KROATISCH CULTUREEL ERFGOED,
naar overzicht Kroatië.
Een buitenlander die Kroatië bezoekt en graag kennis wil maken met zijn
culturele traditie zal geconfronteerd worden met twee feiten: op de
eerste plaats dat het Kroatische kunstzinnige erfgoed vrijwel onbekend
is in Europa en de wereld, hoewel dit relatief kleine land over talloze
monumenten beschikt en, op de tweede plaats, dat veel van die monumenten
onmiskenbaar behoren tot de meest waardevolle Europese kunstscheppingen. Maak uw keuze
Kroatisch cutureel erfgoed
▲
Tot nog toe werd een nadere
kennismaking met het Kroatische culturele erfgoed en de erkenning van
zijn plaats binnen de Europese kunstgeschiedenis bemoeilijkt door het
feit dat de weinige buitenlanders die iets van de culturele waarden
daarvan afwisten - met name dankzij steden aan de oostkust van de
Adriatische Zee of een van de duizend eilanden van de Kroatische
archipel - het allemaal onder de gemeenschappelijke noemer "Joegoslavisch"
stelden en niet als apart Kroatisch kunstzinnig erfgoed erkenden.
Dit
ondanks het feit dat bijna alle bekende toeristische bestemmingen
van
het voormalige Joegoslavië - tegelijkertijd ook de meest op de voorgrond
tredende culturele centra aan de oostkust van de Adriatische Zee - in
Kroatië waren en nog altijd zijn: van Umag, Buje of Novigrad in het
noorden van het Istrische schiereiland tot Lokrum, Cavtat of Konavle in
het uiterste zuiden van Dalmatië.
Land op de scheidingslijn
▲
Het grondgebied van de huidige Republiek Kroatië
was schouwplaats van volksverhuizingen en invallen door veroveraars van
verschillende kanten, op de scheidingslijn tussen diverse beschavingen
en in aanraking komend met uiteenlopende cultuurkringen. Eeuwenlang
bevond het zich op de grens van de westelijke cultuurkring in oostelijke
richting.
Sinds de komst van de Kroaten in de 7de eeuw
en
gedurende de vroege Middeleeuwen kwam de oostgrens van Kroatië overeen
met grens tussen het Oost- en West-Romeinse Rijk. Datzelfde gebied werd echter ook gedurende de komende eeuwen
verder bestemd tot grens: op Kroatisch grondgebied lag de grens tussen
het Frankische en Byzantijnse Rijk (812) en hier bevond zich de grens
tussen de westelijke of Katholieke en oostelijke of Orthodoxe Kerk en
hier was gedurende een half millennium een militair grensgebied tussen
het christendom en de islam (15de - 19de eeuw). Zelfs in de 20 eeuw na
de Tweede Wereldoorlog speelden Kroatische intellectuelen en kunstenaars
op cultuur en kunstzinnig niveau een unieke rol.
Tal van cultuurmonumenten hebben een aantal
overeenkomstige, specifieke kenmerken:
de Zuid-Dalmatische kerkjes
(9de-12de eeuw) hebben een uitgestrekte vorm die typerend is voor de
westelijke kerkbouw, maar met een koepel in het midden die weer typerend
is voor de byzantijnse bouwstijl; in Istrië werden in de 12de eeuw
fresco's gemaakt die enerzijds de West-Romaanse stijl en Frankische
voorbeelden navolgden (St. Foskakerk bij Peroj) en anderzijds de
Byzantijnse stijl onder invloed van Aquileia (St. Hieronymuskerk, Hum);
Radovans portaal (1240) in Trogir is een creatieve en een van de
vroegste synthesen van Byzantijnse en westelijke iconenkunst (voor Giotto) en dezelfde kunstenaar heeft waarschijnlijk aan het portaal van
de St. Marcuskerk in Venetië gewerkt.
Beeldende kunst
▲
Er bestaat geen land ter wereld met gelijkwaardige
cultuurmonumenten en kunstschatten voor alle periodes. Dat is al geruime
tijd bewezen door H. Taine die deze stelling toetste aan de hand van de
hoogste cultuurbijdragen die Griekenland gedurende de klassieke Oudheid
leverde, Italië gedurende de Renaissance en Nederland gedurende de barok.
Hoewel men in Kroatië 'waardevolle cultuurmonumenten aantreft uit alle
periodes, vanaf de prehistorie tot de 20ste eeuw, is vooral het erfgoed
uit de tijd van de Griekse kolonisering en de Romeinse urbanisering
buitengewoon waardevol.
