|
ST.-WOLFGANG i, SALZKAMMERGUT
-
5360 -
Oberösterreich,
met
Parochiekerk St.-Wolfgang, in late
middeleeuwen zeer geliefd bedevaartoord, naar kaart
Oostenrijk, naar
stedenlijst Oostenrijk.
Parochiekerk St.-Wolfgang:
De kerk verheft zich aan de oever van het meer,
in een prachtige omgeving. In de late middeleeuwen was zij een zeer
geliefd bedevaartoord, in belangrijkheid slechts overtroffen door Rome,
Aken en Einsiedeln. Dat kwam doordat de patroon
van de kerk tot de meest aanbeden heiligen behoorde. De
enorme aantallen toeristen die er tegenwoordig naartoe trekken,
hebben
vaak andere motieven: het operette-decor van Weissell Rössl am See, en
het wonderbaarlijke werk van Michael Pacher vormen nu het 'bedevaartsdoel'
van de vele kunstpelgrims uit alle landen. De veronderstelling dat de
kerk door de patroonheilige zou zijn gesticht is tot nu toe steeds naar
het rijk der fabelen verwezen, maar uit recente onderzoekingen blijkt
dat dit wellicht niet terecht is.
Het gebouw dateert in hoofdzaak uit de
late gotiek;
het is een tweebeukige hal, waarin de zuiderbeuk overgaat
in een koor van drie traveeën diep. Een stevige toren met een fraai
gebogen helm bepaalt het exterieur. De inrichting is buitengewoon mooi:
de elders zo geroemde werken van Th. Schwanthaler en M. Guggenbichler
kunnen niet in de schaduw staan van het unieke, door Pacher gecreëerde
altaar.
St.-Wolfgang im Salzkammergut. de St.-Wolfgang. 1
Pachers altaar; 2 Deur naar de sacristie; 3 Dubbelaltaar van
Schwanthaler; 4 Preekstoel; 5 Orgel; 6 Man van
smarten; 7 Wolfgangskapelle; 8 Rozenkransaltaar; 9Toren; 10 Zuidportaal;
11 Westportaal: Gelaat van Christus
Pachers altaar.
Het contract voor de bouw van het altaar draagt het jaartal 1471. Het
houtsnijwerk, de schilderingen en de architectonische opbouw vormen
tezamen een schitterend kunstwerk, dat de tijd ongeschonden, en op zijn
oorspronkelijke plaats, heeft doorstaan. Het is een zogenaamd wissel
altaar met dubbele luiken.
Dagelijks aanzien:
als alle panelen gesloten zijn, lijkt het slanke bouwsel met de
torentjes van filigrain op een gotische, overweldigend hoge,
meer dan 11 m,
monstrans. Op de gesloten vleugels worden in vier scènes bijzonderheden
uitgebeeld uit het leven van de heilige Wolfgang. Als wachters fungeren
de heiligen George en Florian. Op de predella zijn vier kerkvaders
uitgebeeld.
Aanzien op zondag,
voorste luiken open:
verdeeld over de breedte tonen twee
zones elk vier scènes uit het leven van Christus. Bewonderenswaardig
zijn de perspectivische weergave en de beheersing van de anatomie
van het menselijk lichaam, met name bij figuren in beweging. Vijf van de
acht scènes tonen ver in de diepte reikende overwelfde ruimten, de drie
andere scènes hebben een romantisch landschap als achtergrond.
Opmerkelijk is de Verzoeking van Christus,
met op de achtergrond Bruneck, de plaats waar Pacher vandaan komt,
naast de horens van de duivel.
Aanzien op feestdagen:
ook binnenste
luiken open: alleen op belangrijke feestdagen wordt de volle glorie
geopenbaard: prachtig, verguld houtsnijwerk en scènes uit het leven van
de Moeder Gods. De voornaamste scène, de met grote kundigheid
uitgebeelde Kroning van Maria, moet elke
aanschouwer in betovering brengen: Maria is gekroond, de lege troon
wacht op haar; deemoedig knielt de Maagd des Heren voor haar goddelijke
zoon neer, om zijn zegen te ontvangen; haar blik is
op de aarde gericht, de genade die zij ontvangt, geeft zij door aan de
lijdende mensheid.
