|
NATUURLIJK ERFGOED van Kroatie,
naar overzicht Kroatië.
De meest waardevolle delen' van het natuurlijk erfgoed van Kroatië maken
deel uit 450 verschillende beschermde natuurgebieden, met een totale
oppervlakte van 5.846 km² ofwel 10 % van de land oppervlakte van Kroatië
en als we daar ook nog eens de beschermde maritieme natuurgebieden bij
rekenen dan bedraagt die oppervlakte 6.129 km². Maak uw keuze
Inleiding: tot de belangrijkste beschermde natuurgebieden
behoren acht nationale parken, tien natuurparken en twee strikte
natuurreservaten
Afgezien van de nationale parken,
natuurparken en strikte
natuurreservaten ziet Kroatië nog om naar 430 verschillende, kleinere,
beschermde natuurlijke gebieden en objecten. Daartoe behoren in totaal
79 speciale reservaten (bosreservaten, botanische, geomorfologische,
hydrologische, ichthyologische, ornithologische, maritieme en
zoölogische reservaten), 38 parkbossen, 70 beschermde landschappen en
108 natuurmonumenten (geologische, geomorfologische, hydrologische,
paleontologische en zeldzame boomsoorten).
Een bijzondere bescherming
genieten
135 parkarchitectuurmonumenten - arboretums, botanische tuinen,
parken, aparte bomen en groepjes bomen. Verder staan ook 777
diersoorten, 44 hogere plantensoorten en 159 paddenstoelsoorten onder
bescherming. Ook andere beschermde Europese diersoorten die op het
grondgebied van Kroatië worden aangetroffen staan onder bescherming.
Wat hun fundamentele kenmerken betreft bestaan er wezenlijke verschillen
tussen de drie elementaire natuurlijke eenheden van Kroatië:
het
laagland, het bergland en het kustgebied. Het grootste deel behoort tot
het vruchtbare en dichtbevolkte Kroatische laagland dat zich op de
zuidwestelijke rand van de Pannonische Laagvlakte bevindt. Zijn
belangrijkste natuurlijke kenmerken zijn eeuwenoude eikenbossen op
alluviale vlaktes, talloze rivieren die nog altijd dezelfde stroom
volgen en een zeer uiteenlopende planten- en dierenwereld op de grond,
in de wateren en de lucht. Toch is deze Pannonische ruimte niet overal
zo vlak, want aan de randen van de vlaktes kan men vaak pittoreske
heuvels met wijngaarden en bosrijke Pannonische bergen ontwaren, als
eilanden midden in een Pannonische “zee van graan”.
Anders dan het laagland is het Kroatische bergland erg schaars bevolkt
en daardoor is zijn natuurlijke omgeving grotendeels onaangetast
gebleven. In de dichte beuken-, dennen- en sparrenbossen hebben beren,
lynxen en wolven het voor het zeggen en in de kristalheldere rivieren en
beken otters en forellen. De Kroatische berghoogtes doen weliswaar onder
voor die van de Alpen, maar de witte kalkrotsen hebben vaak zulke
interessante vormen dat ze tot de verbeelding spreken van de meest
originele beeldhouwer.
Dat komt door het grote aantal karstfenomenen die
weer het gevolg zijn van het hoge kalkgehalte van de rotsen en die juist
zijn zo kenmerkend voor Kroatië.
Die enorme rijkdom aan bovengrondse karstvormen zet zich echter ook onder de grond voort. Daar bevinden zich
talloze grotten, afgronden, dalbodems en andere bijzondere reliëfvormen
die u niet zo makkelijk elders in Europa aan zult treffen. De
belangrijkheid van het Kroatische karstgebied wordt duidelijk
geïllustreerd door het feit dat voor de meeste moeilijk vertaalbare
begrippen in de vakliteratuur juist Kroatische woorden gebruikt worden.
En, natuurlijk, tenslotte nog de kroon die alles spant en die de meeste
bezoekers naar Kroatië trekt:
het kustgebied. De Kroatische kust heeft
met de Griekse kust het meeste aantal eilanden in de Middellandse Zee en
is ook de meest gelede kust. Haar lengte bedraagt 1.778 kilometer en
inclusief de kust van 1.185 eilanden, eilandjes en klippen zelfs 5.835
kilometer. Hoeveel verschillende baaien, landtongen, stranden en
verborgen details zijn er niet aan die kust, die gesierd wordt door een
kristalheldere zee en een verscheidenheid variërend van grillige, steile
kliffen tot oases met een weelderige mediterrane vegetatie. Iedere
bezoeker, vooral diegene met een boot of een plezierjacht, kan hier z'n
eigen intieme plek vinden. Ook de liefhebbers van het cultuurerfgoed
komen niet tekort: het Kroatische kustgebied wordt al duizenden jaren
lang bewoond. In die tijd hebben mensenhanden uitstekende
cultuurhistorische monumenten weten te vervaardigen.
