STEYR - 4400 - Oberösterreich, met Stadtpfarrkirche hl. Agydius und hl. Koloman, Steyrer Kripperl en benedictijnen­klooster Gleink, naar kaart Oostenrijk, naar stedenlijst Oostenrijk.

    

Op een wigvormige rots tussen de Steyr en de Enns stond reeds in de 10de eeuw een machtige burcht, de 'Stirapurch',
zetel van de graven van Traungau. De laatste graaf van Traungau werd verheven tot hertog van Stiermarken. De panter van het geslacht Traungau siert nog steeds het wapen van Stiermarken. Toen dit geslacht was uitgestorven, erfden de Babenbergs het gebied, dat sindsdien met Oostenrijk verbonden is. In 1254 werd het echter bij het hertogdom Enns gevoegd. Het ijzer, dat vanuit de ertsgroeve via de rivier de Enns naar de Donau werd getransporteerd, was van groot belang voor het plaatsje. IJzerhandel en ijzerverwerking brachten de burgers tot rijkdom. In de 19de eeuw was het Josef Werndl die door de constructie van een 'achterlader' en de vervaardiging daarvan in serie Steyr geleidelijk aan tot de 'wapensmederij van Europa' maakte. Opmerkelijk is ook dat Steyr naar aanleiding van een elektriciteitstentoonstelling in 1894 de eerste plaats in Europa was waar elektrische straatverlichting werd aangelegd.
Wij kunnen van geluk spreken dat
de prachtige oude kern van de ijzerstad, ondanks enorme industriecomplexen en uitgestrekte nieuwe wijken, bijna onaangetast behouden is.

Stadsbeeld.
De stad ontwikkelde zich langs de oude handelsweg aan de linkeroever van de Enns. Het grote stadsplein is eigenlijk slechts een verbreding van deze weg. Twee accenten: de burcht in het noorden, op een dominerende rotspartij bij de samen vloeiing van de Enns en de Steyr, en de parochiekerk in het zuiden, eveneens op een dominerende plaats. Reeds spoedig ontwikkelden zich voorsteden: Ennsdorf aan de rechteroever van de Enns en Steyrdorf links van de Steyr. De huizen zijn voornamelijk gotisch en hebben terugwijkende gevels aan de straatzijde; tijdens de renaissance werden vele van deze huizen voorzien van aantrekkelijke binnenplaatsen; barok en rococo versierden de gevels naar de smaak van de tijd.
 
Centrum.
De belangrijkste gebouwen bevinden zich op de Stadtplatz.
Raadhuis:
een van de weinige 18de-eeuwse gebouwen; prachtige rococogevel met slanke toren.
Hauptplatz nr. 32, Bummerlhaus:
in zijn tegenwoordige vorm ontstaan in 1497; een van de mooiste en best bewaard gebleven laatgotische burgerhuizen, drie binnenhoven met galerijen. Thans bankgebouw.
Stadtplatz nr. 25
is een interessant voorbeeld van de werkwijze in de 18de eeuw bij het vernieuwen van de gevels: het gotische maaswerk werd er niet afgekapt, maar werd gehandhaafd.
Stadtplatz nr. 39:
een huis met twee toppen en een mooie renaissance-Binnenhof. Aan het zuidelijk einde van het plein de
Marienkirche:
terugwijkende, vroegbarokke façade met twee torens; overwegend rococoversiering; gebogen galerijen met mooie hekwerken, tweede helft 18de eeuw.
Voorts interessante huizen in de Enge Gasse
en op de Grünmarkt. Grünmarkt 26.
Aan het eind van de Grünmarkt de Neutor,
na hoogwater in 1572 gebouwd als waterkering, met drie openingen naar de rivier aan de oostzijde en één naar het zuiden.