De grote figuren aan weerszijden stellen de mannen
voor die voor deze kerk zo'n voorname rol spelen:
rechts de stichter van
de orde, de heilige Benedictus, en links de heilige Wolfgang. Verder een
overvloed aan fascinerende details: er zijn veertien engeltjes, zingend,
musicerend, en enkele houden het gordijn op; de stof van de gewaden ziet
er zo echt uit dat men bijna denkt haar te kunnen voelen; voorts de
fantastische weergave van passementen en van het goudsmidswerk - kronen,
bisschopsstaven, mijters en sluitingen van gewaden; het miniatuurkerkje
dat de heilige Wolfgang vasthoudt is een gotisch gebouw, tot in alle
details.
Predella:
plastische weergave van de aanbidding der koningen.
Omlijsting:
in opengewerkte ranken verschijnen patriarchen en
profeten, met Adam voorop, rondom de schrijn, en
de koningin van Scheba met dienaressen en de koningen van Tarsus,
rondom de predella,
- uitstekend snijwerk, zo teer en verfijnd dat de meeste bezoekers het
over het hoofd zien. De afbeeldingen op de binnenste vleugels bewijzen
dat Michael Pacher ook als schilder met zijn tijd meeging; de zes
voorstellingen uit het leven van Maria zijn van grote kwaliteit. De
gouden achtergrond in plaats van een natuurlijk gekleurde hemel, die in
deze tijd nog slechts zelden wordt toegepast, geeft de schildering een
extra feestelijke uitstraling.
Opvallend is de Opdracht in de tempel:
een zuil deelt de ruimte in tweeën en doorsnijdt de figuur van de
hogepriester; de handeling speelt zich alleen in de rechterhelft af, de
linkerhelft is gereserveerd voor een zorgvuldige weergave van het
tempelinterieur. De achterzijde is versierd met voorstellingen van
heiligen, van de hand van verschillende kunstenaars.
Schwanthalers dubbelaltaar:
dit meesterwerk van barokke sculptuur had het ongeluk naast de unieke
schepping van Pacher terecht te komen. Links de heilige familie, rechts
de patroon van de kerk, ter zijde de heiligen Benedictus en Scholastica.
In het linkertabernakel de kleine gotische figuur van de heilige
Wolfgang, waarschijnlijk van Tiroolse herkomst.
Meinrad Guggenbichlers werk:
drie altaren, de preekstoel en een Man van smarten. Deze 'Schmerzensmann'
boven het rozenkransaltaar, omgeven door engeltjes, is het
aangrijpendst.
Andere bezienswaardigheden.
Wolfgangskapelle:
hierin bevindt
zich de vermeende cel van de heilige met de 'Bussfelsen',
boetesteen. Vroegbarokke plafondschilderingen; orgel uit
1626; opvallend portaal bij de sacristie. Exterieur: voeggotische
sculptuur aan de portalen: het Gelaat van Christus, het Lam Gods, de
heilige Wolfgang. Zeer fraaie bedevaartput van klokkenmetaal.
Muur met korfboogvormige openingen, waardoor men een prachtig uitzicht
op het meer heeft.
▲
Scharding 4780 -
Oberösterreich
De weg die vanuit Zuid-Beieren langs de Rott bij Schärding op de Inn
stootte, sloot aan op de weg naar het Pramtal. Dit kruispunt heeft
ongetwijfeld het ontstaan van een nederzetting alhier bevorderd, te meer
omdat een zich steil boven de Inn verheffende rots een ideale plaats
voor een burcht bood. In 804 voor het eerst genoemd; in 1316 kreeg het
plaatsje stadsrechten.
Afgezien van een korte onderbreking
behoorde Schärding van 1248 tot 1779 aan de Wittelsbachers, die het tot een
statige vesting uitbreidden. Van de machtige burcht zijn alleen nog de
Zwinger, de gracht en het buitenste poortgebouw,
nu museum, over; van de versterking zijn gedeelten
van de muren, de torens en de vier poorten bewaard gebleven. Het
schilderachtigst is de Wassertor
die, aan het einde van de Untere Platz, direct naar de lnn leidt. De
belangrijkste bezienswaardigheid is zonder twijfel de prachtige
Stadtplatz,
een stede bouwkundig complex van zeldzame harmonie en ongereptheid.