DE PLITVICE MEREN
▲
Zijn het bekendste nationale park van Kroatië dat vermeld staat op
de werelderfgoedlijst van UNESCO.
De belangrijkste attractie van dit
unieke park zijn 16 kleine meren die door watervallen onderling zijn
verbonden. Die watervallen ontstonden in de loop der tijd dankzij de
afzetting van kalk en magnesium. Het park beslaat de bron van de rivier Korana in een gebied dat omsloten wordt door dichte beuken-, dennen- en
sparrenbossen, ten dele in de vorm van een origineel oerwoud. Afgezien
van de meren en bossen, zijn er in dit park veel grotten, rivierbronnen
en bloemenweides. De bruine beer staat boven op de lijst van de vele
beschermde diersoorten die hier huizen. De populariteit van dit park
valt ook te danken aan de speciale vervoersmiddelen die de bezoekers ter
beschikking staan ("panoramatreinen" en elektrische boten) en het
goedkope onderdak dat hier, langs de belangrijkste binnenweg die Zagreb
met Dalmatië verbindt, geboden wordt.
Van Plitvice meren deelt men in de grotere Bovenmeren
(Gornja jezera)
met een bosrijke en glooiende omgeving en de kleinere Benedenmeren
(Donja jezera) in een woest, rotsachtig canyon. Het hoogste meer ligt op
een grote van 637 meter en de voet van de laagste waterval Sastavci,
daar waar de rivier Korana begint, ligt 503 meter boven de zeespiegel.
Dat 134 meter hoge verschil onderbreken talloze grotere en kleinere
watervallen die voortdurend van uiterlijk en hoogte veranderen.
Bezoekers kunnen de watervallen via speciale wandelpaden over houten
bruggen bereiken. Die paden zijn niet alleen aangenaam voor het oog,
maar zorgen er ook voor dat de afslag van kalk en magnesium die
verantwoordelijk is voor het ontstaan van de Plitvice meren tegen
mensenvoeten beschermd wordt. Deze afslag is een speciale vorm van
zachte en brosse rotsen die ontstaat wanneer water in karstgebieden met
behulp van micro-organismen, algen en mossen vloeibare kalk afscheidt.
VELEBIT - KONING VAN BERGEN
▲
Het Natuurpark Velebit is dankzij z'n oppervlakte
van zelfs 2.000 vierkante kilometer bij veruit het grootste beschermde
natuurgebied van Kroatië,
groter dan alle overige beschermde
natuurgebieden samen. Het Natuurpark Velebit omvat een groot aantal
kleinere beschermde gebieden, waaronder de twee nationale parken Sjeverni Velebit (Noord Velebit) en Paklenica en het strikte
natuurreservaat Hajducki en Rozanski kukovi. Op deze grandioze berg, die
dankzij z'n verscheidenheid, unieke reliëf en uitermate afwisselende
planten- en dierenwereld tot een van de belangrijkste natuurgebieden van
Europa hoort, zijn tal van natuurlijke bezienswaardigheden die tot het
meest waardevolle bezit van Kroatië horen. Daarom is de hele ongeveer
150 km lange berg beschermd als wereldreservaat van de biosfeer van
UNESCO, vooralsnog de enige van zijn soort in Kroatië.
De berg Velebit heeft twee gezichten - een woest, kaal berglandschap aan
de zeezijde en onoverzichtelijke bossen aan de continentale zijde.
Wat
de talloze bekoorlijkheden van Velebit betreft verdienen vooral de
verschillende karstreliëfen en -vormen vermelding, zoals de bizarre Stapina figuur, een horizontaal rond gevormde obelisk van een honderdtal
meters hoog. Hier zijn verder talloze afgronden, grotten en holen, wilde canyons en bruisende bergrivieren op zijn hellingen, zoals de karstschoonheid Zrmanja . Velebit is ook dankzij z'n rijke planten- en
dierenwereld de belangrijkste Kroatische berg, zowel wat het totale
aantal soorten betreft, als het aantal endemische soorten, soorten die
alleen maar in dit gebied voorkomen. Daarom wordt hij tegelijkertijd als
het centrale deel van het karstgebied van Kroatië beschouwd en als een
van de belangrijkste" hot spots" met betrekking tot de biologische
verscheidenheid van heel Europa.