De Kroatische cultuur is een integraal deel van de
West-Europese cultuur en kan worden beschouwd als de verst uitgestoken
tak richting zuidoosten.
Kroatië is echter uniek in Europa omdat men
hier gedurende het verleden getuige was van de botsing en vermenging van
zelfs vier cultuurkringen: het
Europese westen en oosten, en het Midden-Europese noorden en
mediterrane zuiden - dat komt tot uiting in enkele karakteristieke
kunstvoorwerpen en cultuurmonumenten.
Bloemlezing van monumenten met een Europese
betekenis
▲
We zullen nog een paar steden en monumenten noemen
die vallen onder een bloemlezing van monumenten met een Europese
betekenis.
De Romeinse Oudheid komt het beste tot uitdrukking
in PULA
(amfitheater met de meest intacte architectonische
mantel, triomfboog van Sergius en Augustustempel uit de lste eeuw). In
de buurt van het eerder vermelde laatantieke paleis van Diocletianus in
SALONA, de hoofdstad van de Romeinse provincie Dalmatië, heeft
de vroegchristelijke periode een archeologische schat van onschatbare
waarde voor de geschiedenis van het Europese christendom achtergelaten;
de vroeg-Romaanse periode heeft z'n stempel gedrukt op ZADAR: de
rotonde van St. Donatius, een van de grootste centrale kerken van de
9de eeuw in Europa, kan men vergelijken met de kapel van Karel de Grote
in Aken uit dezelfde tijd; de Romaanse periode heeft z'n sporen
achtergelaten in talloze woonhuizen en
grote sacrale gebouwen in KRK, RAB en TROGIR.
Monumentale gehelen
▲
Afgezien van de urbanistische gehelen zijn ook de
afzonderlijke kunstwerken naar Europese maatstaven buitengewoon
waardevol, evenals groepen monumenten die chronologisch en typologisch
kunnen worden geordend. Hoewel ze zelden worden vermeld in
internationale handboeken, zijn er een honderdtal oud-Kroatische kerkjes
uit de tijd van het Koninkrijk Kroatië (9de tot begin 12de eeuw) die
vanwege hun aantal en eigenaardigheid heel karakteristiek zijn, met zeer
verschillende vormen en "vlechtwerken" in steen, waarvan sommige de
grootste van hun tijd in Europa waren. Het vermelden
waard zijn ook de buitengewoon intacte Romaanse houten deurpanelen van
meester Andrija -Buvina in de kathedraal van Split (1214) met 28 reliëfen uit het leven van Christus en het grootste gotische
goudsmeedwerk - de zilveren, vergulde "kist", ofwel sarcofaag van St.
Simon in Zadar (1380) met talloze reliëfen uit het dagelijkse leven.
Kathedralen
▲
De Kroatische kathedralen onderscheiden zich door
tal van specifieke kenmerken: van de antieke kathedralen in Pula en
Split tot de
Romaanse kathedralen in Krk, Senj, Rab, Zadar en Trogir, de gotische in Korcula en Zagreb, de renaissancistische in Sibenik en Hvar, barokke kathedralen in Dubrovnik,
historicistische in Dakovo en Osijek.
Kloosters
▲
Kloosterhoven met mooi verzorgde plantsoenen en omringd door
zuilengalerijen zijn voor iedere reiziger ruimtes om op adem te komen en
ter contemplatie. Er zijn talloze van die hoven in heel Kroatië
variërend van Romaansgotisch en via talloze gotische en renessancistische
kloosters tot barokke kloosters, als het franciscanenklooster in Slavonski Brod (rechts). U zult zulke hoven in vrijwel elke stad
aantreffen, maar ook totaal afgelegen, zoals bijvoorbeeld in Istrië in
het klooster in Sv. Petar u Sumi, waarvan de begane grond in de
Renaissance is gebouwd terwijl het oudere klooster een verdieping hoger ligt, een schaars voorbeeld van een
omgekeerde chronologie.
Klokkentorens
▲
In oude middeleeuwse steden wiens straten en huizen
over het algemeen de contouren van de heuvel volgen waarop ze zijn
verrezen, is de klokkentoren van de oude kerk de enige verticale as van de hele stedelijke compositie.
In steden aan de kust en op de eilanden van de Adriatische Zee
verkondigen die torens het eerste welkom aan arriverende zeevarenden en
wensen zij hem als laatste een behouden vaart. In het vlakke land van
Noord Kroatië loodsen zij als vuurtorens vanuit de verte iedere reiziger
naar zich toe.
