichting, die een uitzonderlijk hoogtepunt van kerkelijke rococokunst vormt.
Doordat alle kunstgenres in deze kerk zijn samengebracht,
is hier een fascinerend, betoverend kunstwerk ontstaan dat, hoewel er vele prachtige kerken in Oostenrijk en Zuid-Duitsland zijn, hier nauwelijks zijn weerga kent. De schitterende fresco's zijn een meesterwerk, verheerlijking van de moeder Gods in de litanie van Loreto. De geraffineerde lichtval - via gebogen vensters, aangebracht in de bovenste zone - versterkt het effect van de kleur en het stucwerk. Het stucwerk in het schip en in het transept en het koor. Ook beelden op de altaren, de preekstoel en het orgel. Het begin van het koor wordt aan de noordzijde geaccentueerd door het koororgel, dat een van de lievelingsinstrumenten van Bruckner was, en aan de zuidzijde door de mooie preekstoel. De bovenste figuren stellen David, met de harp, en St.-Bernardus voor.
De koorbanken zijn prachtige werkstukken van twee lekenbroeders.
Het hoogaltaar is gewijd aan de tenhemelopneming van Maria. Het hoofdorgel aan de westzijde, uit twee delen bestaand, vormt een fraaie omlijsting voor het grote venster. Aan weerszijden van de ingang twee opmerkelijke grafmonumenten, uit de oude kerk. Het monument ten zuiden van de ingang is vroeggotisch, dat aan de noordzijde zuiver gotisch, met een gebeeldhouwde, liggende figuur.

Grundemann kapelle: ten noordoosten van het transept.
Familiegraf van de graven Grundemann; plafondfresco; iconografisch interessant is het kind Christus dat afscheid neemt van de hemel.
 
Kloostercomplex.
Kruisgang met laatromaanse bouwonderdelen. In de vleugel van de prelatuur kleine, maar bezienswaardige schilderijencollectie, met schetsen en ontwerpen van Oostenrijkse barokschilders.
 
Omgeving.
Schloss Ottensheim, Oberösterreich
aan de andere oever van de Donau, veerpont: indrukwekkend kasteel op een rots; donjon met vier hoektorentjes; een ronde toren aan de oostvleugel; verbouwingen in de 19de eeuw.

Pesenbach, Oberösterreich
aan de linkeroever van de Donau, ca. 10 km ten westen van Ottensheim: Filialkirche hl. Leonhard, met een opmerkelijk vleugelaltaar, 1495 gedateerd. ▲
 ** Uw accommodatie in geheel Oostenrijk
     kunt U goed boeken via Hotels/Appartementen/Oostenrijk     
 ** Via Hotels/Appartementen/Wereldwijd kunt u goed zoeken naar een accommodatie in 110 landen. 
 ** Algemene info over Oostenrijk    ▲