SJEVERNI VELEBIT - NOORD VELEBIT
▲
Is het jongste Kroatische nationale park dat in
1999 werd erkend.
Hij omvat het meest aantrekkelijke en qua natuur meest
waardevolle gebied van de noordzijde van Velebit. In dit uitgesproken
bergachtige park komen in een klein, beperkt gebied buitengewoon veel
bezienswaardigheden voor - de fantastische karstvormen van Hajducki en
Roianski kukovi, een unieke natuurlijke botanische tuin en Luka's grot,
een van de diepste ter wereld. Daarom vinden Kroatische bergbeklimmers
dit gebied de grootste parel van de Kroatische bergen. Doordat de
belangrijkste verkeerswegen ver weg liggen wordt dit park minder
intensief bezocht, maar dat draagt juist weer bij tot de
geheimzinnigheid en oorspronkelijke natuurlijke ambiance van dit gebied.
De belangrijkste bestemming van recreanten en bergbeklimmers die
Nationaal Park Sjeverni Velebit bezoeken ligt aan de voet van de bergtop Zaviian.
Naar deze plaats leiden namelijk zowel boswegen van de zeezijde
als van de continentale zijde. Vlakbij Zaviian is ook de botanische tuin
van Velebit die vanwege zijn ligging aan de rand van een diepe karstafgrond uniek is op wereld. Omdat de zon niet door kan dringen tot
de bodem van die afgrond ligt daar ook in de zomer soms nog sneeuw.
Vlakbij de botanische tuin van Velebit ligt ook het beginpunt van Premuziéeva staza en aan de voet van Zaviiana bevindt zich ook een
gelijknamige berghut waar de meeste routes over Sjeverni Velebit
beginnen. Een van de meest waardevolle aspecten van Velebit en vooral Zaviian zijn de adembenemende uitzichten op zee en de eilanden aan de
ene kant en het bosrijke binnenland aan de andere kant.
RISNJAK
▲
Is een bosrijk bergmassief vlakbij de grootste Kroatische haven
Rijeka.
Zijn naam ontleende het aan zijn populairste bewoner, de
lynx (ris) Het gelijknamige nationale park strekt zich uit over een
gebied van 300 tot 1.500 meter boven de zeespiegel en aangezien het op
het knooppunt ligt tussen Alpen en Dinariden, Midden Europa en Pannonië,
kan men in dit kleine gebied vrijwel alle soorten bos van de genoemde
gebieden aantreffen en .veel planten- en diersoorten. De schoonheid van
de bossen, karstfenomenen, aantrekkelijke bronnen en adembenemende
uitzichten trekken talloze bergbeklimmers, -wandelaars en andere
natuurliefhebbers naar Risnjak.
Bergbeklimmers zijn de belangrijkste bezoekers van het nationale park en
zij worden vooral aangetrokken door het gebied, rond de hoogste top van
het bergmassief.
De top van Risnjak blijft gedurende alle seizoenen even
aantrekkelijk, 's winters als hier een dikke laag sneeuw ligt, in de
lente als de weides tot bloei komen, in de zomer als men de zomerhitte
van het nabijgelegen kustgebied wil ontvluchten en in de herfst als de
bossen zich met verschillende bonte kleuren beginnen te tooien. Afgezien
van de mascotte de lynx bestaat de rijke dierenwereld verder ook nog uit
de bruine beer, marter en siesel. Hoewel de lynxen op een gegeven moment
zelfs bijna waren uitgestorven, zijn ze er sinds 1974 weer.
NAAR KROATISCH PANNONIË EN DE BERGEN
▲
Hoewel de meeste toeristen de kustgebieden van
Kroatië bezoeken is het binnenland wat zijn natuurlijke waarden betreft
niet minder interessant. Het grootste deel wordt ingenomen door het
vruchtbare Pannonische laagland, omgeven door schilderachtige
heuveltjes. Hier kunt u de laatste bewaard gebleven midden Europese
moerassen aantreffen en genieten van boottochtjes en hengelen op heldere
rivieren of ontspannen kijken naar pittoreske, glooiende wijngaarden. Pannonië
gaat in het zuidwesten in bergachtig Kroatië over dat als een groene
gordel voor de kust ligt.