Dit meest uitdrukkelijke symbool in het voorkomen
van een stad veranderde echter mettertijd:
van totaal gesloten vroeg-Romaanse klokkentorens zoals de Hl. Moeder van de
Klokkentoren, een kerkje dat werd opgericht in het vroegere
wachtkwartier bij de westpoort van het paleis van Diocletianus in Split,
via Romaanse klokkentorens die van boven naar beneden al
meer openingen tonen, waarbij die van de kathedraal in Rab de meest
monumentale is, tot rustige renaissancistische en speelse
barokke klokkentorens met meestal een bronzen spits in de
vorm van een ui. De spits van de klokkentoren van de kathedraal van Korcula
is het rijkst versierd en is een vermenging van gotische en
renaissancistische stijlen.
Ontwikkelde stadscultuur
▲
Drie Kroatische urbanistische gehelen en twee
monumentale complexen genieten de status van cultureel werelderfgoed van
de UNESCO. Dat zijn het laatantieke paleis van Diocletianus waar gedurende de daaropvolgende eeuwen de middeleeuwse stad
Split gestalte begon te nemen, de steden Dubrovnik en Trogir, de
kathedraal van Sibenik en de Euphrasiusbasiliek te Porec.
Split is uniek in de wereld vanwege de
harmonische wijze waarop verschillende ver- en aanbouwingen gedurende
de latere eeuwen een monumentaal paleis in een stad deden veranderen.
Dat kan men vooral goed zien aan het Peristyle waar achter antieke
zuilen' gevels van Romaanse en gotische, renaissancistische en barokke
huizen en paleizen schuilgaan. Het octagonale keizerlijke mausoleum werd
tot kathedraal verbouwd waarin tal van monumenten variërend van Romaans
tot barok zijn verwerkt en waarbij de Romaanse klokkentoren deze stad
een verticale as verschaft. ▲
Dubrovnik, hoofdstad van een zelfstandige
Kroatische staat die van de 14de tot de 19de eeuw in de wereld bekend
stond als de onafhankelijke Republiek Dubrovnik, was dankzij z'n
handelsvloot de enige waardige tegenspeler van Venetië op de Adriatische
Zee. Planmatig aangelegd in de 13de eeuw
met de best bewaard gebleven stadsmuren en toren, met honderden
belangrijke openbare gebouwen, douane,
muntgebouwen, vorstenpaleis, kerken en herenhuizen, zo bijzonder, dat
men hem qua indivueel "stadsbeeld" in Europa het beste kan vergelijken
met Venetië of Amsterdam.▲
Trogir werd op een eilandje gebouwd en is
via bruggen verbonden met het vasteland en met het buureilandje Ciovo.
Hij werd in de 4de eeuw v. Chr. door de Grieken gesticht en later door
de Romeinen uitgebreid. Zijn huidige uiterlijk ontstond echter in de
Romaanse periode gedurende de 13de eeuw. Uit die tijd stammen talloze
Romaanse huizen en een monumentale kathedraal, met het grootste en
mooiste Romaanse portaal in het Adriatische Zeegebied. Naast de
kathedraal werd in de 15de eeuw een Gotischrenaissancistische doopkapel
gebouwd en de
renaissancistische kapel van St. Johannes van Trogir. Die kapel bevat 150 mensenfiguren en gezichten die in steen
zijn gehouwen en is daardoor het grootste monument van
voegrenaissancistisch humanisme in Europa.
▲
De kathedraal van Sibenik staat op de werelderfgoedlijst van UNESCO als uniek Europees bouwwerk vermeld.
Met
de bouw werd in 1431 begonnen, maar al in 1441-1445 gebeurde een
kentering toen de bouw werd toevertrouwd aan Juraj Dalmatinac, die het
schip verlengde, een transept aanbracht en een koepel boven het
kruisgedeelte. De gewelven en koepel werden voltooid door Nikola
Firentinac. De bouw van deze
kathedraal duurde iets meer dan honderd jaar (1431-1533).
De kathedraal is op unieke wijze uitsluitend uit
steen opgetrokken waarbij geen metselwerk van pas is gekomen.