Stadtpfarrkirche hl. Agydius und hl. Koloman.
Het gebouw, met zijn machtige zadeldak en toren, en gelegen op een hoog terras in het zuiden, beheerst de stad. Bijzonder opvallend is de koorpartij. In het midden van de 19de eeuw werd de barokke inrichting door een neogotische vervangen. Een brand in 1876 verwoestte de toren. Het interieur is benadeeld door de lange onderbreking van de bouwen door de neogotische herinrichting. Altaren en preekstoel zijn neogotisch.
Extra aandacht verdienen:
het prachtige sacramentshuis en de hekken met zes verschillende kronkelende patronen, een meesterwerk van smeedkunst. In de zuidelijke wand schitterende vensters, voorstellingen van de opgestane Heer en de heiligen Leopold en Agnes; het Mariavenster, renaissance. Een doopvont, met tinnen reliëfs en een gesneden acanthus als deksel. Het noordporlaal is een dubbel portaal met overhoeks geplaatste voorbouw; in het timpaan scènes met Maria, begin 16de eeuw, later gedeeltelijk vervangen. Vóór het portaal een Mariabeeld op een granieten sokkel.

Margarethenkapelle:
oorspronkelijk kerkhofkapel, een charmant gebouw. Het Mesnerhaus meI 'Brucknerstiege' is een gotisch huis met een schilderachtige buitentrap; Bruckner bezocht daar dikwijls zijn vriend Bayer.    ▲
 
Kasteel, in het noorden van de stad tussen Enns en Steyr,
oorspronkelijk de oude 'Stirapurch'. Het oudste deel is de donjon, in de volksmond 'Römerturm' genaamd. Sinds 1666 is het kasteel in het bezit van de graven Lamberg. Opnieuw gebouwd na een brand in 1727. Op de binnenplaats een representatief poortgebouw. Aan de overzijde de mooie gevel van de slotkapel. Op de brug over de gracht een lange booggalerij, die in de richting van het park uitmondt in een open rondeel. Een aantrekkelijk paviljoen in het park.

Stadtmuseum 'Innerberger Stadel', Grünmarkt 26.
Behalve wegens zijn cultuurhistorische en folkloristische collecties, is het museum beroemd als 'Eisen-Museum': een complete zeissmederij uit de tijd van Maria Theresia, een oude spijkersmederij, en o.a. een messenverzameling van ca. 500 exemplaren uit alle werelddelen.

Steyrer Kripperl.
Dit is het laatste mechanische theater in het Duitse taalgebied. De figuren zijn gedeeltelijk 18de­eeuws. Voorstellingen op zondagen, ongeveer vanaf het begin van de advent tot Maria-Lichtmis. Het is een zeldzame cultuurhistorische en folkloristische bezienswaardigheid.

Omgeving.
Voormalige benedictijnen­klooster Gleink, in het noorden:
in 1125 gesticht door Arnhalm en Poppo von Gleink; opgeheven in 1784. Eenvoudige gebouwen uit de tweede helft van de l7de eeuw. Voormalige kloosterkerk St.-Andreas: basiliek zonder transept, van romaanse oorsprong. Verbouwing 15de eeuw, barok verbouwd eind l7de eeuw, begin 18de eeuw. De fresco's zijn door gedeeltelijke overschildering verminkt.
Bijzondere inrichting:
prachtig hoogaltaar ; in het koor twee schilderstukken in fraai gesneden omlijstingen. Orgel. Aan het westportaal twee romaanse deurkloppers, leeuwenkoppen. De sacristie bevat fraai gesneden kasten en een lavabo. De Mariakapel is een mooie, overwelfde ruimte op ellipsvormige plattegrond; plafondfresco met schijnarchitectuur, beschilderde koepel; rijk met stucwerk versierd altaar.  ▲
 ** Uw accommodatie in geheel Oostenrijk kunt U goed boeken via Hotels/Appartementen/Oostenrijk     
 ** Via Hotels/Appartementen/Wereldwijd kunt u goed zoeken naar een accommodatie in 110 landen.
 ** Algemene info over Oostenrijk    ▲