KOPACKI RIT, LONJSKO POLJE EN EN CRNA
▲
Aan twee einden van Kroatisch Pannonië liggen twee
natuurparken, twee bijzondere parels van zijn natuurlijke erfgoed - Kopacki rit en Lonjsko polje, en in de buurt van de hoofdstad Zagreb
is nog een gebied met soortgelijke kenmerken - het vogelreservaat Crna
Mlaka. Deze drie lokaliteiten vallen als moerasgebieden van
wereldbetekenis onder de bescherming van de Ramsar-conventie. Deze
gebieden beschikken over uitgestrekte eikenbossen en een rijke en
afwisselende planten- en dierenwereld, vooral talloze vogelsoorten.
Kopacki rit omvat een moerasgebied rond de monding van de Drave in de
Donau bij Osijek en afgezien van het unieke moeraslandschap wordt het
gekenmerkt door grote kuddes herten en everzwijnen en een originele
plattelandssfeer in de omliggende dorpen. De grote vijvers van Crna
Mlaka nemen een bijzondere plaats in, omdat ze een echte oase van de
vogelwereld voorstellen vlak bij de grote stad Zagreb. Het grootste
Midden-Europese moerasgebied Lonjsko polje langs de Save en na Sisak
wordt gekenmerkt door een enorme uitgestrektheid met eeuwenoude
eikenbossen.
Vanwege de buitengewone rijkdom aan vogelsoorten zijn deze drie
beschermde natuurgebieden een geliefde bestemming van vogelliefhebbers
uit heel Europa. Afgezien van talloze reigers en wilde eenden leven in
deze moerasgebieden ook heel veel ooievaars wiens nesten de daken van
traditionele huizen in de buurt sieren. De bekendste plaats is Cigoc,
die in 1994 tot eerste Europese ooievaarsdorp werd uitgeroepen.
VIER
BIJZONDERE RIVIEREN VAN DE REGIO VAN KARLOVAC
▲
De stad Karlovac ligt aan de
hoofdverkeersweg van Zagreb naar de zee en staat alom bekend als de stad
aan vier rivieren.
In deze stad stromen namelijk de rivieren Kupa,
Dobra, Korana en Mreznica samen, op hun route van de hoge karstbergen
van Kroatië naar het Pannonische laagland. Alle vier rivieren zijn
buitengewoon zuiver en rijk aan water in een karstomgeving die verder
erg droog is, met talloze canyons, stroomversnellingen en watervallen.
Ze zijn echter niet alleen zo aantrekkelijk vanwege hun schoonheid maar
ook omdat ze rijk zijn aan vis en in de zomer aangenaam warm. Daarom
trekken ze net zo makkelijk sportvissers aan als badgasten en
liefhebbers van kayaken en rafting.
IN HET HART VAN GORSKI KOTAR
▲
Iedereen die van de Kroatische hoofdstad Zagreb
naar de belangrijkste Kroatische haven Rijeka reist, of dat nu per auto
is of per trein, zal met moeite onverschillig blijven bij het zien van
al die bekoorlijkheden van het berglandschap onderweg. Deze landschappen
zijn het hart van Gorski kotar - het Bergdistrict - een kleine
historische streek die tot de aanleg van de eerste moderne wegen
driehonderd jaar geleden uit een vrijwel geheel ontoegankelijk en ongewoonbaar dicht woud bestond. Ook tegenwoordig nog leven in deze
bergstreek met weinig vruchtbare grond mensen in kleine, pittoreske
dorpjes die zich vooral met de bosbouw bezighouden. De bezoekers van Gorski kotar kunnen wandelen, bergbeklimmen en jagen in de bosrijke
bergen, en genieten van de bekoorlijkheden van angstaanjagende canyons,
van bruisende watervallen en grotten met een overvloed aan verschillende
grotversieringen, of van de stilte van donkere bergmeren, van hengelen
of van kayakken en canoën op wilde, kristalheldere berg rivieren.
BJELOLASICA EN ZIJN BUREN
▲
Hoe aantrekkelijk het hart van Gorski Kotar ook is,
de hoogste toppen en belangrijkste reliëfattracties van deze kleine
streek bevinden zich aan zijn zuidkant.
Hier liggen rond de hoogste
bergtop Bjelolasica tal van attracties - de woestenij van rotsen en
bossen van Bijele en Samarske stijene, de indrukwekkende alleenstaande
bergtop Klek, de bakermat van het Kroatisch alpinisme en nog heel wat
meer. Ten zuiden van Bjelolasica begint na Gorski Kotar de streek Lika,
een oude historische streek van trotse berg bewoners en krijgers waar
zich ook de belangrijkste natuurlijke bezienswaardigheden bevinden - de Plitvice meren en de Velebit berg.