De muren
van de absides, gewelven en koepels zijn op een originele manier gebouwd
door pilasters en grote stenen platen die precies op maat zijn gehouwen
en naast elkaar te monteren. Daarbij is geen voegspecie gebruikt maar
beschikken de stenen over messingen die precies in de groeven van
andere stenen passen of ze "overlappen" elkaar ten
dele. Door de
unieke bouwen montagemethode stelt de kathedraal innerlijk en uiterlijk
een eenheid voor: het uitwendige volume van het bouwwerk komt volledig
overeen met de innerlijke vorm. Als direct gevolg van deze bouwstijl
heeft de hoofdgevel van de kathedraal een driebladige topgevel, waarbij
de halfronde gevel in het midden volledig overeenkomt met het tonvormige
gewelf van het schip. ▲
Porec, ligt op een schiereiland aan de
westkust van Istrië en wordt van drie kanten door de zee beschermd,
zodat hij makkelijk aan de landzijde verdedigd kon worden.
Gedurende de
2de eeuw werd hij door de Romeinen aangelegd met parallelle straten die
elkaar onder een rechte hoek kruisen - cardo en decumanus - en de stad
op die manier in vierkante "eilanden" met huizen (insulae) delen. Die
ruitvormige ruimtelijke indeling is tot op heden bewaard gebleven. Het
belangrijkste cultuurgoed van deze stad is het gebouwencomplex van
bisschop Euphrasius, met een atrium, doopkapel, bisschoppelijk paleis en
basiliek met drie schepen. Daar bevinden zich ook vroeg-Byzantijnse
muurmozaïken uit de 6de eeuw van een uitstekende kwaliteit. In de stad
zelf zijn vele Romaanse huizen.
Monumentenherstel
▲
Veel historische monumenten in Kroatië, in de loop der tijd verlaten en
vervallen, keren dankzij de monumentenzorg geleidelijk opnieuw naar hun
oorspronkelijke staat terug. Een van de meest ambitieuze projecten is
een volledige hernieuwing van de vesting Slavonski Brod die in de 18de
eeuw werd aangelegd als het grootste Europese barokke vestingwerk aan
de grens van het christelijke West Europa en het Osmaanse Rijk. Voorzien
van kazernes voor 4000 soldaten en enorme bewaarkamers voor buskruit en
wapens, aarden wallen en verdedigingsgrachten was deze vesting gedurende
haar hoogtijdagen onneembaar.
Renaissance in het zuiden barok in het noorden
▲
Er is nog een hele reeks andere Kroatische
monumenten en dat is eigenlijk wonderbaarlijk voor zo'n klein land, die
vermelding verdienen op de lijst van het culturele werelderfgoed. Het
renaissancistische eiland Sipan bijvoorbeeld met twee renaissancistische
zomerresidenties, een vorstenpaleis, kerkvesting en tal van
landgoederen, waar na de 16de eeuw vrijwel niets werd gebouwd wat hem
uniek maakt in het Middellandse Zeegebied. Verder zijn er nog een
tachtigtal originele renaissancistische adellijke zomerresidenties met
terrassen en parken in de voormalige Republiek Dubrovnik, op Hvar en Vis.
De Renaissance in Noord Kroatië heeft totaal andere kenmerken, want hier
worden uitsluitend vestingen tegen de Turken gebouwd.
Van een vijftigtal
vestingen dient u afgezien van die die al eerder zijn vermeld vooral Karlovac te bezoeken, een "ideale" renaissancistische stad in de vorm
van een zespuntige ster.Terwijl de Renaissance haar hoogtepunten bereikte
in het zuiden van Kroatië, wordt Noord Kroatië door tal van barokke
gehelen gekenmerkt. Afgezien van Varazdin, Pozega, Slavonski Brod,
Vukovar, Bjelovar en Daruvar werden in die tijd in Slavonië ook talloze
adellijke landgoederen gebouwd.
Afgezien van de monumenten hier te lande wordt de
moderne Kroatische kunst ook door talloze architecten, beeldhouwers en
kunstschilders in het buitenland behartigd, wiens werk men in alle musea
ter wereld aan kan treffen.
Kroatië wordt op originele wijze ook door de
"Zagrebse School van de Animatiefilm" behartigd en door erkende meesters
van de naÏve schilderkunst.
Moderne kunst
▲
Een bezoeker van Kroatië zal in de talloze galeries, musea en in
toonzalen kennis maken met de moderne en hedendaagse Kroatische kunst,
waarbij moet worden opgemerkt dat die de trend en volgt van alle globale
en Europese stromingen en dat vele vooraanstaande kunstenaars werk van
uitstekende kwaliteit leveren wat overigens ook bevestigd wordt door de
expositie daarvan in bekende galeries en musea over de hele wereld.
