Stedentips voor Trips

EDFU,  de valkgod en de giergodin, naar overzicht Egypte. Edfu, ooit een van de brandpunten van de Horuscultus, ligt centraal in de streek tussen Thebe en Aswan. Ten noorden ligt Isna, het Ta-Snit uit de oudheid dat door de Grieken als Latopolis aangeduid werd; men vereerde er namelijk een bijzonder heilige gevlekte vis waarvan de Griekse naam lotos was.

De huidige stad, waar de Kopten tot in het begin van deze eeuw ver in de meerderheid waren, drijft op de katoenindustrie.
Van de aan Khnoem gewijde tempel bleef een schitterende hypostylzaal bewaard. De zuilen en de muren hiervan zijn met hiërogliefen bedekt die voor een deel hun geheimen nog niet hebben prijsgegeven.

In zuidelijke richting ligt Al Kab, een van de oudste steden van Egypte.
Het was de stad van de giergodin Nekhbet, de bewaakster van de witte kroon van het Zuiden. Het was de heilige zusterstad van Nekhen, het Hiëraconpolis van de Grieken, de hoofdstad van de legendarische Narmer. In Al Kab bleven alleen ruïnes over van de tempel van Nekhbet die voor het overgrote deel uit de Late Periode dateert.

Net als in Hiëraconpolis vereerde men in Edfu een valkgod die al snel in Horus opging.
Zijn Egyptische naam luidde Djeb, maar bij de Grieken en Romeinen kreeg hij de naam Apollinopolis Magna, aangezien zij Horus met hun god Apollo vereenzelvigden. De verering van een valkgod, die bij de oude Egyptenaren ook wel als Behedet bekendstond, op deze plek gaat terug tot de prehistorische periode. Zijn heiligdom was stokoud en stond in dermate hoog aanzien dat het tot in de tijd van de 18de dynastie kon standhouden.

De tempel, zie plattegrond,  die wij tegenwoordig kennen, kwam hiervoor in de plaats.
De bouw ervan begon in 237 v.c. onder Ptolemaeus III; iets minder dan twee eeuwen later werd de laatste hand aan de afwerking en de decoratie gelegd. Daarmee valt de bouw van begin tot eind binnen de PtolemaeÏsche periode, hetgeen echter niet wegneemt dat het een perfect voorbeeld van classicistische religieuze bouwkunst in Egypte is. De fenomenalepylonen verschaffen toegang tot een tempelhof met een zuilengalerij van werkelijk magnifieke verhoudingen. De toegang tot de eerste hypostylzaal wordt bewaakt door twee kolossale, in steen uitgehouwen valken, zie afb., beide meesterwerken van Egyptische beeldhouwkunst.
Binnen heeft de bouwmeester, die net als de vermaarde bouwmeester van Djoser Imhotep heette,
uiterst bekwaam van het spel van licht en schaduw gebruik gemaakt. De buitenste vertrekken baden in het bin­nenvallende licht, terwijl het in de richting van de naos, de verblijfplaats van de god, uiteindelijk geheel donker wordt. Dankzij de inscripties is de functie van de vertrekken tussen de hypostylzalen bekend. In een daarvan werd reukwerk toebereid waarvan de receptuur bewaard is gebleven.

Op de buitenmuren en die van de onoverdekte gang rondom staan belangwekkende inscripties waarin details aangaande de bouw van het monument vermeld worden.
Maar in de eerste plaats leest men hier in woord en beeld het verhaal over het verloop van de strijd tussen de aanhangers van Horus en Seth.
De graffiti boven aan een van de pylonen
komt voor rekening van de Franse soldaten die hier tijdens de Egyptische expeditie in 1799 tijdelijk verbleven. Een infanterist van Desaix kreeg het zelfs in zijn hoofd om 'alle namen op dit monument zijn Frans' in de muur te krassen. Hij had er kennelijk niet het minste benul van dat hij in feite oog in oog met ooit machtige farao's stond.

Ten zuiden van Edfu is het heiligdom van Kom Ombo, het Griekse Ombos, van groot belang.
Deze tempel, die in goede staat verkeert, was aan twee triaden gewijd. De belangrijkste hiervan bestond uit Sobek, Hathor en Khons. Opmerkelijk is de aanwezigheid van twee naos (het heilige der heiligen) naast elkaar. Ze liggen in het verlengde van een reeks dubbele poorten. Net als bij de tempels uit de PtolemaeÏsche periode vindt men ook hier een mammisi. Deze bestaat voor het overgrote deel slechts nog uit ruïnes. De laatste bezienswaardigheid wordt gevormd door een grote put aan het eind van een ondergrondse gang.