Hoewel 1.533 meter boven de zeespiegel natuurlijk niet veel is voor de
hoogste top van een berggebied, doet de sfeer hier in de winter heel erg
denken aan de Alpen omdat er altijd heel veel sneeuw valt die ook erg
lang blijft liggen. Daarom ook liggen onder de top van Bjelolasica de
beste skipistes van Kroatië en is hier het Kroatisch Olympisch Centrum
gebouwd. Ook bergbeklimmers houden van Bjelolasica want zijn
alleenstaande hoge top biedt een onvergetelijk uitzicht over de
omliggende eindeloze bossen.
LANGS DE ADRIATISCHE KUST
▲
Hoewel het Kroatische binnenland verschillende
unieke natuurlijke attracties bezit, worden bezoekers vooral door de
Adriatische kust aangetrokken.
De belangrijkste reden daarvan is dat het
grootste gedeelte van de Kroatisch kust niet is volgebouwd zoals dat in
de meeste andere mediterrane Europese landen het geval is. Bovendien is
ondanks het grote aantal hotels en stranden bijna de gehele Kroatische
zee kristalhelder en schoon. Aan de Adriatische kust en op de eilanden
bevinden zich ook drie van acht Kroatische nationale parken, en nog eens
drie parken liggen vlak in de buurt van de zee. De natuurlijke
bekoorlijkheden van de Kroatische Adriatische Zee omvatten meerdere
gelede baaien, ongerepte stranden en een overvloed aan groen. Zelfs in
de buurt van de grootste toeristische trekpleisters zijn plaatsen waar
een toerist die in alle rust wil genieten z'n eigen plekje kan vinden.
WONDERBAARLIJK ISTRIË
▲
In het uiterste westen van Kroatië ligt zijn grootste schiereiland Istrië, tevens de belangrijkste Kroatische toeristische regio.
Hoewel
daardoor de meeste bij het noemen van Istrië aan talloze hotels en
drukte op de stranden denken, beschikt Istrië in het kustgebied, maar
vooral in het achterland over tal van ongeschonden natuurlijke
attracties en pittoreske landschappen. Juist vanwege zijn ligging op het
raakpunt van verschillende natuurlijke en culturele totaliteiten treedt
Istrië op de voorgrond als een gebied met een unieke cultuur, muziek,
gastronomie en staat hij alom bekend als "wonderbaarlijk en toverachtig"
land.
Drie delen van Istrië staan alom bekend, elk met z'n eigen bijzondere
bekoorlijkheden
- "rood" Istrië in het westelijke kustgebied met
vruchtbare roodkleurige akkers, "grijs" Istrië in het centrale deel met
kleine stadjes op de toppen van bergen en "wit" Istrië in het
rotsachtige berggebied in het oosten. In veel stadjes op de bergtoppen,
zoals in Groznjan kunnen de gasten van luidruchtige toeristische
plaatsen aan de kust eindelijk tot rust komen en in alle stilte genieten
van een perfecte harmonie van mens en natuur. Bijna alle kerkjes in deze
plaatsen beschikken over mooi beschilderde muren, zoals bijv. de kerk in
Draguc met de bekende fresco's.
Zelfs aan de Istrische kust is ondanks het grote aantal toeristen geen
tekort aan natuurlijke bezienswaardigheden. Daaronder dienen vooral het
Nationaal Park Brijuni en Limski zaljev - baai van Lima
bijzondere vermelding. Deze baai in het westen van Istrië wringt zich
als een echte fjord diep landinwaarts en wordt vanwege zijn unieke
uiterlijk en ongeschonden vegetatie beschermd als waardevol landschap en
zeereservaat. Ook de andere Istrische baaien zijn niet teveel door de
bouw aangetast omdat de kustplaatsen zich voornamelijk op landtongen
bevinden, zoals bijv. het stadje Novigrad dat nog altijd z'n
middeleeuwse uiterlijk heeft weten te behouden.
** Uw accommodatie in Kroatië kunt U goed
boeken via Hotels/Appart.Kroatië.
** Via
Hotels/Appart.Wereldwijd kunt u goed zoeken naar een accommodatie in 71
landen.
** Hoe maak ik een
printversie van de pagina"? ▲ |