Het
langgerekte plein is door een dwars geplaatst gebouw verdeeld in een Obere en een Untere Stadtplatz. Bijzonder indrukwekkend is de
noordelijke wand van de Obere Platz, de Silberzeile.
Boven dit idyllisch plekje verheft zich op de achtergrond de machtige
Stadtpfarrkirche
met haar statige toren. Het oude gebouw werd na de opgelopen schade
tijdens de Spaanse Successieoorlog afgebroken. Het nieuwe gebouw is een
heldere, barokke kerk met muurpijlers en galerijen. regen de pijlers in
de kruising gestuukte figuren van vier ridderheiligen.
Heimatmuseum,
in het buitenste poortgebouw van de voormalige burcht:
uitgebreide collecties uit de stad en de omgeving.
Omgeving.
Suben,
Oberösterreich, 8 km
stroomopwaarts:
voormalig Augustiner-Chorherrenstift.
Dit is
omstreeks 105O als kanunnikenklooster gesticht
door Tuta, een gravin uit Formbach, = Vombach, aan
de linkeroever van de Inn, en in de 12de eeuw,
levensvatbaar dank zij giften, veranderd in een 'Augustiner-Chorherrenstift'.
In 1784 opgeheven. Het vroegere kloostergebouw is nu een
strafinrichting.
Van de romaanse kerk St.-Lambert
is alleen de westelijke toren bewaard gebleven. Het nieuwe gebouw
ontstond in 1766-1770. Het karakteristieke mansardedak dateert uit 1792.
De plattegrond is gecompliceerd, in principe een combinatie van de beide
in de kerkbouw gebruikelijke vormen: deels centrale, deels basilicale
opbouw.
Fraaie inrichting. Fresco's;
het best
bewaard is de nog nooit gerestaureerde Verdrijving van de handelaren
uit de tempel, onder de galerij. Spaarzaam, maar kwalitatief goed
stucwerk. Groepen figuren, evangelisten,
kerkvaders en aartsengelen, prachtige preekstoel, het hoogaltaar, de
altaren in het transept, de orgelkast en twee beelden,
een Engelbewaarder en een Michaël. Grafsteen van de
stichteres, met het model van de kerk.
Zwickledt,
Oberösterreich,
ongeveer
6 km naar het noorden:
bescheiden kasteeltje, tegenwoordig gedenkplaats voor de tekenaar Alfred
Kubin, 1877-1959, die daar vele jaren woonde en
werkte.
Wernstein am Inn,
Oberösterreich, ongeveer 6 km naar het noorden:
parochiekerk St.-Georg,
die een opvallende synthese van gotische
bouwkunst en moderne uitbreidingen vertoont. De vroegere pastoor Samhaber vermaakte bij testament het in zijn bezit zijnde grafische werk
van zijn vriend Kubin aan de deelstaat Oberösterreich, die uit de
opbrengsten daarvan het grootste deel van de kosten van de herbouw van
de kerk kon betalen. De oorspronkelijk gotische ruimte werd in ere
hersteld. Aan weerszijden van het presbyterium werden ruimten
aangebouwd, overdekt met tongewelven. Gotisch beeld van de heilige
George, barokke kruiswegstaties, moderne vensters.
Burcht:
gelegen tegenover de burcht Neuburg aan de Beierse oever van de Inn: het
kasteel was al in de 12de eeuw bekend; tegenwoordig is het een ruïne.
Mariensäule:
marmeren groep, Maria op zuil, omgeven door vier geharnaste putti die
monsters bevechten. Het werk is in 1644 onder Ferdinand III aan het hof
in Wenen vervaardigd naar het voorbeeld van de Mariazuil in München.
Toen Leopold I het monument liet vervangen door een kopie in brons, werd
de stenen groep naar Wernstein gebracht.
** Uw accommodatie in geheel Oostenrijk kunt U goed boeken via
Hotels/Appartementen/Oostenrijk
**
Via
Hotels/Appartementen/Wereldwijd kunt u goed zoeken naar een
accommodatie in 110 landen.
** Algemene info over
Oostenrijk
▲
|