Naïeve schilders
▲
De groep "Aarde" blies in de
jaren dertig van de 20ste eeuw een oude barokke dorpstraditie om met
pastelverf op glas te verven nieuw leven in en daarmee ontstond de
originele, zgn. naïeve boerenschilderkunst met kunstenaars.
Rabuzin werd vanwege de manier waarop hij z'n schilderijen met kleine
kringen opzet wereldberoemd. Zijn motieven worden gebruikt voor Rosenthal porcelein en Franse tapisserieën en hij is aanwezig in alle
galeries ter wereld. Zijn meest monumentale werk is het "Plechtige
theaterdoek" in Tokio.
Istrische stadjes
▲
Een belangrijk kenmerk van Kroatië is de zeer
verstedelijkte cultuur. Kroatië is dichter met steden bezaaid en met
meer steden dan andere Oost-Europese landen. De meeste van die steden
stammen nog uit de Oudheid of de Middeleeuwen en elke daarvan heeft z'n
eigen specifieke kenmerken die afkomstig zijn uit een bepaalde periode.
Van de harmonieuze urbanistische gehelen die deel uitmaken van de rijke
cultuurschat van Kroatië - die een bezoek en kennismaking waard zijn -
zullen we alleen een aantal voorstellen die niet de grootste zijn, noch
de belangrijkste maar waar we een blijvende herinnering aan zullen
bewaren. Misschien juist daarom, omdat we ze onverwacht tegenkomen.
Labin is omringd door een reeks daken en
huizen die precies de vorm van de heuvel volgen
en die gedurende de
barok op de oorspronkelijke middeleeuwse muur zijn gebouwd toen zijn
verdedigingsfunctie geen rol meer speelde. Er zijn meerdere adellijke
herenhuizen in de stad en de meest luxueuze daarvan is in een rijk
museum veranderd. De plattegrond van deze stad - net een vogelnest boven
op een heuvel - wordt gedomineerd door de klokkentoren van de
parochiekerk met een achtzijdige lantaarn, net als de klokkentoren in
Aquileia waar Istrië qua kerkelijk gezag aan toebehoorde voordat het
schiereiland door Venetië werd veroverd.
▲
Buje past zich met zijn middeleeuwse straten
aan de vorm van het plateau op de top van de heuvel aan.
Daarbij tekent zich niet alleen het silhouet van de klokkentoren af,
maar ook van de barokke kerk uit de 18de eeuw, een van de grootste
kerken met een prachtige collectie schilderijen en
beeldhouwwerken en een schatkamer die de moeite van het bezoeken waard
is.
▲
Motovuni heeft eveneens een ovale vorm met
middeleeuwse muren en torens die in goed staat verkeren.
De klokkentoren
van de kerk fungeerde als hoogste wachttoren van de stad en is daarom
voorzien van kantelen , typisch voor torens uit de 14de eeuw.
Vanuit de altijd groene vallei van de rivier Mirna voert spiraalsgewijs
een straat met aan weerszijden een vrijwel ononderbroken rij huizen naar
de stadspoort.
▲
Groznjan is een middeleeuws stadje met een
renaissancistische loge
en bewijst dat het mogelijk is oude steden nieuw
leven in te blazen met een nieuwe betekenis, omdat jonge mensen op zoek
naar werk en vertier naar grotere steden wegtrekken en dan vooral naar
steden aan de kust. In Groznjan zijn talloze verlaten en vervallen
huizen gerenoveerd waar schilders, andere kunstenaars en wetenschappers
de zomermaanden verbrengen. leder jaar wordt hier ook een muziekfestival
van jongeren georganiseerd, zodat de hele stad bruist van muziek en
jonge levenslust.
Burchten en landgoederen in Zagorje
▲
Als u vanuit het noorden naar Kroatië komt, bereikt
u eerst de streek Hrvatsko zagorje die vanwege z'n liefelijke, zacht
glooiende heuvels ook "bedaard" Zagorje genoemd wordt. Hier
zult u talloze middeleeuwse en renaissancistische, burchten en barokke
landgoederen aantreffen als vaste punten en afbakeningen van menselijke
interventie in een natuurlijke omgeving.
De meest bekende renaissancistische burcht en
tegelijkertijd landgoed is Veliki Tabor
die aan het begin van de
16de eeuw voor de familie Ratkaj werd gebouwd. Een grote vijfhoekige
toren in het midden deed als woonverblijf dienst. In een ovale
vorm daaromheen ligt de buitenmuur met een arcadische zuilengalerij op de
eerste verdieping en vijf sterke halvecirkelvormige torens, waarvan de
bovenste gedeeltes zijn uitgebouwd als consoles.
De onlangs gerenoveerde renaissancistische burcht
Varazdin
heeft ook een binnenplaats die omringd wordt door een
arcadische zuilengalerij die de woonverblijven (nu een museum) verbindt
en met ronde torens uit de 16de eeuw. Naast de ingang is een nog oudere,
sterke, gotische, vierkante toren (14de eeuw). Tot op heden zijn de
aarden wallen bewaard gebleven evenals de grachten, die nu echter droogliggen. Zij waren het eerste obstakel dat aanvallers moesten
nemen.
Marusevac, een barok landgoed in de buurt
van Varazdin
werd gedurende de 19de eeuw grondig herbouwd en is een goed
voorbeeld van het historicisme, de bouwstijl van de afgelopen eeuw die
bouwstijlen van vergane periodes imiteerde en ze in hetzelfde bouwwerk
te integreren. Precies op dezelfde manier zoals Noorden West-Europese
bouwvormen, Romaanse, gotische en renaissancistische stijlen hier een
fantasievol en pittoresk geheel vormen. Om het landgoed ligt een groot
park met een vijver.
Zajezda bij Zlatar is een goed voorbeeld van
een barok landgoed met drie vleugels.
Aan weerszijden van de
binnenplaats zijn op de begane grond en eerste verdieping arcadische
zuilengalerijen voorzien van glas. De vierde kant is voorzien van een
muur met een speels barok portaal. Afgezien van een grote zaal en kamers
met prachtig pleisterwerk is er een mooie familiekapel.
Gezichten die ons door het prisma van de tijd
beschouwen
▲
Gedurende onze reizen en dwaaltochten door
verschillende ruimtes van Kroatië stuiten we op kunstwerken en andere
materiële resten die direct getuigen van de mensen die hier voor ons
vertoefden. Laten we even stilstaan bij een aantal onvergetelijke
gezichten op en in Kroatische kunstwerken die ons begroeten en
beschouwen. Uit het verste verleden, uit de tijd van de Griekse
kolonisering van de oostkust van de Adriatische Zee en enkele eilanden
van de 4de tot de 2de eeuw v. Chr. stamt op Vis het hoofd van een prachtige vrouw,
waarschijnlijk Artemis. Dit bronzen hoofd, met lang krullend haar in een
knot heeft ogen van zilver, waardoor het na 2000 jaar nog altijd lijkt
alsof ze naar ons kijkt, net zoals op het moment dat het hoofd werd
gegoten.
Voor elke van deze afzonderlijke figuren zijn uit
dezelfde tijd talloze soortgelijke en gelijkwaardige portretten te
vinden,
maar dat laten we aan uw avonturistische geest over. U zult ze
tegenkomen in iedere kunstgalerie in de grotere steden maar ook in de
kleinere plaatsen. Alleen al Strossmayers Galerie van oude meesters uit
1862 is de moeite van het vermelden waard. Dit is de oudste galerie van
renaissancistische en barokke kunst in Zuid-Oost Europa. Afgezien van de
steden zijn er kunstverzamelingen in afzonderlijke, alleenstaande
monumenten zoals het historische kasteel Trakoséan in Hrvatsko
zagorje of het paulanenklooster in Sveti Petar u Sumi in Istrië.
Verrassingen en ontdekkingen
▲
Afgezien van alle bekende monumenten en waardevolle kunstschatten die in
reisgidsen worden opgesomd, staan reizigers onderweg allerlei andere
verrassingen en ontdekkingen te wachten, waar zij soms de meest dierbare
herinneringen aan zullen bewaren juist omdat ze zo onverwacht waren. Dat
soort verrassingen heeft Kroatië in overvloed. Dat kan bijvoorbeeld een
klein kerkje zijn boven op een verlaten heuveltje midden in een vlakte
of een kerkje dat verscholen zit tussen stenen klippen. Het kan ook een
ontmoeting zijn met een klein klooster op een eilandje midden in een
meer of de ontdekking van een klein, vervallen en overwoekerd
'''landgoed'' of een adembenemende blik op
de middeleeuwse burcht Klis boven op de rotsen, als het scherpte van een
stenen bijl, als we de kans krijgen hem in vogelvlucht te bekijken.
** Uw accommodatie in Kroatië kunt U goed boeken via
Hotels/Appart.Kroatië.
** Via
Hotels/Appart.Wereldwijd kunt u goed zoeken naar een accommodatie in
120
landen.
** Hoe maak ik een
printversie van de pagina"?
▲